"Zahmet vakti" bu yıl da böyle analım Cahit"i...

Mevsimi tam hatırlamıyorum. Hafiften yağışlı ve kasvetli, soğuk bir havaydı. Onları neyimize güvenerek buralara çağırabiliyorduk, bilmiyorum. Aslında ne bir vakfımız, ne bir derneğimiz, ne onlara yetecek denli ferah evlerimiz vardı. Daha doğrusu hiçbir şeyimiz yoktu. Yalnızca sevgiden, şefkatten, merhametten örülmüş yüreklerimiz vardı. Yüreğimizi avuçluyor ve onlara avucumuzla onun sıcaklığını, yüreğimizin Allah'ı bile barındıracak denli genişliğini sunuyorduk: onlara duyduğumuz dostluk yüreğimizden taşıyordu. Davetimize ilkin bir kişi gelmişti. Sonra birkaç kişi daha. Sonra birkaç kişi daha.. ve derken sayısını şaşırmaya başlayacak kadar daha başkaları. Kızılay'daki Mavera dergisinin bürosundan kalktık Ulus'a yürüdük (yürüme lafın gelişi..). O gün nasıl bir tatil günüydü, onu da bilemiyorum. Aç olduklarını biliyorduk yalnızca. Uzun aylar boyunca kursaklarına sıcak bir ev yemeği girmediğini düşünüyorduk ve Ulus'taki rahmetli Hacı Recai beyin Boğaziçi lokantasında onları ağırlamak istiyorduk. Dövünmez de ne yaparsın, olacak iş değil: lokanta kapalıydı. Birileri başka bir yer önerdi, oraya yöneldik. Orası da kapalıydı. Üçüncü bir yere gitmek istedik, orası da kapalıydı.. çıldıracağız. Aralarından biri nihayet: "Siz ne yapmak istiyorsunuz?" diye sordu. Açıklamak zorunda kaldık. Dediler ki: "O lokantalar açık bile olsaydı, cephedeki kardeşlerimiz bu yemekleri yiyemezken biz de yiyemezdik!" Bu utançla zaten bizim de karnımız doydu.

Onları Keçiören'de buluşacağımız vakfa gönderdik.

Afgan göçmenleri...

Bir kısmı Hacı Bayram'da takke, tespih satarak maişetini sağlıyordu. Her biri kendine göre ufak tefek yapacak işler bulmuştu.

Mustafa Kalfaoğlu onlara kol kanat geriyor, karınlarını doyuruyor, barındırıyordu. Vakfın civarına nasıl ulaştık, şu anda onu da hatırlamıyorum. Çünkü Cahit'le oraya yürüdüğümüzü biliyorum. Biz vakfın salonuna ulaştığımızda, salonda insan soluğunun yaydığı sıcaklık tütüyordu. Bizse, yürüyüşümüz esnasında buz kesmiştik. Yüzümüze kar değil de, bir kırağı soğuğu değiyor ve değdiği yeri kesip biçiyordu. Onlarla birlikte diz dize oturduğumuzda birazı soğuktan, çoğu heyecandan doğan bir titreyiş içindeydik. Çenelerimiz takırdıyordu.

O sıralarda Mezarışerif'e bir saldırı olduğu veya olacağı yolunda söylentiler çalınıyordu kulağımıza. Afganlı göçmenler fütur getirmiyordu. "Şimdiye değin Mezarışerif'e zarar veren bir taarruz vuku bulmamıştır; kim buna niyetlenmişse sonu hüsran olmuştur" diyorlardı. Hüseyin Mangal, bir dağın tepesindelerken uğradıkları bir Rus kuşatmasını anlatmıştı. Günlerce kuşatma altında kalmışlar. Rus askeri de daha fazla yukarıya çıkmayı göze alamıyor, iki tarafın inadı sürüp gidiyordu. Derken, Rus askerlerine helikopterle yardım geliyor: silah, mühimmat ve yiyecek.. helikopterlerden aşağıya torbalar halinde bırakılıyor bunlar. Fakat o da ne? Ani bir fırtına, Rus askerine gönderilen torbaları sürükleyip Afgan askerinin mevzilerine bırakıyor. Afgan askerleri ilkin bir güzel karınlarını doyuruyor, sonra da ele geçirdikleri silahla aşağıdaki Ruslara hücum edip onları kaçırıyorlar.

Bütün bunlarda ağlamayı gerektirecek ne var? Fakat Cahit'in hıçkırdığını işitiyorum. "Ağlama, bizim daha metin olmamız lâzım" kabilinden bir şeyler mırıldanıyorum. Cahit, bu olayı anlattığı şiirinin adını "Zahmet Vakti" koymuş (Korku ve Yakarış'ta yer alan şiir). Yalnızca o geceyi anlatmıyordu o şiirinde, bütün bir savaş süreci duruyordu o şiirin içinde. Afgan savaşının ritimleri de o şiirin içinde kımıldıyordu bana kalırsa.. sonradan "Savaş Ritimleri" adını verdiği romanın ritmi de..

"Hicret insanlarıyla bir odada oturduk

Kardeşim Rasim ağlamayalım dedi

Çünkü onlar daha kavi

İşte heyecan dolu bir farsça

Anlamı uçaklar bombalar fark

edilmez ağaçlar kuşlar

Mücahit kaya toprak sarınmış

Şimdi Rus başını zırhlısından çıkaracak

Yürekli bir farsça tam alnından vuracak"

Biz, Mezarişerif'in başına geleceklerden kaygılanırken bir Özbek bileğimizi kavrıyor: "Mezarışerif kendine kafir yanaştırmaz..." Ve bu enstantane, o şiire aynen giriyor.