Darbeler tarihinin kayıp sayfası: 93 darbesi

Türkiye''nin şanlı tarihinin gamlı parametreleri diye başlamak Türkiye''nin son yüzyılını özetlemek kabilinden kifayetsiz ancak anlamlı olacaktır. Gamlı parametrelerden kastım şudur: Uzun soluklu tarih okumalarına, nefes aldırıcı virgül niteliğindeki bölümler değil; üç nokta vazifesinde, tarihi bir yerinden kesip öteki yerine yamalayan bölümler, siyasal tabirle ara dönemlerdir. Bu tip ara dönemler bakımından oldukça zengin bir envantere sahip olan Türkiye''nin kuruluşundan beri; darbe, postmodern darbe, demokrasi darbesi, e-darbe, son olarak eğitime darbe vs. gibi isimlendirilen darbe ve darbecikleri mevcuttur. Bunca zenginliğe rağmen arada kaynayan bir de 93 darbesi vardır. Son dönemlerin moda tabiri demokratik açılım kavramını da kapsayan ve Türkiye''nin son 20 yıllık politikalarına direkt yada dolaylı yoldan tesir eden kanlı darbenin adının 93 darbesi olduğunu izaha çalışacağım.

93 darbesi nasıl oldu, neden oldu, kime karşı yapıldı, görünür ve görünmez hedefleri ile birlikte varılmak istenen netice ne idi? Yukarıda izah ettiğim gibi bu darbe ile amaçlanan birçok aydının mutabık olduğu üzre Kürtleri ya da Kürt meselesinin barışçıl çözüm yollarını sonsuza kadar tıkamaktır. Bir daha açılmamak üzere kendi çözüm önerileri dışındaki tüm seçenekleri yok etmektir. Kime karşı yapıldığı sorusunun cevabı da burada gizlidir. Kürt meselesinin demokratik yollarla çözümüne dair fikir temelinde dahi olsa çalışması olan herkes bu darbenin muhatabı yada kurbanı olmuştur. Bunları anlayabilmek için o dönemde gerçekleşen faili meçhulleri, suikastları ve şüpheli ölümleri hatırlamakta yarar var.

Suikasttan 16 gün önceki yazısında '''Birileri Türk halkını Kürt halkına, Kürt halkını da Türk halkına düşman edici bir kanlı tuzak kuruyor. Yakında yayınlanacak bir yayınımda PKK ile istihbarat ajanları arasındaki ilişkilere ışık tutacak belgeler açıklayacağım.'' Diyerek PKK''nın MİT ve diğer oluşumlarla kirli ilişkilerini izah etmeye çalışıyordu. Yani bu işin göründüğü gibi olmadığını ve birileri tarafından engellenmeye çalışılan barışçıl çözümün mümkün olduğunu ifade ediyordu. 24 Ocak 1993 günü evinin önündeki arabasına konulan bomba (C4 patlayıcı) ile gerçekleştirilen suikastta hayatını kaybetti. Suçun faili olarak da İslamcılar gösterildi. Böylelikle ilk mesaj yada gözdağı gazetecilere yani medyaya verilmiş oldu.

Cumhurbaşkanı Turgut Özal''ın terör için rapor hazırlamak ve çözüm önerileri geliştirmekle görevlendirdiği ANAP İstanbul Milletvekili ve Maliye Bakanı Adnan KAHVECİ 5Şubat 1993 günü Bolu-Gerede yolunda üstelik yeni yapılan yolda ters yola girmek suretiyle ailece trafik kazası yapması ölümündeki şüpheyi haklı kılmaktadır.

