Ne ılıtılmış İslam, ne fundamental: Doğu"nun kadınları

Ayşe Böhürler, “Duvarların Arkasında-Müslüman Ülkelerde Kadın” adlı bir belgesel çekti. Peşpeşe iki gün Yeni Şafak''ta okuduğunuz kadın hikayeleri ve daha fazlasını İslam ülkelerinden derleyen Böhürler''in çıkardığı iş, 80 yıllık projenin selameti açısından başta medya olmak üzere bu ülkenin pek çok kurumunun onyıllardır kıblesini batıya çevirmiş olduğu bilgisini göz önüne aldığınızda neresinden baksanız önemli, heyecan verici bir ilk anlamına geliyor.

Türkiye''de yıllardır bıkmadan usanmadan telaffuz edilen ve kullanım sıklığı-şekli nedeniyle alt metninde İslam''a olan hıncın araplardan çıkarılması gibi bir niyet olduğu sonucuna rahatlıkla varılabilecek olan “Pis, hain Araplar”ın, global ölçekte başlatılan bir paranoya seferberliği sayesinde, “Terörist Müslümanlar”a tevdi ettiği bu modern zamanlarda, bir de dönüp dünyanın doğusuna bakmak gerekliydi.

Görmek, anlamak istediğinizde, hiç şaşmadan en kesin sonucu verecek olan kadın yüzlerine. Aynen salvolara, savaşlara, çatışmalara meyil verenlerin “duygusal malzeme” ihtiyacını temin etmeye en yarayışlı materyal haline getirilmeye elverişi nedeniyle daimi bir bilinç sömürüsü nesnesi olan kadın yüzleri gibi. Meseleye kadından başlanır çünkü. Sebep-sonuç, esir-ganimet, mağlubiyet-galibiyet, kadındır.

Genelde Doğulu, özelde Ortadoğulu kadına bakışta aşk-nefret gibi keskin yaklaşımları kenara koyarsak, birbirine çok benzeyen iki ilginç tutum vardır ki, bahsetmek isterim. Bunların ilki çok iyi bildiğiniz üzere “Geri kalmışlar, özgürleştirelim. Özgürlük istemeyenleri yola getirelim” şablonudur. Amerikancıdır.

Bu şablonun arkaplanı, doğulu kadının cahil, eğitimsiz bıraktırıldığı, ataerkil bir düzenin gönüllü bekçileri haline getirildiği varsayımına dayanır. Ve doğu kadını ancak feminizm talepleri gibi, örtüsünden kurtulma arzusu gibi, cinsel özgürlük gibi “modern” isteklerde bulunması ve bunları dillendirmekteki cesareti ölçüsünde, batılı kadına benzeme eğilimi derecesinde değer ve itibar kazanır. Burkasını attığında haberdir. Batıya röportaj vermek karşılığında parfüm talep etmek gibi, kadın-çocuk isteklerini, beğenilme ve görülme arzusunu ilettiği ölçüde muteber sayılır.

İkinci tutum ise, iyiniyetli Türk bakışıdır. “Türkiye İslam ülkelerine örnek olacak ılımlı bir İslam modelidir”cilerde yansımalarını görebileceğimiz bir tezdir ki, anlamaya çalışan halis bir niyetle yola çıkılmış izlenimi verse de, Batılı beyaz kadının sorunları ana arterinde şevkle yol alırken, ne doğu ve ne de o coğrafyanın kadını hakkında hiçbir arkeoloji çalışması yapmaya gerek görülmemiş olmasından kaynaklanan çözümleme hataları yine aynı bakış içinde ve aynı bakış sebebiyle mevcuttur. Buna göre Türkiye, İslam Dünyası''nın Stockholm''üdür, kadınları da tüm bu inanç coğrafyasının rol modelidir.

Bu hiç de realist olmayan, Türkiye''de Müslüman kadın sorunu yokmuş, hatta hiç varolmamış gibi davranan bakışın bize söylediği: “Başörtülü ama modern, müslüman ama çalışan, demokrasi nimeti sayesinde Batı''nın özgürlüğüyle İslam''ın tahsis ettiği görevleri aksatmadan birarada yürütebilen Türk kadını, skalanın en üstündedir.” Yatıp kalkıp Allah''a şükretmesi gerekir ve Arap da bu modele benzerliği oranında makbuldür. Ama aynı alt metin bu savın da satıraralarından bize sırıtır: Doğu kadını geridir, ilkel, eziktir.

Dolayısıyla renkleri karaya yakın esmer, haklarında kocaman gözlerinin güzelliğinden başka hiçbir şey bilmediğimiz bu kadınlara, olumlu ya da olumsuz tezimizi desteklemek için değil, doğunun gizemli sarhoşluğuyla aşık olmak için değil, İslam''ı, yoksulluğu ve hatta kimilerine göre terörü sembolize ettikleri için nefret duyarak değil, bir oryantalist gibi hiç değil, ''Pis Arap'' ya da ''Terörist'' olarak değil, zihni boş, bomboş tutarak bakmak gerek. Kendi kendimize çalıp söylememek için bakmak. Kanal 7''de. Bakalım.