Dünya Obamadan Trumpa ABDnin savrulan Libya stratejisi Terör örgütü DEAŞ ile değişti

Obama'dan Trump'a ABD'nin savrulan Libya stratejisi: Terör örgütü DEAŞ ile değişti

2016'da DEAŞ'ın Libya'da etkin olmaya başlamasıyla bu ülkede UMH'ye doğrudan destek vermeye başlayan Barack Obama yönetiminin stratejisi, 2017 başında göreve gelen Donald Trump tarafından da devam ettirildi. Nisan 2019'da ABD aniden askerlerini Libya'dan çekme kararı alırken, Trump'ın Halife Hafter ile telefonda görüşmesi dikkati çekti. ABD'nin Libya politikasındaki bu değişimde, Trump'ın aynı tarihlerde Mısır ve Birleşik Arap Emirlikleri liderleriyle yaptığı görüşmelerin etkili olduğu belirtiliyor.

Abone Ol Google News
Haber Merkezi AA
Obamadan Trumpa ABDnin savrulan Libya stratejisi: Terör örgütü DEAŞ ile değişti
ABD, daha sonra 1 Ağustos 2016'da Libya'da DEAŞ'a karşı hava operasyonlarına başladı.

Libya'da uzunca bir süre Ulusal Mutabakat Hükümetini (UMH) destekleyen ABD'nin sessizce stratejisini değiştirerek ülkenin doğusundaki gayrimeşru silahlı güçlerin lideri Halife Hafter'i "zımnen" desteklemesi dikkatlerden kaçmazken Mısır ile Birleşik Arap Emirliklerinin (BAE) bu süreçte önemli rol oynadığı belirtiliyor.

Dünya kamuoyu, Libya'daki son gelişmeleri yakından takip ederken ABD yönetiminin bu ülkeyle ilgili muallak politikası dikkati çekiyor.

Önceki Başkan Barack Obama döneminde görünür şekilde UMH'yi destekleyen ABD'nin, son dönemde bu politikasından sessizce geri çekildiği ve Moskova'da son anda gerçekleşmeyen anlaşmanın ardından dahi sessiz kaldığı görülüyor.

Donald Trump yönetiminin son bir yılında yaşanan bu kırılma, öncesiyle birlikte değerlendirildiğinde, ABD'nin Libya politikasındaki değişimi gözler önüne seriyor.

Obama'nın Libya stratejisi DEAŞ ile değişti

Libya'daki eski lider Muammer Kaddafi karşıtı protestolarda da, Kaddafi'nin indirilmesi için başlatılan NATO operasyonunda da, UMH'nin kurulması aşamasında da ABD olayları kenardan izlemeyi tercih etti.

  • ABD'nin Bingazi Büyükelçiliğine düzenlenen saldırıda Büyükelçi Chris Stevens'ın öldürülmesinden sonra bile ABD, Libya'ya müdahil olmaktan kaçındı.

Dönemin ABD Başkanı Obama, Libya müdahalesinde ülkesinin bu kenarda durma stratejisini "geriden liderlik" kavramıyla açıklamaya çalıştı.

Kaddafi döneminin generallerinden, bir süre ABD'nin Virginia eyaletinde yaşayan ve ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı (CIA) ile bağlantılı olduğu iddia edilen Hafter, 2014'te Libya'da geçiş hükümetine darbe girişiminde bulunduğunda Beyaz Saray Sözcüsü Josh Earnest "Bu konuda yorum yapamam" diyerek konuyla ilgili soruları geçiştirmişti.

Atina medyası çıldırdı: Yunanistan Berlin toplantısında saf dışı kaldı
DÜNYA
Atina medyası çıldırdı: Yunanistan Berlin toplantısında saf dışı kaldı

DEAŞ terörü Libya'ya sıçrayınca ABD yönetimi, UMH ile daha doğrudan ilişkiler kurmaya başladı

2015'te Birleşmiş Milletler (BM) öncülüğünde resmen oluşturulan UMH, 2016 Şubat'ta hükümeti kurdu, ABD ise buna sadece bir tebrik açıklamasıyla destek verdi.

