Anayasa Mahkemesi, 2 yıl veya daha az süreli hapis cezasını öngören suçlarda sanık hakkındaki hükmün açıklanmasının geriye bırakılması düzenlemesini iptal etti. Kararda, özellikle işkence, kötü muamele ve benzeri ağır hak ihlallerinde bu mekanizmanın cezasızlık algısı oluşturduğu vurgulandı.
Cezasızlık algısını güçlendiren hükmün açıklanmasının geri bırakılması uygulaması kaldırılıyor.
Anayasa Mahkemesi (AYM), 2 yıl veya daha az süreli hapis cezasını öngören suçlarda sanığın 5 yıl denetime tabi tutularak süre sonunda “suçu işlememiş gibi” sayılması şeklinde uygulanan hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına (HAGB) ilişkin yasal düzenlemenin iptaline karar verdi.
CEZASIZLIK ALGISI SON BULACAK
Özellikle işkence, kötü muamele ve benzeri ağır hak ihlallerinde bu mekanizmanın cezasızlık algısı oluşturduğu vurgulandı. AYM, kamu görevlilerinin görevleri sırasında işlediği ağır suçlar bakımından HAGB uygulanmasına açık kapı bırakılmasının, yaşam hakkı ve insan onuru ile bağdaşmadığını belirtti. Bu nedenle HAGB’ye ilişkin temel düzenlemeler Anayasa’ya aykırı bulunarak iptal edildi.
9 AY İÇİNDE MECLİS GÜNDEMİNDE
İptal kararının, dokuz ay sonra yürürlüğe girmesi kararlaştırıldı. İptal edilen hükümler nedeniyle doğacak hukuki boşluğun kamu yararını zedelememesi için kararların yürürlüğü 9 ay ertelendi. Bu süre içinde TBMM’nin, AYM’nin gerekçelerini dikkate alarak yeni bir düzenleme yapması gerekiyor.
AYM, kaçak sanıkların hiç sorgusu yapılmadan dava sonuçlandırılmasına imkân tanıyan düzenlemeyi de Anayasa’ya aykırı buldu.
SORGU OLMADAN DAVA BİTMEYECEK
Kararda, kişinin savunma hakkını kullanmadan hakkında güvenlik tedbiri uygulanmasının adil yargılanma ilkesine aykırı olduğu ifade edildi. AYM’ye göre, sanığın bilerek yargıdan kaçıp kaçmadığı net biçimde ortaya konulmadan, yokluğunda verilen kararlar hak arama özgürlüğünü zedeliyor. Bu nedenle söz konusu düzenleme de iptal edildi.
