Türk bilim insanları geleceğe umut olacak: Kuraklık karşı dayanıklı bitkiler ıslah edecekler

Prof. Dr. Tolga Karaköy yaşanan kuraklığı insanlığın karşı karşıya kaldığı bir afet olarak değerlendirip, “Kuraklığa sadece yağışların azlığı olarak bakılması yanlış olur, buna bir doğal afet olarak da bakmak gerekir. Çünkü kuraklığın oluşması noktasında, Dünyada var olan iklimsel değişikliğin günümüzde hissedilir boyutlara ulaştığını belirtti.

Ülkemizde bundan 20 yıl öncesine, kişi başına düşen toplum su miktarı yaklaşık 1.700-1.800 metre küp civarında iken, bugün yaklaşık 1.350 metre küpe düştüğünü görüyoruz. Bu ister istemez hem ürünlerde rekolte düşüklüğüne, biyolojik çeşitliliğin değişmesine, mera alanlarında daha az ot üretimine dolayısıyla hayvancılığı olumsuz etkileyebilecek, hem de tüm bunların yansıması olarak işsizlikte artışa neden olabilecektir” dedi.

Karaköy, kuraklığın neden olabileceği sorunlardan birinin de balıkçılık olduğuna dikkat çekerek, “Kuraklığın getirdiği en önemli sorunlarından bir tanesini, balıkçılıkta, özellikle tatlı su balıkçılığında göreceğiz. Olaya bitkisel açıdan bakacak olursak. Bizim yaptığımız çalışmalarda, bitkisel üretimde kullanabileceğimiz kuraklığa dayanıklı, yeni çeşitlerin geliştirilmesi noktasında çalışmalarımıza, laboratuvarımızda ve sahada devam ediyoruz.

Bu noktada hazırladığımız bir Avrupa Birliği projemiz onaylandı. Bu projede özellikle kuraklığa dayanıklı yeni çeşitlerin belirlenmesi için moleküler genetik ve biyoteknoloji bilim dallarından faydalanıyoruz. Bu kapsamda geliştirdiğimiz yeni çeşit adaylarımız var. Adaylarımızın laboratuvar ve arazi testlerini yaptıktan sonra ülkemiz çiftçisinin hizmetine sunmayı hedeflemekteyiz” ifadelerini kullandı.

Karaköy, çayır ve meralara dayalı hayvancılığında risk altında olduğunu ifade edip, “Kuraklıktan etkilenecek bir sektörde hayvancılıktır. Memleketimizde hayvancılığın çayır ve meralara dayalı yapıldığını görüyoruz. Kuraklıkla birlikte çayır ve meralarda yer alan bitkilerinde verim potansiyelini ve gücünü yitireceğini düşünüyoruz. Bu noktada da kuraklığa dayanıklı yem bitkilerinin geliştirilmesi noktasında çalışmalarımızı sürdürüyoruz” şeklinde konuştu.

Karaköy, kuraklıkla birlikte çiftçilerin ürün tercihlerinin değişebileceğine vurgu yaparak, “Kuraklığa bağlı olarak ürün rekoltesinin düşmesi ile çiftçinin geliri de azalacaktır. Bu noktada da çiftçilerimiz yeni ürün arayışlarına girecektir. Yağış miktarının 400-450 mm miktarında seyrettiği bölgemizde daha da fazla kuraklığın yaşanması ister istemez çiftçinin de ürün yelpazesinde yeni ürünlere yer vermesine neden olacaktır. Bugün sulu tarım arazilerinde pancar, patates ve hayvan yemi olarak kullanılan silajlık mısır vb. bitkilerin yetiştirildiğini görüyoruz, kuraklığın bu şekilde devam etmesi halinde bazı alanlarda sulu tarım yapılamayabilecek. Bu nedenle bizim kuraklığa dayanıklı alternatif ürünler üzerinde çalışmamız gerekiyor” diye konuştu.

Kuraklığının tarım üzerindeki olumsuz etkilerine karşı çözüm üretecek projenin yürütücülerinden Doç. Dr. Faheem Shahzad BALOCH altı ülkeyi kapsayan projelerinin Avrupa Birliği fonlarından destekleneceğini belirterek, “Avrupa Birliği desteklerinden faydalandığımız projemizde özellikle iklim değişikliği çerçevesinde, gelecekte sürdürülebilir tarım açısından neler yapılabileceği üzerinde durduk. Projemizde bitkileri hem kuraklık hem de kimyasal gübreler vermeden, nasıl organik bitkiler yetiştire bileceğimizi ele aldık. İklim değişikliği çerçevesinde Dünya karşılaşabileceği en büyük tehlikelerden biri ile karşı karşıyadır. Belki de insan oğlunun göreceği en büyük felaketlerden biri gerçekleşebilecektir. Kimyasal gübre kullanımı ve sera gazları dolayısı ile Dünya büyük bir felaket ile karşı karşıya kalabilir. Bazı bölgelerde aşırı kuraklıklar yaşanırken bazı bölgelerde aşırı yağışlar yaşanacak” dedi.

Doç. Dr. Faheem Shahzad BALOCH gelecekte bir birimden 10 kat daha fazla ürün almanın zaruri hale geleceğine dikkat çekip şunları söyledi; “Şu anda 1 metre kare topraktan 10 kilogram ürün alıyorsak, 2050 yıllarında hem kuraklık, Dünya’da ki nüfus artışı ve hem de sanayileşmeye paralel olarak 1 metre kare topraktan 50 kilo gram ürün almak zorunda kalacağız. Bu nedenle klasik teknikler yerine modern teknikler geliştirmek zorundayız. Kuraklık, aşırı sıcak ve soğuğa karşı dayanıklı bitkiler geliştirmek için gen kaynakları bulacağız. Bu genler üzerinde çalışıp, dayanıklı alternatif bitki çeşitleri üretmeye çalışacağız”