güzel yazıyı nasıl yazabiliriz

okuyucularım; güzel yazmak hünerine dair şimdiye kadar birçok fıkra, köşe yazısı, yorum ve deneme yazdığımı bilirler.. bu meseleye ait muhtelif zamanlarda dile getirdiğimiz fikirler, usuller ve teknikler bir hayli yekûn teşkileder.. konu; edebiyat, san"at ve insan hayatı için o kadar ehemmiyetli o kadar önemlidir ki, okuyan, yazan herkes nazarında hiçbir zaman gündemden düşmez...

babama veya anneme gurbetten mektup mu yazacağım.. onu en güzel kelimelerle yazmalıyım.. kelimeler, cümleler; duygularımı, söylemek istediklerimi en ciddi, en etkili, en münasip bir dille ifade etmelidir.. hattâ en gerçekçi bir tarzda..

bir devlet dairesine veya bir belediye şubesine dilekçe mi vereceğim.. isteğimin mahiyetini en açık, en belirgin sözlerle anlatmalıyım.. üstelik haklılığımı, kanunlara nizamlara uygun bir talebte bulunduğumu bu dilekçe en veciz, en tesirli bir şekilde göstermelidir..

bir hikâyeci miyim.. yazdığım hikâyeler, yeni deyimiyle öyküler; bir insan gerçeğini, bir hayat vak"asını, bir kişinin bir hâlini en canlı, en çarpıcı bir üslub ile ortaya koymalıdır.. birkaç kalem darbesiyle bir insanın dramını, yahut başından geçen bir güzelliği, bir sevinci, bir acıyı, hikâyeyi okuyan herkese duyurabilmeliyim.. adam, okuyup bitirdikten sonra, o hikâyenin verdiği sevinci veya acıyı yahut şaşkınlığı, sersemliği uzun bir zaman üstünden atamasın.. "hayatta bu da mı oluyormuş!" desin.. hattâ biraz afallasın.. "acaba gerçek midir" de desin..

haa..a!.. mektuplarımın, dilekçelerimin, öykücü isem öykülerimin en keskin, en tesirli bir yapı ve üslub içinde vücuda getirilmesini nasıl sağlayabilirim.. bu husustaki başarının şartları, kuralları, incelikleri nelerdir.. şimdi buna gelelim.. sevgili okuyucularım; hemen şunu söyleyelim ki, san"at ve edebiyattaki kalitenin ve yüksekliğin hemen herkes için geçerli kaaideleri olduğunu ileri sürmek kolay değildir.. işin aslı, san"atkârın yaratılışındaki esrarda gizlidir.. büyük yaratıcı, o"na zekâ, duygu, sezgi, sevgi, idrak, dehâ cinsinden ne verdiyse, neler verdiyse, san"atkârın başarısı ve hizmetiharbiyesi o kadardır.. o allah vergisiyle orantılıdır.. işin temel şartı budur..

haa.. bu temel şart dışında insanoğlunun yapabileceği bir şey yok mudur.. elbette ki vardır.. insan azmi ve gayreti nelere muktedir değildir ki!.. eskiler sabır ve gayretle koruk helva olur demiştir.. henüz tatlanmamış ekşi koruk nasıl helva haline gelecektir.. elbette ki gayretle, didinme ile, ölürcesine çalışmakla.. çok sevdiğiniz bir bayanla evlenmenin sağlam yolu, onu çok çok ve çok istemektir.. uğrunda her fedakârlığa katlanacak kadar para kazanmanın yolu da aynıdır.. para uğrunda elbette ki temiz ve namuslu yollarda.. gece gündüz uğraşmak, didinmek ve çalışmak; paraya ulaşmanın kestirme çaresidir.. bir de bu arada zikredilmesi gereken başka bir nokta var.. didindiniz.. uğraştınız.. paraları yığdınız.. alın teri mahsulü bu zenginliği konu komşunuz, akrabayı taallükaatınız, diğer insanlar ve milletiniz için harcamıyorsanız; kazandığınız bu paralar neye yarar.. biriktirip biriktirip depo etmek marifet midir.. hani iktisatta bir kaaide vardır: "kazandığınız paradan istifade edemiyor, onu kullanamıyorsanız, o paranın varlığı ile yokluğu arasında bir fark yoktur.." denir.. para; hayıra, hasenâta, sağlığa, bilgiye, san"ata, başarı yollarına, ülke kalkınmasına sarfedildiği kadar değerlidir.. aksi takdirde para pul sayılır..

şimdi bu istidrattan (parantezden) sonra tekrar konumuza dönelim ve mevzuu hülâsa edelim:

aziz okuyucularım.. yazmak istediğiniz konuyu iyi öğrenecek, iyi bileceksiniz.. temel şartlardan birisi budur..

ikinci şart, güzel türkçemizin kelime hazinesini, kavramlarını, cümle tiplerini, cümle klişelerini iyi bilir ve iyi kullanabilir hâle geleceksiniz.. bunun da çaresi; peyami safa, refik halid karay, arif nihat asya, ali fuat başgil, necib fazıl, eşref edib, refi" cevad ulunay, ziyaeddin fahri fındıkoğlu, hüseyin cahid yalçın, mehmet âkif gibi klâsiklerimizi (bir eseri birkaç kere üst üste okumak, hattâ yüksek sesle okumak suretiyle) onların dilini yazabilir, konuşabilir hâle gelmektir..

bir ikinci egzersiz ise; bu kitapların içinden seçtiğimiz enteresan cümle kalıplarını ve bazı paragrafları ve sayfaları bir deftere aynen kopya etmek ve yazmaktır..

aziz okuyucum; bu mevzu bitmez.. devam edeceğiz.. detaylara gireceğiz..

üçüncü bir takviye yolu da edebiyatımızın seçme şiirlerini ezberlemektir.. bunu da unutmayalım.. bu şirler nâtıkamızı, zihnimizi ve kalbimizi besleyecek, idrakimize ve gönlümüze bereket getirecektir...