Katılım finans Türkiye’de 40 yıllık tecrübesini geride bıraktığı halde dünya örneklerinden eksik kalmış ve müstakil mevzuat kapsamına bugüne dek alınmamıştı. Hatta katılım finans segmentlerinin her biri faaliyetlerine başladıktan çok sonraları düzenleme imkânına kavuşabildiler. Çoğu zaman düzenleme sorumluluğu olanlar onları mahrum bıraktı ama bazen de düzenlemeler menfaatlerine olduğu halde katılım finans sektörünün kendisi ayak sürüdü.
Katılım Finans Kanunu da bu zorlu yoldan geçti. Düzenleme sorumluluğunun kimde olduğu sorunu bir yana menfaatlerine uygun olduğu halde kanunun aleyhine gidenler oldu. Menfaatlerine diyorum çünkü finansal kesimde düzenleme, güven tahkim ederek düzenlenene her halükarda katkı sağlar.
Bu zaviyeden ilk taslaklar 2015 yılında yazılmış fakat kendi sektöründen güçlü bir muhalefetle vücut bulamamıştı. Hatta o günlerde mesela tasarruf finans alanında tasfiye konusu olan kalabalık ortada yoktu ve kanun tasarruf finans segmentini de düzenliyordu. Büyük gayret ortaya konulsa da taslak gündemden düşürüldü.
Son dönemdeyse Cumhurbaşkanı bu başlıkta kararlılığını gösterdi. Ekonomi yönetiminden yapıcı mesajlar verildi. Direnenler, Cumhurbaşkanı’nın Finans Ofisi’nin Katılım Finans Stratejisi Belgesi tanıtım toplantısında Kanun taslağına dair sözlerini alkışlamasalar da süreç olgunlaştırıldı ve nihayet uzun bir serüveni tamamlayıp Meclis gündemine alındı.
Başlangıçta bir Katılım Finans Düzenleme ve Denetleme Kurulu ile yola çıkan taslakta Katılım Finans Kuruluşları Birliği ve Katılım Finans Standartları İhtisas Kurulu şeklinde bir mimari vardı. Şimdilik düzenleyici otoriteye yer verilmemiş gibi görünüyor. Mevcut kapsama göre bütüncül bir finansal mimariyi ifade eden unsurların geri kalan tamamına kanunda yer verilmiş durumda. Katılım finans kuruluşları (eski katılım bankaları), katılım sigorta şirketleri, tasarruf finans şirketleri, varsa katılım finans kapsamındaki finansal kooperatifler ile üretici ve tüketici finansman şirketlerini konsolide eden bir alt düzenleyici olarak Katılım Finans Kurumları Birliği ihdas ediliyor.
Taslağa göre Birlik uhdesinde Türkiye’deki en büyük eksiklik olan Katılım Finans Standartları İhtisas Kurulu da yer alacak. Katılım finans alanında önü çeken ülkelerin tamamında olduğu gibi Kurul, sektörün uygulama standartlarının geliştirilmesinde ve toplumda benimsenmesinde önemli bir fonksiyon icra edecek.
Trilyonlarca dolarlık İslami fonun en azından bir kısmı Türkiye’nin bir işaretine bakmaktadır. Ne kadarı getirebilse kârdır.
Kanun belli noktalarda ise fıkhi uyumu artırmayı önceleyen yaklaşımı nedeniyle eleştirilmektedir ki bu tarafı akla ziyandır. Daha önce Türkiye’de katılım finans segmentlerinden birisine yönelik dünyanın en gevşek düzenlemeleri tanıtılıp deneyimlendiği halde sektörün pazar payı bir adım bile ileri gitmemiştir. Tam tersinden etki beklemek yersizdir. Şu vakıadır; tüm dünya Türkiye’nin katılım finansta fıkhi uyumunu artırırsa güçlü bir oyuncu olacağını değerlendiriyor. Dünyadaki en önemli katılım finans merkezlerinden olan İngiltere, mesela, Türkiye’yi rakip olarak almaktansa kendi şubesi olarak konumlamak arzusuyla bu başlıkta tek taraflı yapıcı tavırlar sergiliyor. Türkiye müstakil bir oyuncu olmak istiyorsa bu küresel beklentiyi okuyabilmeli. Yoksa şube olur gider.
Neyse, elbette kanun taslağıyla ilgili farklı görüşler olacaktır. Ama yasalaşırsa hepsi geride kalacak. Kazanımlara odaklanılacak.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.