  • Obama, 16 Nisan 2016'da bir Başkanlık Kararnamesi ile Libya'daki şiddeti körükleyen ve UMH'nin altını oymaya çalışan kişi ve örgütlere yaptırımlar getirdi.

Söz konusu kararnamede, yaptırım uygulanacak kişilerin müdahil olduğu faaliyetlerden ikisi şu şekilde ifade ediliyordu:

"(A) Libya'da barış, güvenlik ve istikrara silah ve ekipman sağlamak dahil herhangi bir yolla zarar veren faaliyetler (B) Ulusal Mutabakat Hükümetine veya yerine kurulacak hükümete siyasi olarak geçişe veya bunların benimsenmesine engel olmak, bunların altını oymak, bu süreci engelleyecek, geciktirecek ya da altını oyacak şekilde risk teşkil etmek."

Bu yaptırımın hedefi, Hafter kontrolündeki milis güçler ve Bingazi'deki Temsilciler Meclisinin yanı sıra Hafter'e destek veren BAE ve Mısır idi.

Erdoğan, ABD Başkanı Trump ile telefonda görüştü
GÜNDEM
Erdoğan, ABD Başkanı Trump ile telefonda görüştü

Obama, Libya'ya asker gönderdi

ABD, daha sonra 1 Ağustos 2016'da Libya'da DEAŞ'a karşı hava operasyonlarına başladı.

  • Pentagon, bu süreci "Ulusal Mutabakat Hükümetinin talebi üzerine ABD ordusu, Sirte'deki DEAŞ hedeflerine yönelik hava saldırısı düzenledi" sözleriyle açıkladı.

Açıklamada dikkati çeken nokta ise, ABD'nin "UMH'nin kararlı ve stratejik bir ilerleme sağlaması için" bu faaliyetlerine devam edeceğinin ifade edilmesiydi.

ABD, Libya'da hava saldırılarını rutinleştirirken; ülkedeki operasyonuna "Odyssey Operasyonu" adını verdi.

Aralık 2016'ya kadar süren operasyonlarda, DEAŞ Sirte'den temizlendi ancak geçen yıla kadar ABD'nin ülkedeki saldırıları devam etti.

ABD, Odyssey Operasyonu sırasında Libya'ya UMH güçlerine taktiksel eğitim ve destek sağlamak üzere 50 civarında özel kuvvet askeri yerleştirdi.

Pentagon verilerine göre, ABD, Ağustos 2016'dan 2018 ortalarına kadar Libya'da 501 hava saldırısı düzenledi.

Obama yönetimi, 2011'de Libya'daki geçiş hükümetine destek vermek amacıyla "Libya İçin Ulusal Acil Durum" ilan etti. Ancak bu ilanın gereği büyük ölçüde yapılamadı, 2016'da başlatılan operasyonlarla UMH hükümetine askeri ve finansal destek sağlanmaya başladı.

Obama, görevi bırakmadan önce 13 Ocak 2017'de Amerikan Kongresine bir mektup yollayarak, ABD'nin UMH'ye yardımının devam etmesi için "Libya için Ulusal Acil Durum" ilanının devamını talep etti.

Obama, söz konusu mektubunda, Libya'daki meşru hükümetin UMH olduğunu vurguladı.

Libya'nın yeni diktatör adayı Hafter: ABD'de oy kullandı, CIA'in komşusu oldu!
DÜNYA
Libya'nın yeni diktatör adayı Hafter: ABD'de oy kullandı, CIA'in komşusu oldu!

Trump, Obama'nın Libya politikasını devam ettirdi

Donald Trump 2017 başında göreve başladıktan sonra da ABD askerleri, Libya'da kalmayı sürdürdü ve ABD, Libya meşru hükümeti olan UMH ile ilişkilerini devam ettirdi.

  • Nisan 2018'de ABD yönetimi, Libya'nın da Trans-Sahra Terörle Mücadele Ortaklığına katılacağını ve UMH'nin sınır ve havaalanları güvenlik programları için bir dizi anlaşma ve mutabakata imza attığını duyurdu.

Bu bağlamda ABD Afrika Kuvvetleri Komutanlığı (AFRICOM), Avrupa ülkeleriyle UMH'ye güvenlik desteği için planlamalar yaptı.

