ABD''ye yaptırım şoku

İran''ın nükleer programına destek verdikleri iddiasıyla Avrupa Birliği tarafından Bank Mellat ve Bank Saderat''ın aktiflerinin dondurulması kararı, Avrupa Adalet Divanı tarafından kaldırıldı. Geçen Ocak ayında alındığı ortaya çıkan karara gerekçe olarak, adı geçen bankaların nükleer programa destek verdiği ve yaptırımları ihlal ettiği konusunda yeterli kanıt olmaması ve bankaya kendini savunma hakkı tanınmaması gösterildi. Avrupa Birliği hükümetleri kararı bu hafta içinde temyize götürüp götürmeme kararını netleştirecek. Ancak bu kararı, benzerlerinin takip etmesinden endişe eden ABD, temyizin ötesinde daha kalıcı önlemler alınması için harekete geçti.

Washington yönetimi, pazartesi günü AB hükümetlerini uyararak, mahkemelerin gizli istihbarat bilgilerine ulaşmalarını sağlayacak yollar bulmalarını istedi.

Uzun süredir Avrupa Adalet Divanı ile Avrupa Birliği hükümetleri arasında, istihbarat bilgilerine erişim konusunda anlaşmazlık yaşanıyor. Adalet Bakanlığı bu bilgilere erişim olmadan gösterilen kanıtların yetersiz olduğunu belirtirken, AB hükümetleri istihbarat kaynaklarının riske gireceği endişesiyle bu bilgilere hakimlerin ulaşmasını engelliyor. Şu an 30 kadar İran dosyası Avrupa Adalet Divanı''nda bekliyor. Bu davaların sonuçlarının, yaptırımların kaderini belirleyebileceği yorumları yapılıyor.

İran''da 10 bankanın 1980''de birleşmesiyle kurulan Bank Mellat''ın aralarında Türkiye, İngiltere ve Umman''ın da bulunduğu 1800''den fazla şubesi bulunuyor. Banka, hakkında alınan ambargo kararının kaldırılması için İngiliz Yüksek Mahkemesi''ne de başvuru yapmıştı