Baykal tarzı siyasetin sonu mu?

Ulusal düzeyde ön planda olan bir siyasi liderin bu şekilde siyasi yaşamını noktalaması, çok hazindir. Doğrusu, Allah herkese hayırlı akıbetler versin. Siyasi akıbetin şekli de elbette önemlidir. Seçim yenilgisi alan nice liderler siyaset sahnesinden hüzünlü bir şekilde çekildiler. Baykal''ın yaşadığı olaylar, böyle bir siyasi mağlubiyetle kıyaslanmayacak mahiyettedir.

CHP''lilerin “onurlu duruş”, “yiğit insan”, “erdemli önder” türü övgüleri, içine düşülen olumsuzluğu kırmaya dönük bir çabadan başka bir şey değildir. Elbette istifa etmek de bir erdemdir. Ama bu erdem, her şeyi silip atmaz, kimseyi de kahraman yapmaz. Baykal istifa ederek içine düştüğü olumsuzlukları kısmen de olsa aşmaya çalışıyor. Ancak bu istifanın siyaseti bırakmak, liderlik defterini kapatmak anlamına gelmediği, devam eden tartışmalardan da anlaşılıyor. Baykal, her ne kadar faturayı başkasına kesse de, kendi yaptıkları sebebiyle istifa etmek zorunda kalmıştır. Yoksa Baykal gibi mücadeleci bir insan, istifa mekanizmasını işletmez, ortalığı ayağa kaldırırdı.

Baykal''ın meydan okuyarak, kutuplaşma üreterek, kavga çıkararak bu işin içinden çıkmaya çalışması da aslında çok yadırganmamalı. Siyaseti bırakmayı düşünen bir insan biraz kızgın biraz mahçup istifa eder giderdi. Ama amaç, olumsuz imajı atlatıp yeniden sahneye çıkmak ise bu tür hamleler yapılması da kaçınılmazdır.

Netice de Baykal''ın temsil ettiği siyaset tarzı böyle bir anlayışı ifade eder. On yıl sonra birileri “Baykal tarzı siyaset nedir” diye sorarsa söylenecekler üç aşağı beş yukarı aynıdır.

Baykal tarzı siyaset hizipçilikle meşhurdur. Hizip kelimesi siyasi literatürümüze neredeyse Baykal ile girmiştir.

Baykal tarzı siyasetin temeli kriz ve gerilim üretmektir. Siyasi alanda konuşulan her mesele, tartışılan her konu ancak kriz şeklinde siyasallaşabilir. Gerilim üreterek pozisyon almak, suçlamak, tahrik etmek Baykal''ın siyasal üslubudur.

Kutuplaşma, çekişme, didişme, Baykal''la siyasetin normali haline gelmiştir. Her meselenin rejim meselesi haline gelmesi, rejim merkezli bir kutuplaşmanın üretilmesi, Baykal''ın klasik yöntemidir.

Uzlaşmaya, diyaloğa kapalı olmak, Baykal''ın siyasal karakterine dönüşmüştür. Bir meseleyi karşılıklı konuşuyor olmak bile, ona göre karşı tarafa taviz vermektir.

Konjonktürel değişim savunuculuğu, sabahtan akşama fikir değiştirme, Baykal''la artık kanıksadığımız bir siyasi gelenektir. Kongre öncesinde toplumun farklı kesimlerine mesajlar verme, açılım yapma, reformcu ve değişimci olma; kongre sonrasında ise bildik statükocu uzlaşmaz pozisyona dönme, Baykal''ın en sık kullandığı yöntemdir.

Yapılan her şeye karşı olmak, engel çıkarmak, kuyu kazmak, sebepsiz itiraz etmek Baykal liderliğindeki CHP için temel siyasal tutum haline gelmiştir.

Baykal, CHP''yi statükocu, ulusalcı bir çizgide tutmayı başarmıştır. Solun evrensel değerlerle buluşması, kendisini dönüştürmesi, yenilemesi, Baykal döneminde mümkün olamamıştır.

Baykal partinin halihazır tüm yönetim kadrolarını, delegelerine kadar tüm unsurlarını belirleyen kişi olarak büyük bir siyasi güce sahiptir. Bu kadroların Baykal''sız mevcudiyetini koruyabilmesi çok kolay değildir. Bu liderlik ve bu örgüt yapısı, Baykal''ın sergilediği siyaset tarzıyla şekillenmiştir.

Baykalsız bir CHP''de değişim arayanlar büyük bir yanılgıya düşerler. Baykal ve temsil ettiği siyaset tarzı çekip alındığında mevcut CHP anlamını büyük ölçüde yitirecektir. Solda ve CHP''de değişimi sağlamak, sanıldığı kadar kolay olmayacaktır.