AFRICOM'un 2018 Durum Raporu'nda, Libya'nın Komutanlık için 5 ana öncelikten biri olduğu ve 2019 için talep edilen bütçede, Libya'daki meşru hükümet ve orduya desteğin de bulunduğu ifade edildi.

19 Mart'ta ise AFRICOM Komutanı Orgeneral Thomas Waldhauser ile ABD'nin Trablus Maslahatgüzarı Büyükelçi Peter Bodde, Trablus'ta Başbakan Fayiz es-Serrac ile bir araya geldi.

Bodde, ziyarete ilişkin açıklamasında, şu ifadeleri kullanmıştı:

"ABD, Trablus Güvenlik Direktörlüğünün kapasitesini güçlendirmek için İçişleri Bakanlığına 500 bin dolar değerinde acil müdahalede kullanılmak üzere askeri ekipman desteği sözünü verdi. Bu yardımla, ABD'nin Ulusal Mutabakat Hükümetine güvenlik amacıyla verdiği destek 30 milyon dolara ulaştı. Benim Trablus'a ziyaretim, ABD'nin Ulusal Mutabakat Hükümetine ve Libya'daki uzlaşmaya desteğinin göstergesidir."

ABD'nin Libya Büyükelçisi: Rusya'nın Libya'daki çatışmalara dahil olması sivil can kayıplarını arttırdı
DÜNYA
ABD'nin Libya Büyükelçisi: Rusya'nın Libya'daki çatışmalara dahil olması sivil can kayıplarını arttırdı

ABD askerlerini aniden çekti

Bu açıklamadan sadece 19 gün sonra 7 Nisan 2019'da ise ABD, Libya'daki askerlerini çekti.

AFRICOM'dan yapılan açıklamada, Libya'da çatışmaların artması üzerine ABD'nin ülkedeki birliğini çektiği ifade edildi.

AFRICOM'un misyonları arasında Libya'daki diplomatik misyonlara askeri destek sağlamak, terörle mücadele ve bölgedeki güvenliğin iyileştirmesine katkı sağlamak olduğu da belirtildi.

Ancak dikkat çekici bir şekilde açıklamada, UMH veya UMH'ye destekten bahsedilmedi.

Açıklamada, önemli bir diğer nokta ise AFRICOM'un yeni komutanı ve eski DEAŞ Karşıtı Koalisyon Komutanı Steven Townsend'ın, "Libya'daki güvenlik realiteleri giderek karmaşık ve tahmin edilemez hale geldi" şeklindeki sözleri oldu.

Bu ifadeler, ABD'nin UMH'ye yönelik desteğini çekeceğinin ilk işaretleri olarak yorumlandı.

Kim kimle savaşıyor, Türkiye neden Libya'ya asker gönderiyor?
OYNAT 00:00
Kim kimle savaşıyor, Türkiye neden Libya'ya asker gönderiyor?
2011 yılında Kaddafi'nin öldürülmesiyle bir türlü istikrar sağlayamayan Libya, Türkiye ve dünya gündeminin en üst sıralarında yer alıyor. Suudi Arabistan'dan Mısır'a, Fransa'dan Rusya'ya kadar birçok ülke Libya'daki gelişmeleri çok yakından takip etmekle kalmıyor, hem askeri hem de diplomatik olarak bu ülkede söz sahibi olmaya çalışıyor. Avrupa'nın güney kapısı konumunda olan ve zengin petrol kaynakları ile öne çıkan Libya, özellikle Doğu Akdeniz'deki gelişmelerle birlikte kilit ülke haline geldi. Peki Libya'da neler oluyor? Kim kimle savaşıyor? Türkiye neden bu ülkeye asker gönderiyor?

Trump'ın kafasını, Mısır ve BAE mi karıştırıyor?

ABD kuvvetlerinin çekilmesinin, Hafter'in Trablus'a yönelik operasyonlarını başlattığı döneme denk gelmesi dikkatlerden kaçmadı.

ABD Dışişleri Bakanlığı ise o sırada Hafter'e ateşkes çağrısı yapmış ve BM Güvenlik Konseyine bu konuda karar çıkarması çağrısında bulunmuştu.

Bu gelişmelerden kısa süre sonra Beyaz Saray, 15 Nisan'da Trump'ın Hafter ile telefonda görüştüğünü ve ikilinin "Libya'nın istikrar ve güvenliğini" ele aldığını açıkladı.

