"Yeni Türkiye"nin "yeni dünya"sı (2)

Bir kere, şunu bilelim: Eski dünya, çöktü artık. Eski dünya dediğim, neo-liberal, neo-seküler küresel kapitalist sistem. Yani Batı uygarlığı. Burada Batı uygarlığına veya başkalarına karşı herhangi bir önyargım, hatta düşmanlığım olduğu için -mesela- Batı uygarlığı''nın "çöküş"ünden sözediyor filan değilim. Neden başkalarına, başka medeniyetlere ve kültürlere karşı önyargılı, hatta düşmanca bir tutum içinde olayım kiı İnsanın insanca yaşabileceği bir dünyanın izini sürüyorum ben. Tek kaygım bu. Bugünden geriye ve geleceğe dönük yaptığım tarih felsefesi okumaları, medeniyetlerin vaatlerine, dayanaklarına ve pratiklerine ilişkin yaptığım yolculuklar, "Yeni Türkiye"''nin, dünyanın yarını ve geleceği olduğunu söylüyor bana. Şu ân büyük bir kaosun, belirsizliklerin ve hukuksuzlukların tam ortasından geçen dünyanın yeni bir dünyaya, yaşanabilir, insanca bir dünyaya dönüşebilme sürecinde medeniyet iddialarıyla kuşanan yarının Türkiye''sinin sandığımızdan da etkin, aktif ve belirleyici roller oynayacağını görüyorum. Yarının dünyasının başat kurucu aktörlerinden biri, en görünen, en başta gelen aktörü, "yarın" ve "gelecek" demek olan Yeni Türkiye olacak… Batı uygarlığının insanlığa insanca yaşabileceği bir dünya sunamadığını; bu gerçeğin, birinci sınıf Batılı düşünürlerce de ta Nietzsche''den, Husserl''den, Heidegger''den itibaren haykırıldığını hatırlatmak istiyorum. Batı uygarlığı, bir yandan, gerçekten de bütün insanlığın birikimi üzerine oturan bir uygarlık. Bu açından Batı uygarlığıyla karşılaştırılabilecek, boy ölçüşebilecek başka bir medeniyet yok. Ama öte yandan da, temellük ettiği, üzerine oturduğu insanlığın bilim, düşünce ve sanat birikimini, -insanlığın birikimine kendi dar bakış açısıyla yaklaştığı için- karşılaştığı, temasa geçtiği, tanıdığı medeniyetleri tanınamayacak kadar kendine benzeten, biçimbozumuna uğratan, içini boşaltan, tarumâr eden ve ruhunu yok eden tek uygarlık tecrübesidir insanlık tarihinde. Başka medeniyetlerin, hem varolma, hem de kendileri olarak, kendi dinamikleri çerçevesinde insanlığın varoluş ve hakikat yolculuğuna katkıda bulunma imkânlarını yok eden tek uygarlık tecrübesidir Batı uygarlığı: O yüzden bazı düşünürler -sözgelişi Mestroviç- Batı uygarlığı tecrübesini "uygar barbarlık" olarak tarif eder/ler. Batı uygarlığı hakkında özneleştirircesine konuşuyor olmamızın nedeni, bugün Batı uygarlığının hem başka medeniyetlere hayat hakkı tanımaması, hem de hâlâ özgürlüklerden, hak''tan hukuk''tan sözetme hakkını kendinde görebiliyor olmasıdır. Bu, ikiyüzlü bir tutumdur. Ama asıl yakıcı sorun, insanlığın birikimi üzerine oturmasına ve bütün dünyanın kullandığı temel siyasî, kültürel, ekonomik ve entelektüel kavramları ve kurumları geliştiren bir uygarlık olmasına rağmen, Batı uygarlığının, -insanın varlığını salt bu dünyaya, ben''e ve bedensel''e endeksleyerek ufkunu ve varoluş alanını daralttığı için- vaatleriyle yaptıklarının örtüşmüyor olmasıdır. Yani seküler/kapitalist Batı uygarlığı projesi, insana insanca bir dünya kurabilmesi açısından imkânsız ve kendisiyle çelişen bir projedir: Hem aydınlıktan ve uygarlıktan sözetmesi; hem de, felsefî olarak insanlığı karanlığın ve türlü barbarlık biçimlerinin, çatışmaların ve işgallerin eşiğine sürüklemesi… Hem insan onurundan, özgürlüğünden ve haklarından sözetmesi; hem de, dünya ölçeğinde insanın onurunu hiçe sayan, insanın özgürlüğünü ve haklarını ayaklar altına alan eylemlere -sömürgecilikten totaliter rejimleri desteklemesine kadar- insanlıkdışı işlere imza atmış olması… Batı uygarlığı, dün''dür artık. Günlerini sayıyor. Baudrillard''ın dediği gibi ömrünü uzatmaya çalışıyor sadece, türlü tuhaf hormonlama ve klonlama yöntemleriyle… Ama aşırı şişen bir balonu andırdığı için balona dokundurulacak bir iğneyle patlayacak kadar da zayıf temellere sahip: Şu ân Arap dünyasında yaşanan, dalga dalga yayılan, sürgit derinleşen halk ayaklanmaları bunun bir göstergesidir. Bir de bu ayaklanmaların, gerçek anlamda İslâmî iddiaların dillendirildiği başkaldırılar olduğunu düşünün… O zaman Batı uygarlığının ve çocuklarının hâlini tahayyül bile etmek istemezdiniz herhalde. Dünyayı kan gölüne çevirirlerdi. Hoş, zaten çevirmediler mi ki, çevirmiyorlar mı kiı Bunun nedenleri ve kökenleri üzerinde kafa yormak zorundayız. Batı uygarlığı, başka medeniyetlerle, dolayısıyla farklılıklarla bütün taraflar için verimli olabilecek, zenginleştirecek ve varedecek yaratıcı karşılaşma, buluşma, beslenme biçimleri geliştirebilmiş midirı Başka medeniyetler ve dolayısıyla ötekiyle karşılaşma biçimi nasıl gerçekleşmiştirı Ve neden geleceğin dünyası, derin tarihî tecrübesiyle, özgüveniyle, sergilediği vicdan, ahlâk ve adalet ilkeleriyle insanlığın son kıtası olduğunu fark ettiği andan itibaren Yeni Türkiye''nin öncülük edeceği bir dünya olacak acabaı Bu yakıcı soruların izini sürerek devam edeceğiz bu tartışmaya… SON