Provokasyon uyarıları ve çözüm fomülü

Bugünkü PKK, Türkiye Kürtleri arasında Sovyet tarzı bir 'komünist parti' elitinin biraz daha karikatürize örgütlenmesidir. Milli burjuvazisi olmayan, ancak katıksız, gözü kara –sorgusuz-sualsiz– bir iktidarın öznesi olmak isteyen; mutfak kadrosu daha çok alt sınıflardan gelen, 'sofra' kadrosu ise belirgin bir ağırlıkla eski Kürt örgütlerinin sızma milliyetçilerinden oluşan bir yeni iktidar adayı elitin, örgütün silahlı güçlerinin 'güvence'sinde mevzilenmiş bir palyatif toplumsal dinamiği olarak şekillenmektedir. Öcalan'ın daha çok sosyalist tarafına bağlı Örgüt kadrolarının çok rahatsız/tepkili olduğu, ancak gövde ve üst kadroların bir kısmının bilinç-altı, bir kısmının bilinç-üstü Öcalan-tepkisi üzerinden uzlaştığı bu 'kabuk', Kürt 'ulusal' siyasetinde hep son sözü söyleyen örgütlü siyasi güçtür.

Bu sebeple; Sayın Öcalan, Başkan Apo, Önderlik gibi kelimelerin geçtiği her yerde, iktidar PKK'sının söz söyleme konumundaki kişilikleri, 'kurumsal Önderlik' aleyhine konuşma şansı olmadığı için, Öcalan'ı boşa çıkarmaları 'çaktırmadan' yaparlar. Yılmaz ve Fidan'ın öldürülmesinden sonra da bu 'resmi' söylem ve pratik kapsamlı bir profesyoneliteye kavuştu. Böyle bir ustalıkla Kürt 'ezilen' milliyetçiliği, her milliyetçiliğin temel hedefi –olmazsa olmazı– olan bir toprak parçası üzerinde iktidar olma hedefine 'demokratik özerklik/ulus' formülü ile kilitlenmiş bulunmaktadır.

Bütün yazılı-sözlü Örgüt yayınlarındaki –'İmralı Süreci'ne yönelik bir sevincin ve umudun tam tersine– 'uyarıcı' görünümlü saldırgan ve kırıcı-dökücü 'dil' hakimiyetinin altındaki sosyo-psikolojik gerçeklik, Suriye'deki 'rojava devrimi' ile de zirveye tırmanan bir 'ulusal iktidar' şansını kaçırma hezeyanıdır. Bu da Osman–Botan ekibiyle dışavuran, tamamıyla 'tanıdık' bir ruhsal ve elitsel formasyondur. Tekrarlıyorum: devletin iyi niyetle bu işe girişmiş muhafazakâr-liberal kadroları bu duruma karşı çok dikkatli olmak zorundadırlar.

İmralı girişimi ile başlayan sürecin engellenmemesi için yapılan 'provakasyon' uyarıları anlamlıdır kuşkusuz. Ancak bundan daha önemli olanı, sanırım, Türk ve Kürt kitlelerindeki karşıtlaşmış sosyolojik dinamikleri bileyen 'tribün' mesajlarıdır. Şiddet-terör-silah ile siyaset yapma dönemini kapatmak isteyenlerin daha dikkatle izlemeleri gereken şey bu 'doğal provakasyon' salgılarıdır. Çünkü bu dinamikler kışkırtılıp bilendikçe birilerinin planlamasına gerek kalmadan, 'doğasında' patlak verir provakasyonlar. Açlık grevlerinde Başbakan'ın 'İmralı ile görüşülebilir, ailesi ziyaret edebilir' açıklamasına Selahattin Demirtaş'ın Diyarbakır'da, birer gün ara ile iki cevabında, 'Biz tecridin kaldırılmasını değil, Öcalan'ın özgürlüğünü istiyoruz', 'Biz Mehmet'in İmralı'ya gitmesini değil Öcalan'ın buraya gelmesini bekliyoruz' biçimindeki 'çaktırmama' hassasiyetli vuruşlar planlı provakasyonlara gerek bıraktırmaz, spontane provakasyonların fitillerini ateşler. Bunların söylenmesindeki 'türev' amaç da budur.

Türkiye'de 'Kürt sorunu'nun içine oturmuş bir Öcalan sorunu vardır: Öcalan'ın etrafında bir 'toplumsal travma' hali ile karşı karşıyayız. 'Önderliksiz bir yaşamı kabul etmeyiz' etrafındaki söylemleriyle onbinlerce vatandaşımıza tekabül eden bir Kürt sosyolojik dinamiği var. Karşısında ise, 'bebek katilini asalım'la yüzbinlerce vatandaşımıza tekabül eden bir Türk sosyolojik dinamiği vardır. Tutuşmaya çok hazır bu iki toplumsal dinamik arasındaki 'ateş-barut' halinin fitili çözülmeden Türkiye Ulusu'nun bağrındaki bu travma hali aşılamaz. Bu hal aşılmadan da, Kürt meselemizi Türkiye'nin barışı/huzuru ile sonuçlanacak bir dördüncü Kürt-Türk birliği fırsatına çevirmek zor olur.