Beyaz Saray'ın söz konusu telefon görüşmesine ilişkin açıklamayı 4 gün sonra yapması dikkatlerden kaçmazken bu gelişme ABD'nin o güne kadarki stratejisiyle çelişiyordu.

Trump'ın 9 Nisan'da Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah Es-Sisi ile Beyaz Saray'da, BAE Veliaht Prensi Muhammed bin Zayed ile telefonda görüştükten sonra Hafter ile görüştüğü ve Sisi ile bin Zayed'in, Trump'ı bu konuda ikna ettiği iddia edildi.

Bloomberg'e konuşan Beyaz Saray yetkilileri, Trump ve eski Ulusal Güvenlik Danışmanı John Bolton'un, Hafter'e "Trablus saldırısı konusunda kendisini desteklediklerini" ifade ettiğini açıkladı.

Libya'nın darbeci generali Hafter kimdir?
OYNAT 00:00
Libya'nın darbeci generali Hafter kimdir?
SSCB'de askeri eğitim alan ve genelkurmay başkanlığına kadar yükselen Hafter, nasıl CIA'in Libya'daki bir numaralı ismi haline geldi? Libya'nın karanlık ismi Hafter'i ve bölgedeki son gelişmeleri anlattık:

Hafter karşıtı tasarıyı Rusya'yla veto etti

ABD, Trump'ın Hafter ile görüşmesinden kısa süre sonra İngiltere'nin BM Güvenlik Konseyine verdiği ve Libya'da Hafter'in Trablus'a yönelik saldırısını durdurma çağrısında bulunan karar tasarısını Rusya'yla veto etti.

  • Trump yönetiminin, Libya konusunda Rusya ile aynı noktaya gelip gelmediği tartışılırken bazı Avrupalı diplomatlar İngiliz medyasına yaptıkları açıklamalarda, Trump'ın aslında Libya konusunda stratejisini önemli ölçüde değiştirdiğini ve ABD'nin artık BM nezdindeki meşru hükümet olan UMH'yi desteklemediğini iddia etti.

ABD yönetiminin kısa sürede stratejik olarak bu kadar savrulması, bazı uzmanlarca, "Trump'ın Libya konusunda kafasını Sisi ile bin Zayed karıştırdı" şeklinde yorumlandı.

Beyaz Saray'daki Libya perspektifinin, Trump'ın Sisi ve bin Zayed ile görüşmesinin hemen ardından değişmesi ise bu yöndeki tezleri güçlü şekilde destekliyor.

Hafter sözcüsü el-Mismari'nin rezil olduğu anlar​: Türk subayların kullandığı bir top var, o girmemizi engelliyor
OYNAT 01:12
Hafter sözcüsü el-Mismari'nin rezil olduğu anlar​: Türk subayların kullandığı bir top var, o girmemizi engelliyor
Canlı yayında spikerin, 'Trablus'a neden giremiyorsunuz? Savaş neden uzadı?' sorusuna Hafter sözcüsü el-Mismari, 'Türk subayların kullandığı bir top var. O girmemizi engelliyor' yanıtını verdi.

Kalın ve O'Brien görüşmesi

Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın, ABD Ulusal Güvenlik Danışmanı Büyükelçi Robert C. O'Brien ile 11 ve 17 Ocak'ta telefon görüşmesi gerçekleştirdi.

İlk görüşmede, Libya'daki güvenlik durumu hakkında fikir alışverişinde bulunuldu ve ateşkes sağlanması konusunda Türkiye'nin girişimlerine destek verilmesinin önemi vurgulandı.

İkinci görüşmede ise Libya'da ateşkesin hayata geçirilmesi için ilgili taraflara gerekli telkinlerin yapılması konusunda mutabık kalındığı kaydedildi.

ABD Libya'da pozisyon değiştiriyor: Hafter'e saldırıları durdur çağrısı
DÜNYA
ABD Libya'da pozisyon değiştiriyor: Hafter'e saldırıları durdur çağrısı

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunundaki amaçlar ile sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerezler kullanılmaktadır. Detaylı bilgi için çerez politikamızı inceleyebilirsiniz.