Yazarlar Asya Pasifik"ten Batı Afrika"ya kriz rüzgarı

Asya Pasifik"ten Batı Afrika"ya kriz rüzgârı…

Süleyman Gündüz
Süleyman Gündüz Gazete Yazarı
Abone Ol Google News

Zaman ne kadar hızlı geçiyor. 2012 yılının son yazısı. Miladi bir yılı geride bırakıyoruz. Ümit ediyorum yeni miladi yılda sorunlar çözüm yoluna girer. Yeryüzünde hak ve adalet tekrar egemen olur.

Yeni yıla çözülememiş birçok sorunla giriyoruz. Suriye sorunu artık dayanılmaz bir hal almış durumda ve tüm Orta Doğu"yu etkiliyor.

Irak"ın bütünlüğü ile ilgili tartışmalar gündeme oturdu. Kuzey Irak"ta Kürt devletinin kurulmasının kaçınılmaz olduğu ile ilgili yorumlar yapılıyor. Irak"taki gelişmeler Türkiye, İran ve Suriye"yi derinden etkileyecektir.

İran"ın nükleer programı ve Filistin sorunu 2013"de de en çok konuşulacak sorunların başında gelecek.

ABD"de yeni kabinenin oluşturulma süreci tamamlandığı andan itibaren Başkan Obama"nın iki gündemi var; ekonomik sorunlar ve dış politika.

Obama"nın dış politikasının önceliği: Çin"in ekonomik gelişimi, Çin-Japonya gerginliği, İran"ın nükleer programı, Afganistan ve Filistin sorunu, başta Mısır olmak üzere Kuzey Afrika"nın yeniden istikrara kavuşması, İsrail"in güvenliği ve yeni yerleşim yerlerinin kurulması olacaktır. Buna AB"nin bütünlüğünü tehdit eden ekonomik sorunlar ve Rusya"nın izleyeceği politikaları da eklemek gerekir.

Her zamankinden daha fazla küresel bir savaşa yakın bulunuyoruz.

Pasifikte Çin ile Japonya arasında "Diaoyü (Senkaku) Adaları" sorunu bölgesel bir çatışmaya doğru gidiyor. Yeni yılda Cumhurbaşkanlığı görevine başlayacak olan Xi Cinping orduya "gerçek bir savaşa hazır ol" emrini verdi.

Japonya"da yapılan erken genel seçimleri kazanan milliyetçi tavırlarıyla bilinen Liberal Demokrasi Parti Genel Başkanı Şinzo Abe, Çin ile yaşanan ada gerginliğinde, "müzakere edecek bir şey olmadığını" vurguladı.

Japonya ada sorununu yalnızca Çin"le yaşamamaktadır. Rusya ile Kuril ve Güney Kore ile Takeshima (Dokdo) adaları ile ilgili kriz devam ediyor.

Gerginliğin tırmanma eğilimi göstermesi üzerine ABD, Asya Pasifik"teki askeri gücünü takviye etmeye başladı.

ABD"nin Asya Pasifik"e askeri güç takviyesi sadece ada gerginliği ile ilgili değil. Çin"in siyasi ve ekonomik yükselişi ile de ilgilidir.

Bu yüzyılda ABD"nin yanı sıra yeni ülkeler küresel aktör olarak tarihin sahnesine rol almaya hazırlanıyorlar. Çin"in siyasi, ekonomik ve askeri alanda önlenemeyen bir yükselişi var. Bunu Hindistan ve Brezilya izliyor. Daha önce birçok kez söylediğimiz gibi "Kürt sorununu" çözmüş bir Türkiye sahnede yerini alması kaçınılmazdır.

Yeni yılla birlikte Asya Pasifik"le birlikte, Orta Doğu (Afganistan"dan Fas"a kadar olan coğrafya) ve Afrika dünyanın gündemini oluşturmaya devam edecek.

Orta Doğu"da: 2014"de ABD"nin Afganistan işgali sona eriyor. Yeni yılda ya Taliban"la anlaşıp yeni bir hükümet oluşturulacak veya Taliban vuruşarak istikrarı sağlayacak.

Nükleer programına yönelik uygulanan ambargoya ve saldırı tehditlerine rağmen İran, Basra Körfezi"nde büyük deniz tatbikatı başlattı. Tatbikat stratejik öneme sahip Hürmüz boğazını da kapsamakta, ABD ve İsrail tarafından dikkatle izlenmektedir.

İsrail, yeni yılda İran"ın nükleer programına müdahale edilmesi ile ilgili baskılarını artıracaktır. İran"a askeri saldırı planları masada yerini alıyor.

ABD ve İsrail"in İran"ın nükleer programına müdahale edebilmesinin iki yolu bulunmaktadır.

Birinci yol: Ürdün, Suudi Arabistan ve Körfez ülkeleri üzerinden.

İkinci yol: Suriye, Kuzey Irak veya Türkiye üzerinden. Sudi Arabistan ve Katar olası bir İran müdahalesinin ikinci yol üzerinden yapılması için çalışmalarını sürdürmektedirler.

Bu hafta içinde İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu, Ürdün Kralı Abdullah"la gizli "Suriye" görüşmesi yaptığı iddia edildi. İsrail Ürdün görüşmesinde yeni yılda Suriye"deki sorunun seyri, İran"a askeri harekât, Kuzey Irak"ta kurulacak Kürt Devleti, Filistin (Batı Şeria"nın) Ürdün konfederasyonu ve Gazze"nin Mısır"a bırakılmasını öngören harita değişiklikleri konuşulmuş olduğu söyleniyor.

İsrail, Mart ayına kadar Sina"da istikrarı sağlaması konusunda Mısır hükümetini uyardı. Mart"a kadar Gazze"ye silah ve yardım malzemelerinin geçişi kontrol altına alınmazsa kendilerinin olaya el koyacaklarını ve gerekirse Sina"yı geri alabileceklerini açıkladılar. Gazze ve Sina sorunu çözülmezse Mısır"ın istikrarsızlaştırılması devam edecek.

Yeni yılda da Asya Pasifik"ten başlayıp Orta Doğu"dan geçerek Batı Afrika kıyılarına ulaşacak kriz alanları hazır.

I. Dünya Savaşı"nın başlamasına neden olan şartlar içinde bulunuyoruz.

2013, uzun ve zorlu bir yıl olacak.

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunundaki amaçlar ile sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerezler kullanılmaktadır. Detaylı bilgi için çerez politikamızı inceleyebilirsiniz.