Rusya''daki şüpheli ölümlerin arkasında kim var

Vladamir Putin 2000 ile 2008 yılları arasında Rusya''nın devlet başkanlığı görevlerini yürüttü. Putin döneminde Rusya ekonomisi çok hızlı büyüdü ve merkezi yönetim muazzam bir şekilde güçlendirildi. Rus silahlı kuvvetlerinde hiç olmadığı kadar önemli reformlar yapıldı.

Putin 4 Mart 2012 tarihinde yapılan seçimler sonucu yüzde 63,6 oyla Rusya Federasyonu''na 3. kez devlet başkanı seçildi. Eski bir KGB ajanı olan Putin istihbarat faaliyetlerine çok hakim bir lider. Kendisine kimlerin nereden muhalefet edeceğini iyi biliyor. Putin her ne kadar ülkesinde sevilen bir lider olsa da özellikle muhalif kanatta yer alan işadamı, siyasetçi ve gazetecilerin başlarına gelenler çok ciddi şüphelerin ortaya çıkmasına sebep oluyor.

Bunun en son örneklerinden biri işadamı Boris Berezovsky 23 Mart günü evinde ölü bulundu. Eski Devlet Başkanı Boris Yeltsin''e yakınlığı sayesinde devlete ait malların özelleştirilmesi sırasında büyük bir servet edinen Berezovsky, SSCB''nin yıkılmasının ardından Putin ile yaşadığı anlaşmazlıktan sonra 2000''lerin başında İngiltere''den siyasi sığınma talebinde bulunmuştu. Ayrıca geçen yıl Chelsea Futbol Kulübü''nün de sahibi olan, eski ortağı Roman Abramoviç aleyhine açtığı milyarlarca dolarlık davayı kaybetmiş, eşi Galina Beşarova''dan boşanmak için de İngiltere tarihinin en yüksek nafakasını -330 milyon dolar- ödemişti.

Berezovsky''nin yaşadığı mali problemlerden dolayı intihar ettiği söylendi ama bu ne kadar doğru tartışılır. Çünkü her güçlü isim Putin''e ciddi tehdit demek. 2000 yılında Putin''e Boris Yeltsin''i devirmesi için yardım eden Berezovsky''ydi. Daha sonra Putin tarafından sürgün edildi. Berezovsky de soluğu Londra''da aldı. 1999''da 200 kişinin öldüğü Moskova''daki patlamadan ve Alexander Litvinenko''nun zehirlenmesinden Putin''i sorumlu tutmuştu Berezovsky. Putin cephesi buna karşılık onu bazı cinayet ve kirli işlere girmekle suçlamıştı.

Berezovsky siyaseti en iyi yatırım olarak görüyordu. Yeltsin''in güvenlik şefi Alexander Korzhakov Berezovsky için şu tanımlamayı yapmıştı: ''O yaklaşması gerektiği insanları bilirdi. Kullanması gereken her kişiyi maksimum kullanırdı. Hayattaki prensibi buydu.''

Ve Berezovsky intihar etti denilerek öldü. Kimilerine göre ise Rus istihbaratı tarafından ortadan kaldırılmıştı. Eski adı KGB yeni adı FSB olan Rus istihbaratı geçmişte yaptığı gibi onu da öldürmüş olabilir. Bugüne kadar şüpheli ölümlerle hayatını kaybeden Putin karşıtı birçok muhalif vardı.

Alexandr Litvinenko Putin yönetimine muhalif görüşleri ile tanınan KGB ve takipçisi FSB''de görev yapmış eski istihbaratçı. Boris Berezovskiy''e yakınlığı ile biliniyordu. 2000 yılında hakkında açılan üç soruşturma sonrasında zorunlu ikamet altında bulunduğu esnada, sahte pasaport ile önce Türkiye''ye kaçmış daha sonra da İngiltere''ye sığınmıştı.

Litvinenko yazdığı bir kitapta Rusya''da 1999 yılında toplam 300 kişinin ölümü ile sonuçlanan apartman bombalanması olayı ve diğer birçok terörist saldırının Rusya Gizli Servisi FSB tarafından örgütlendiğini yazmıştı. Bu olayların halkta korku yaratarak devletin halk üzerindeki kontrolünü artırmak amacıyla yapıldığını ileri sürmüştü Rusya''nın Çeçenistan''da işlediği insanlık suçlarını ortaya çıkaran ve ülkedeki en önemli Putin muhalifi gazeteci olan Anna Politkovskaya 7 Ekim2006''da evinin asansöründe vurularak öldürülmüştü. Litvinenko''nun KGB''den eski arkadaşları bu cinayeti işleyenlerin listesini kendisine vereceklerini söylediler. Buluşmaya Litvinenko''nun KGB''den eski arkadaşları Andrei Lugovoy ve Dmitri Kovtun''un yanı sıra Vyacheslav Sokolenko da katıldı.

Litvinenko görüşme sonrası gittiği evinde rahatsızlandı ve hastaneye kaldırıldı. Hastanede uzun süre neyle zehirlendiği belirlenemese de sonunda sadece Rusya''da üretilen Polonyum 210 isimli radroyaktif bir maddeden zehirlendiği ve vücudunda bu maddenin ölümcül dozunun 10 katı oranında bulunduğu açıklandı. Zehir önce bardaki görüşmede Litvinenko''nun içeceğine, daha sonra otelde devam eden görüşmede de çayına eklenmişti.

Cezaevinde ölen ünlü avukat Sergei Magnitsky''yi en hararetle savunan isimlerden biri. Ayrıca ülkesinde Putin yanlılarının büyük vergi yolsuzlukları yaptıklarını sürekli dile getiriyordu. Perepilichnyy Surrey yakınlarında spor yaparken hayatını kaybetti. Ölümü sonrası yapılan otopsilerin ikisi de ölüm sebebini tespit edemedi.

İki çocuğu ve eşiyle birlikte Londra''ya iltica eden Perepilichnyy iddialara göre İsviçreli uzmanlara Rusların kendi bankalarında yaptıkları usulsüzlükleri ortaya çıkarmada yardımcı oluyordu. Ancak kendi servetinin kaynağı da yasadışıydı. Özellikle Putin karşıtı Sergei Magnitsky''nin ölümünün peşini bırakmaması ve Putin''i suçlaması sonunu hazırlamıştı.

Rus gizli servisiyle sıkı bağları olan German Gorbuntsov Çeçenistan''ın Kuzey Kafkasya bölgesinin en güçlü bankerlerinden biriydi. 2010 yılında bir grup finans uzmanıyla yaptığı hararetli tartışmadan sonra Rusya''ya iltica etti.

Gorbuntsov Londra''nın en önemli iş bölgelerinden biri olan Canary Wharf''de suikasta uğradı. Aldığı altı kurşunla olay yerinde öldüğü sanıldı. Ama doktorların yoğun mücadelesi sonucunda hayatta kalmayı başardı. Suikastın arkasında kendi babasını da öldürmeye teşebbüs ettiği söylenen İngiltere''nin köklü futbol kulüplerinden Porsmouth''un eski sahibi Vladimir Antonov olduğu iddia edildi.