Kürt sorununda ya da demokrasi yolunda çözüm nerede

Evet, çözüm nerede? Çözüm, problemin bulunduğu yerde... Çözüm, problemin içinde...

Başka deyişle, çözüm problemin dışında değil...

Öyleyse problemi iyi tanılamak gerekiyor. Problem, diplomasi (siyaset) alanında çoğu kez kendini paradoks olarak dayatır. Paradoks, bir bakışta çıkışsız bir problem halinde bir ifadeye bürünebilir. Bu durumda, eğer, problemi tanılamakta başarısızlığa uğrarsak çözüme ulaşmak da imkân dışı kalır.

Giritli Epimenides: “Bütün Giritliler yalancıdır” demiş. Şimdi, bütün Giritliler yalancı ise, Epimenides''in bu sözünü nereye koymalı? Epimenides yalan mı söylüyor, doğru mu? Yalan söylüyorsa, “yalancıdır” ifadesindeki doğruluğu nasıl açıklamalıyız? Yok, doğru söylüyorsa bütün Giritlilerin yalancı olmadığı ortaya çıkar, öyle değil mi?

Epimenides''in paradoksunu Epimenides''i yok sayarak çözemeyiz. Çünkü bu durumda problemi inkâr etme durumuna düşeriz.

Bertrand Russell, bu paradoksu şöyle hallediyor: Bu paradoks iki varsayımdan kaynaklanmaktadır: a) Her insan ya yalancıdır ya değildir, ve b) Yalancılar her zaman yalan söylerler, yalancı olmayanlar hep doğruyu söylerler. Bu varsayımlarımız yanlış. Çünkü bu varsayımlara göre Epimenides ne yalancı olabilir, ne de olmayabilir. İşte, çözdük paradoksu!

Türkiye''nin aktüel siyasası, onu böylesi bir paradoksun içine sürüklemiş durumda.

Bu siyasanın önünde bir Kürt sorunu var. Bu sorunun demokratik yolla çözümlenmesi bekleniyor. Ancak Kürt sorunu çözülmeden demokrasi gelmez; demokrasi gelmeden de Kürt sorunu çözümlenmez!

İşte paradoks!

Bu paradoksu (kısırdöngüyü) kategorik biçimde algılamaya kalkıştığımız takdirde gerçekten bir çıkış yolu bulmak imkânsız görünüyor. Tıpkı tavuk mu yumurtadan, yumurta mı tavuktan çıkar, sorusunun cevabını aramak gibi...

Ancak, durumu kategorik olarak böyle görmek zorunda değiliz. Demokrasinin önündeki engeli mutlaka ve yalnızca Kürt sorunu olarak kabul edemeyiz. Öyleyse, demokrasiye ulaşacak yolu bir biçimde aşma durumuyla karşılaşıyoruz. Pratikte, bazı faktörleri paranteze almamız gerekebilir.

Öyleyse, bir biçimde başlatılmış olan demokratik açılım yolunda geri adım atmamak ilke olarak benimsenmelidir.

Aslında PKK''nın dağdan indirilmesinin önü suni biçimde kesilmedi mi? Onun önünü kesen güç acaba tümüyle PKK''nın irade bütünü içinde mi yer alıyor? Yoksa PKK''nın içindeki bir grupla, onun dışında yer alan bir başka grubun (diyelim ki, Ergenekon davasına konu olan güç/ler/in) çıkarları bir yerde buluştu mu? (Konunun uzmanları bu ihtimal üzerinde ciddiyetle duruyor).

Şimdi...

Demek ki, Ergenekon davasının da bir an önce karara bağlanması, demokrasinin önünü açacak kayda değer en önemli faktörlerden biri olarak değerlendirilmelidir.

Bütün sorunların anası ise, bizzat yürürlükteki Anayasa''nın kendisidir. Onu palyatif olarak değiştirmeyi denemekten vazgeçilsin demiyorum. Hâlihazırdaki değişiklik teşebbüsleri bir biçimde sonuçlandırılabilir. Fakat asal mesele yeni bir Anayasa yapma noktasında temerküz ediyor. CHP, Anayasa değiştirme işini -bu cümleyi yeni bir Anayasa yapma olarak da algılamak mümkün- seçim sonrasına bırakalım teklifinde bulunuyordu.

Seçim -eğer bir erken seçim olmazsa- en geç önümüzdeki yılın ikinci yarısında gerçekleşecektir. Bu ülkenin demokratikleşmesini kendine dert edinmiş siyasal partilerin Anayasa''yı değiştirme konusunda mutabık kaldıkları -eğer sözlerinden dönmezlerse- verdikleri sözle sabittir.

Böylece harici bir faktör araya girmedikçe, girmezse, Türkiye''nin önünü açık görmek hayal sayılmamalıdır. Hedefe giden yol uzun ve çetrefilli görünse de açıktır.