Fed ve TCMB toplantıları sonrası dünya ve Türkiye piyasaları

ABD Merkez Bankası’nın (Fed) aldığı kararlar sonrasında, özellikle gelişmekte olan ülkelerde bir rahatlama oldu. Fed’in 2019 yılında faiz artırmama ihtimali de bu ülkelere olan para akışını daha da hızlandıracaktır.

2018 yılında sıkıntı yaşayan Türkiye ve Arjantin gibi ülkelerde faizin diğer ülkelerden ayrışmış olması, istikrarlı ve güçlü bir ekonomi politikası uygulayan Türkiye başta olmak üzere bu ülkelere olan para akışını daha da hızlandıracaktır.

Geçen yıl aralık ayı da dâhil olmak üzere dört kez faiz artıran Fed, yılın son toplantısında bu yıl iki artırım daha olacağının sinyalini vermişti.

Ancak, finansal piyasalardaki son dalgalanmaların yanı sıra Çin ve Euro bölgesi de dahil olmak üzere ABD dışında büyümenin daralma sinyalleriyle birlikte ekonomik görünüm belirsiz hale gelmeye başladı.

Diğer yandan küresel ticaret gerginliklerinin etkisi ve ABD hükümetinin bütçe anlaşmazlığı nedeniyle, tüketici harcamalarını kısıtlanabileceğine ilişkin endişeler devam etti.

Bu gelişmeler üzerine Fed, 29-30 Ocak tarihli toplantısında piyasa beklentileriyle uyumlu olarak faiz oranlarında değişikliğe gitmedi ve faiz aralığını %2,25-%2,50’de tuttu. Gelecek dönem faiz artırımlarıyla ilgili ise, yol haritasında daha güvercin bir söylem kullandı.

Fed’in beklentileri aşan söz konusu güvercin tavrının ardından, küresel piyasalar pozitif bir seyir izledi.

Yaşanan pozitif gelişmeler karşısında Fed; ABD ekonomisinin sağlam olduğunu vurgularken, iş gücü piyasasının güçlendiğini ve işsizliğin de 50 yılın en düşük seviyesinde olduğunu belirtti. Fakat, küresel ticaret gerginliklerinin etkisi ve ABD hükümetindeki bütçe anlaşmazlığının büyümeye baskı yapacağı endişeleri de ayrıca ifade edildi.

ABD ekonomisinde ciddi sorunlar olmasa da Çin ve Euro bölgesi de dahil olmak üzere küresel ekonomide büyüme yavaşlarken, Brexit gibi bazı küresel risklerin halen devam etmesiyle beraber dünyada finansal şartların sıkılaşması gibi nedenlerle global tarafta sorunlar artmaktadır.

ABD-Çin arasındaki anlaşma, muhtemelen bahara kadar belirsizliğini koruyacak. Bu da gelişen piyasalardaki dalgalanmayı devam ettirecek.

Özellikle Avrupa ekonomisinin hem küresel ticaret savaşlarından hem de Brexit belirsizliğinden etkilenerek, tahminlerin altında büyüyeceği ve resesyon riskinin oluşmaya başladığı görülüyor.

Geçen günlerde Dubai’deki Dünya Hükümetler Zirvesi’nde konuşan Nobel ödüllü Ekonomist Paul Krugman, bunu teyit edercesine Euro Bölgesi’nin resesyona yakın göründüğünü belirtti.

Yine, Avrupa Komisyonu geçen hafta Euro Bölgesi’nin 2019 ve 2020 büyüme tahminlerini sert aşağı yönlü revize etti. Ayrıca, uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch, Euro Bölgesi’nin büyüme beklentisini %1,7’den %1’e indirdi. Bu da küresel büyüme endişelerini artırdı.

Şu an dünyada bu endişeleri artıran üç risk faktörü konuşulmaktadır. Bunlar; ABD- Çin arasındaki ticaret gerilimi, ticaret anlaşması olmadan Brexit riski ve Çin ekonomisinde sert yavaşlamanın gerçekleşmesi. Bu üç konunun tamamında en kötü senaryonun gerçekleşmesi durumunda, dünya ekonomisinin büyük bir resesyonla karşı karşıya kalabileceği tahmin edilmektedir.

2019’daki önemli gelişmelerden bir diğeri ise, ham petrol fiyatlarının 65 doların üzerine çıkarak bu yılın en yüksek seviyesine ulaşması.

Bu gelişmeler ülkemiz ekonomisine nasıl yansıyor diye baktığımızda; öncelikle, Fed’in faiz artırımlarını durdurması ve bilanço küçültme politikasını sonlandırabileceğini açıklaması, başta da söylediğim gibi Türkiye gibi ülkelere olumlu yansıdı.

Tabi, Avrupa’da söylendiği gibi ciddi bir resesyon riskinin oluşması, ihracatımızın yaklaşık %50’sini oluşturan Avrupa pazarında sıkıntı oluşturacaktır.

Ancak, TCMB Para Politikası Kurulu’nun enflasyon görünümünde belirgin bir iyileşme sağlanana kadar para politikasında ve mali politikada sıkı duruşu devam ettireceğini belirtmesiyle birlikte, ağustos ayından bu yana döviz kurunun tekrar istikrara kavuşmuş olması da piyasa açısından Türk Lirası için kısa vadede olumlu bir hava yaratmıştır.

Enflasyonu %20’nin altına indirmek amacıyla, özellikle gıda enflasyonu konusunda bazı çalışmaların yapılması da önemli bir hava oluşturmuştur. Bu bağlamda, hal yasasının çıkarılması ile İstanbul ve Ankara Büyükşehir Belediyeleri tarafından belli semtlere tanzim satış noktaları açılması, enflasyon ve tüketici güveni üzerinde olumlu bir etki yaratmıştır.

Yine, bu dönemde yapılan birçok hamleyle, reel sektöre önemli destek vermeye çalışan bankacılık sektörünün elini biraz daha rahatlatmak için TCMB, Türk Lirası zorunlu karşılık oranlarını tüm vadelerde düşürerek piyasayı 3,3 milyar TL ve 2,3 milyar dolar fonlaması, BDDK’nın tüketici kredilerinin vadelerinin uzatılması ile ilgili kararları, mükelleflerin KDV iadelerini 10 günde tamamlayacak yeni düzenlemenin çıkarılması bu haftadan sonra piyasayı önemli ölçüde rahatlatacaktır.

Sonuç olarak; Hazine ve Maliye Bakanlığı uyguladığı Yeni Ekonomi Programının arkasında sımsıkı durarak, Merkez Bankası ile BDDK da yerinde ve zamanında olumlu kararlar alarak dünyada yaşanan bu zorlu süreci en iyi şekilde yönetmeyi sürdürmekteler.