'İmralı Süreci'ne bütün iyi niyetleriyle girişenler için: Öcalan'ın 2002'de feshettiği PKK'dan çıkan bugünkü PKK'da da, Örgüt'ün herhangi bir yerinden herhangi birinin Öcalan'a resmen karşı direnmesi ihtimal dışıdır. Ancak bu 'yeni' PKK eskiye oranla Öcalan'a çok daha fiilen tepkilidir, derin intikamlıdır.

Zayıf karnın diğer cephesi ise, dillendirilen 'muhatap sıralaması'dır: 1. İmralı, 2. BDP, 3. Kandil, 4. Avrupa Örgütü. Eğer bu doğruysa, yani İmralı Süreci'ni yönetenlerin kafasında bu sıralama varsa, bu 'süreç', sonuçlarını kimsenin toparlayamayacağı bir Habur-ötesi 'duvar'ına toslamaya mahkum olacaktır. Birincisi (İmralı) doğru adres olduğu ve bu çalışma onu anlatmaya çalıştığı için, ikincisinden başlayalım.

BDP diye bir örgütlenme yoktur. Örgüt kavramının ansiklopedik veya lügatsal tanımında vazgeçilmez unsur organsal karar mekanizmalarıdır. Bu BDP'de yoktur. Bunu ilgili herkes bilir. Ama AK Parti'nin Kürt meselesi kurmaylarının 'daha sağlam başka bir 'dal' bulurlarsa Kandil'e ilk dirseği bunlar çevirir' güveni üzerinden BDP politikalarını şekillendirdikleri anlaşılıyor. Bunda haksız değiller kuşkusuz. BDP biraradalığı PKK'nın en alt 'memur' örgütlenmesidir, dolayısıyla daha iyi 'değer'lendirene yaranmaya, batan gemiden ilk kaçacaklığa yatkın olmalarına duyulan 'vazgeçilmez güven' anlaşılırdır. Ancak yanıldıkları asıl 'umutsuz' gerçek; bunlar Öcalan'ı meclisin grup kürsüsünde Salı konuşmalarını yaparken görmeden böyle bir 'dirsek' göstermeyecek kadar 'duyarlı'dırlar. Bu da yakın bir gelecekte olmayacağına göre, dahası, 'süreç' boyunca hiç olmayacağına göre, bu konu kurmayları ne kendilerini ne Başbakan'ı ne de Türkiye'yi yeni bir Habur-ötesi hüsranla buluşturmaya mahal vermemelidirler.

Dördüncü 'muhatap' diye düşünülen Avrupa Örgütü de bir 'kendi'si olan örgütlenme değildir. Kandil örgütlenmesinin kısmî muhasebe ve diplomasi ayağına bakan bir 'memur' dalıdır. Özgün farkı, diaspora psikolojisiyle yüklü daha 'Kürdistanî' kadroların hakimiyetiyle görünürde daha 'ulusalcı' bir yapılanma olmasıdır.

Üçüncü sıraya alınan Kandil, sadece bir örgütlenme değil, tek PKK örgütlenmesidir. İsim-adam değişikliği, ideoloji-program değişikliği örgütün 'doğa'sına dokunmaz. Bu örgütlenmelerde gruplar, fraksiyonlar, muhalefetler, 'taraf'lar olmaz. Bir takım mikro-grupların biribirleriyle elaltı-belaltı vuruşmalarının ötesine geçmez. Bu sadece Kürtlere özgü de değildir. Sovyetik 'ulusal kurtuluşçu'ların komünist retorikli gecikmiş uluslaşma (devletleşme/iktidarlaşma) örgütlenmelerinde bu hep böyledir. Ortak özellikleri, az gelşmiş bir toplumun yetersiz/istif (dolgu bilgi) eğitimli kadrolarının 'dış' bir güce karşı bir isyanla iktidarı 'dış' güçten devralma oluşumları olmalarıdır. Bu örgütlenmelerin bünyeleri klik-fraksiyon gruplaşmalarını kaldırmaz. Bunun için bu yönlü örgütü tasfiye girşimlerinin örgütü ('dış düşman saldırısına karşı savunma' sosyo-psikolojik dinamiğinin verimli bir fırsat olarak değerlendirilmesi ile) daha bir 'ulusalcı' güçlenmeye götürmesi en sosyolojik anlamlı sonuç olur. Dolayısıyla Kandil'i ne kadar ciddiye almak anlamlıysa, onunla 'çözüm muhatabı' olmak o kadar anlamsız ve içinden-çıkılmaz olur. 'Oslo süreci' tarihî hatasının kaybettirdiği onca can, mal ve zaman bu 'bilmez'liğin sonucu olmuştur.

