Bizim mahallenin neo-liberal çocukları

Her ne kadar farkında olmasak da Türkiye''nin son dönemindeki tartışmaları giderek daha fazla ekonomik tabana oturuyor. IMF vesayetine dayalı politikalardan kurtulmayı başaran ve kendine has yeni bir model inşası sürecinde olan Türkiye''nin bu dönemi pek çok açıdan sancılı geçeceğe benziyor. Esasen Merkez Bankası ile Sayın Başbakan arasındaki faiz tartışmasına da bu açıdan bakmak lazım. Bu noktada Sayın Başbakan''ın akıldan geçen Yeni Türkiye''nin özünde neo-liberal politikalardan uzak ve kendine has özelliklere sahip bir ekonomi modeline dayandığını söylemek yanlış olmaz.

Modelin detaylarının nasıl olacağını zaman gösterecek ancak temelinde, tıpkı AB''nin şu anda yapmaya çalıştığı gibi negatif reel faizin olacağı ve paranın banka faizleri ile atıl kalmak yerine ekonomi içerisindeki yatırımlara kaynaklık edeceği bir model olacağı kesin. Bu modelin en önemli hareket noktasının ihracata ve teknolojik gelişmeye dayalı bir model olacağını da ilgili bakanlıkların yaptığı son düzenleme ve teşviklerden anlıyoruz. Bununla birlikte İstanbul''un finans merkezi olması vizyonunun da önemini unutmamak gerekir. Finans merkezinin en önemli özelliği Türkiye''nin ekonomi güvenliği ve finansal güvenliği açısından bir kontrol mekanizmasının da hayata geçecek olmasıdır. Bu cümleyi açıklamazsak çok sayıda eleştiri gelebilir. Kastettiğim nokta, paranın, sermayenin ve yatırımların tek bir elden takip edilmesinin önemi. Finans merkezi, finansal sistemdeki dağınık yapının toparlanarak bir anlamda kontrolün sağlanması anlamına gelecek.

Bu mecranın da başka bir tartışması var. Kimileri bu finans merkezinin tamamen neo-liberal tabana oturması gerektiğini söylüyor, yazıyor, çiziyor. Kimileri de bu merkezin İslami finans modeli olan SUKUK''a göre yapılandırılması gerektiğini savunuyor. Herkesin kendine göre bir gerekçesi var elbette. Ancak neo-liberallerin kendilerine modern deyip, SUKUK''u savunanları ''gerici'' olarak adlandırmasını ise anlamak mümkün değil. Eğer neo-liberal politikanın kürekçileri bu fikirlerinin doğruluğuna inanıyorlarsa, İngiltere dünyanın en gerici ülkesi olmalıdır. Zira SUKUK adı verilen İslami finans modelinin beşiği şu anda Londra. O halde Londra''nın tüm İslami sermayeyi kontrol etmeyi amaçladığı ama başka ülkelere de neo-liberal politikaları dayattığını kabul etmek gerekir. Ama benim esas kabul edemediğim, kendi tabirleri ile ''bizim mahallenin çocukları''nın sözde Londra karşıtı olup eylemde Londra''cı olmaları. Aslında bunu biz uzun süredir biliyorduk ancak mahallenin haberi yoktu. Mahalle kendi çocuklarına her şartta sahip çıktı ve destekledi. Ancak ne zaman Yeni Türkiye ekonomide makas değişimine geldi, bizim mahallede saflar sıklaşacağı yerde maskeler düşmeye başladı.

Türkiye ekonomi yönetiminin 2002 yılından bu yana gösterdiği başarılı seyir kimilerini memnun etmedi. Her ne kadar biz de zaman zaman özellikle büyümenin kalitesini tartışsak da son dönemdeki büyüme dinamiklerini gördükçe biraz daha rahatlar hale geldik. 2008 Küresel Krizi bütün dünyayı etkiledi. Biz de etkilendik. Ama bütün veriler bu krizden en hızlı çıkan ülkelerden birisinin Türkiye olduğunu gösteriyor. Ancak bununla birlikte, Türkiye''nin bazı kronik sorunları devam ediyor. İşte tartışmanın tam da alevlendiği yer burası. Bu kronik sorunlar ekonomi yönetiminin başarısızlığı mı yoksa neo-liberal sistemin ürettiği ama neo-liberal politikalarla çözülemeyecek sorunlar mı?

Dünya ekonomilerinin giderek entegre olduğu bu dönemde, sermaye hareketlerinin seyrine iyi bakmak lazım. Neo-liberal sistem bana faiz oranları üzerinden ekonomi politikaları dayatırken kendisi SUKUK araçlarını kullanıyorsa bir yerde yanlış olduğunu düşünmem gerekir. Şimdi şu sorunun cevaplanmasını çok önemli; Londra ve Wall Street kökenli şirketler, İslami finans modeli olan SUKUK''la elde ettiği sermayeyi bendeki yüksek faize yatırıyor mu yatırmıyor mu? Bu Wall Street kökenli şirketlerin Türkiye''de yayın organları var mı? Bunlar biz neo-liberal politikalar uygularken destekçi iken, Yeni ekonomi deyince değiştiler mi? İçlerinde kendi tabiri ile ''bizim mahallenin çocukları'' var mı? Yoksa 10 yıldır verilen destek bir maskeli balodan mı ibaretti?

İşte tam da bu noktada ''bizim mahallenin'' çocukları aslına hiç değinmeden (belki de farkında olmadan) hararetli bir tartışma içerisindeler. Daha da kötüsü bazıları açıktan Başbakan''a destek nidaları atarken arkadan gazete transferleri yaparak bir anlamda taraflarını belli ediyorlar. Bunu yaparken de mahalle arkadaşlarına hakaret edecek kadar da fevri davranabiliyorlar. Modernliği, gidilen restoranların isimleri ile ölçen bir yaklaşımla tartışacak değiliz. Zira biz, bizim mahalledeki pideciyi Fransız mutfağına tercih ederiz.