Kürt meselesinin çözümü hususunda dönemin Cumhurbaşkanı Özal ile paralel düşünen ve silahlı çatışmalarda gösterdiği başarı ile birlikte bunun dışında yöntemlerin de arayışında olan Jandarma Genel Komutanı Eşref BİTLİS ''İncirlikten kalkan ABD uçakları PKK''ya yardım ediyor'' dedikten 10 gün sonra yani 17 ŞUBAT 1993 günü helikopterinin düşmesi sebebine dayandırılan bir şüpheli ölümle ölüyor. Bu mesaj Kürt sorununu askeri çözüm yöntemleri dışında çözebilir miyiz? Sorusunu düşünen ve Amerika''nın düşmanlığını çözen ordu mensuplarına diye düşünülebilir.

6 Mart 1993 günü YDH (Yeni Demokrasi Hareketi) Genel Başkanı Cem Boyner''in, ''Ordu demokrasiyi tehdit ediyor'' sözleri üzerine hakkında soruşturma başlatılıyor. Bu mesaj iş çevrelerine olabilir.

''Türkiye''nin Dönüşüm Yılları'' adlı kitabında Işın Çelebi''nin belirttiği gibi: Demokratik çözüm adına, (kesin bilgi olmamakla birlikte) Halkın Emek Partisi (HEP)''nin kuruluşuna destek veren Özal, sonraki aşamalarda federasyon fikrini bile tartışabilecek olgunlukla, Kürt liderler Talabani ve Barzani ile görüşüp onları Türkiye''ye davet ediyor. Çözüm ile ilgili girişimlerini hafızamızda unutmadan 17 Nisan 1993 günü şüpheli bir ölümle ölüyor ya da öldürülüyor. Ölümü ile ilgili sis perdelerini hafızamızdaki bilgiye bağlamak anlamayı kolaylaştırmaktadır. Bu sis dağılmamıştır. Bunun anlamı şudur: Oyunumuzu bozmaya çalışan bedelini en ağır şekilde öder. Devletin Cumhurbaşkanı bile olsa sonuç değişmez.

Şemdin Sakık General Bahtiyar Aydın''ın öldürülmesiyle ilgili Akit Gazetesine gönderdiği mektupta ''Bahtiyar Aydın''ı ''çatışma var'' diyerek Lice''ye getirip orada, hemen helikopter pistinde vurdular. O zaman alandaydım. Anında kendilerini telsizden aramış, ''Paşanızı vuracak kadar kudurdunuz'' dediğimde küfrederek telsizi kapatmışlardı'' diyor. 22 Ekim 1993''te Tuğgeneral Bahtiyar AYDIN''ın kurban seçilmesindeki sebep; Kürt sorununun silahlı çözümünün devamını JİTEM''in sağladığı, bunun da sonsuza kadar çözümsüzlük anlamı taşıdığını düşünmesi idi. Ölüm sebebi olarak gösterilen ve Lice olayları adıyla toplum hafızasına nakşedilen operasyonun mizansen olduğu daha 1-2 ay önce görülen mahkemesinde delilleriyle ortaya konulmuştur. Bahtiyar AYDIN''ın da Kürt sorununa silahsız çözüm önerisi olan herkes gibi katledildiği anlaşılmaktadır.

Orgeneral Eşref Bitlis''in şüpheli ölümüne tepki olarak istifa eden Ersever, ölümünden altı ay önce kaleme aldığı raporunda; Kürt sorununu tetikleyen sebepleri ve kirli savaştaki kirli ilişkileri deşifre etmiştir. Raporda geçen kirli ilişkileri açıklayacağını beyan ettikten sonra 4 Kasım 1993''te öldürülmüştür.

2013 yılına yani tam 20 yıl sonrasına denk gelen Barzani ve Şivan Perwer''in Diyarbakır''a davet edilmesi, Barış Türkülerinin söylenmesi, çözüme bir adım daha yaklaşılması 93 darbesinin gerçekleşme sebeplerini ortaya koymakla beraber 20 yıl tesir edecek bir narkozun da verildiğini göstermektedir. Bu bakımdan 93 darbesi en kanlı darbelerden biridir. 28 Şubat ve 27 Nisan darbe girişimlerinin beslendiği önemli kaynak olduğu fotoğrafın birleştirilmesiyle daha net ortaya çıkmaktadır.