"Türk olmanın dayanılmaz ağırlığı" geçti artık

Çek yazar Milan Kundera, ''Varolmanın Dayanılmaz Hafifliği''ni yazdığında, sadece 80''lerin edebiyat ortamına renk katmakla kalmamış, herkese, son derece kullanışlı bir ''cümle kalıbı'' armağan etmişti.

Roman, çok başarılı bulunmuş, hatta sinemaya bile uyarlanmıştı ama, bence, romanın adı, kendisinden daha güzeldi.

Bu cümle kalıbını hemen herkes bir şekilde kullandı ama, benim gördüklerim arasında en hoşuma giden kullanım, Cengiz Çandar''ınkiydi.

Özal sonrası, Türkiye''nin içeride ve dışarıda hızla daralışını, bir uluslararası toplantıdan gönderdiği yazıda “Türk olmanın dayanılmaz ağırlığı” başlığı altında anlatıyordu Cengiz Çandar.

Çandar''ın o yıllarda altını çizdiği ''gidişat'', -bir çoğunu Çandar''ın ''sevimli'' bulmadığı- bir dizi gelişme sonucu değişti.

Bana göre, ''gidişat''ın değişmesini simgeleyen olaylardan en önemlisi, ''Simyacı'' romanının yazarı Paulo Coelho''ya “Teşekkürler Bush, Türk halkının ve parlamentosunun satılık olmadığını herkese gösterdiğiniz için teşekkürler” cümlesini yazdırtan ''1 Mart tezkeresinin reddi'' olayıdır.

Tezkereden bir süre sonra gittiğim Umman''da, Arap dünyasının değişik başkentlerinden gelmiş 20 kadar gazeteci arasında gördüğüm itibarı hiç unutmam.

Önceki gün, Başbakan Erdoğan''ın da katıldığı Arap Birliği zirvesini izledik.

Uzun zamandır, kimseyi heyecanlandırmıyor Arap Birliği. Salonda “Ya vahdetu''l Arab” diye marşlar çalınsa da, ''Birliğimiz her şeyden önemli'' dövizleri Sirte''nin her tarafına asılsa da, önemli işlerde birlik olamıyorlar. İsrail''in Gazze''ye saldırmasını bile, doğru dürüst bir cümle kurup hep birlikte kınamayı başaramıyorlar.

Herkesin, ayrı ayrı hesapları var. Hiç kimse, Batı''nın ''buradan ileri geçmeyin'' diye çizdiği çizgiyi geçmeye teşebbüs etmiyor. Bu yüzden, bütün sorunlar, o konferans salonlarında, ''seçimsiz gelip seçimsiz giden'' Arap liderleri gibi ihtiyarlıyor.

Arap Birliği Genel Sekreteri Amr Musa, temiz bir Arapça''yla yaptığı konuşmasında, Erdoğan''ın Davos''ta yaptığı çıkış karşısında verdiği ''silik'' görüntüyü telafi etmeye dönük ifadeler kullanıyor. Türkiye başta olmak üzere bazı ''Arap olmayan'' ülkelerin, Arap dünyasının sorunlarında aktif olmalarına kapı açmak istemesi, yeni bir adım sayılabilir.

Zirvenin atmosferi, Erdoğan kürsüye davet edilirken fark edilir bir biçimde değişiyor. Kürsüye çıkarken de, ilk cümlelerini söylerken de alkışlanıyor Erdoğan. Ama, Filistin''i konuşurken “Bize yol haritası lazım değil, biz artık yolun sonunu görmek istiyoruz” dediğinde hava gerçekten değişiyor. “Kudüs yanarken, dünya barışı mümkün değildir” derken de, “İsrail''in Kudüs''ü başkent ilan etmesi çılgınlıktır” derken de, heyecan dalgası yükseliyor.

Ben her defasında, ''Acaba alkışları Türk delegasyonu mu başlatıyor'' diye bakınıyorum etrafa. Hayır. Birilerinin başlatmasına hiç ihtiyaç yok. Filistinli''si, Suriyeli''si, Faslı''sı, Katarlı''sı, Mısırlı''sı, Libyalı''sı, hepsi birden alkışlıyor.

Kendisine ayrılan –ötekilere göre biraz daha süslü- koltukta arkasına yaslanmış konuşmaları dinleyen Muammer Kaddafi, Erdoğan sözlerini bitirdiğinde, yerinden kalkıyor, kendisine ''kardeşim Kaddafi'' diye atıfta bulunan Erdoğan''ı kucaklıyor.

Bu istisnai ilginin bir çok açıklaması olabilir. Bu açıklamalar arasında şu da mutlaka olmalı: Herhangi bir Arap liderin Erdoğan''a gösterdiği/göstereceği ilgi, o lidere, kendi toplumu nezdinde puan kazandırıyor.

Erdoğan''ın çok net ifadelerle yaptığı çağrılar, verdiği mesajlar, statüko değişmesin, kendimize iş icad etmeyelim diye bir ''uluslararası etkinlik'' niteliğini aşmaktan kaçınan Arap Ligi''nin çıtasını yükseltiyor.

Sirte''deki Arap Zirvesi, bir daha gösterdi ki, ''Türk olmanın dayanılmaz ağırlığı'' cümlesi devrini tamamladı.

Sadece Arap dünyasında, ya da Ortadoğu''da değil. Bu gerçek, Asya''da da, Avrupa''da da, Amerika''da da, daha birkaç hafta önce gittiğimiz Afrika''da da böyle.

Türkiye''nin itibarı her geçen gün yükseliyor.

Sorunlar yok mu? Elbette var. Ama 10 yıl öncesiyle kıyaslanamayacak kadar iyi bir noktada Türkiye.