PKK bir isyan örgütü, kendi tabirleriyle bir 'ulusal kurtuluş' partisidir. Barış/çözüm örgütüne dönüşemez. Durum fazlaca özel bir zekâ gerektirecek kadar karmaşık değildir. Kandil'den, kendi inisiyatifindeki bir çalışması ile çözüme katkı verme beklentileri, portakaldan elma olmayı beklemek kadar beyhudedir. (HADEP'ten DTP'ye geçiş sürecinde yazdığımız Öcalan'a Mektup'ta da 'bulgurdan pirinç pilavı yapılmaz' şeklinde ifade etmiştim, mektubu PKK yedi-buçuk, devlet iki-buçuk yıl vermediği için, 'pilav' yapılamayacağı maalesef ancak bunca yıl sonra anlaşılabildi.) Dolayısıyla, Oslo köprüsü üzerinden İmralı'ya gidiş ne kadar talihsiz bir hata idiyse, birinci sıraya konan İmralı tek muhatabından Kandil'e gidiş o kadar bir doğru stratejidir. Çözüm getirecek stratejinin özü; Öcalan'a, örgütü silahsızlandırıp sivilleştirmesi ve tamamen yeni bir niceliksel (niteliği belirleyen niceliktir çünkü) zeminde, Kürt demokratik muhalefetini Ortakvatan Türkiye'nin genel demokratik/sivil muhalefetinin bir ortağı ('üçüncü alan' der ona) haline evirmesi şansını vermektir. Bunun için 'ev hapsi' gibi yukarıda andığım Türk sosyolojik dinamiğini kaşıyıcı 'gösterme'lere gerek yoktur. Bulunduğu yerde örgütünü ve Türkiye'yi izleme, çözüm işlerinde gerekli yerlere ulaşma imkânı verilmesi yeterlidir. Öcalan'la görüşmeler stratejisi bu 'öz' üzerinden şekilenmez ve anlamlanmazsa, iyi niyetlerin derinliği ölçüsünde, başarısızlık ve tamiredilmez tahribatlar yıkıcı olur.

Burada, Öcalan'ın bile örgütünü bizim kadar bilemediği, tanıyamadığı 'taraf'larının olduğunu söylememizin, haddimizi bilmemek anlamına gelmediğini anlatmaya çalışmaktayız. 'Bin kitap okusam da, 'ne biliyorsun' diye sorulduğunda 'haddimi bilirim' derim' (Mevlânâ Celâleddîn-î Rûmî) diyenlerden olduğumuzu düşünüyoruz. Yukarıdaki Şam 'diyalog'unun da bunu yeterince anlattığını sanıyoruz. Herkes, özellikle bu işte iyi niyetlerinden kuşkusu olmayanlar, daha ciddi ve daha dikkatli olmak zorundadır. İki taraftakiler için de söylüyoruz. Özellikle 'elimizde silahlar ve silahlı adamlar var' diye pervasız olma lüksünü yaşama eğiliminde olan Kandil kadrolarına söyleyelim: Şam'daki Öcalan'ın bile 'Örgüte karşı yenilmiştim... yenilgi asit gibi içimi eritiyordu' diyecek kadar elinde çaresizleşebildiği 'Kürt iç ve dış gericiliği'ne karşı, 'şahin dörtlü' (Bayık, Kalkan, Karasu ve Sabri Ok) ve 'Öcalan'a daha bağlı ikili' (Karayılan ve Kaytan) diye kimi 'uzman'larca tasnif edilen Kandil yönetici figürleri, nekadar mecalsiz kalabileceklerini düşünmek zorundadırlar. Bu yazılanları okudukları günün ertesindeki ilk gece, yataklarına çekildiklerinde, 'kendini kendine itiraf etme cesareti'nin cesaretlerin en büyüğü olduğuna inanarak, kendilerini kendilerine söylemeye girişmeli, ve on-iki yıldır neden 'Silahlara başvurmadan da çözülebilecek sorunlara her tür cevabı verebilecek bir ... demokratik siyasal önderlik' (A.Öcalan, Bir Halkı Savunmak, [Haziran 2004], Çetin Yayınları, s. 337) çıkaramadıklarının hesabını önce kendilerine, sonra etrafındaki 'fedai'lere, sonra Kürt ve Türk halkına, sonra da tarihe vermeye girişmelidirler. Nesillerin geleceğini kendine dert etme vicdanından yoksun olmayanlar, ruhun ve bilimin birleşik gücüne dayanarak inisiyatif almaya giriştiklerinde, günümüz Türkiye'sinde hâlâ silah ve şidetle siyaset yapmanın ne kadar tarihî bir vebal olduğunu, hatta ne lanetli tarihsel suç olduğunu farketmekte zorlanmayacaklardır.