17 yaşındaki Yunus İbrahim Alaylı, ahşabı korumada kullanılan kanserojen vernik yerine susam ve jojoba yağlarından daha sağlıklı ve ekonomik bir koruyucu geliştirip patentini aldı.
ABD Çevre Koruma Ajansı EPA(Environment Protection Agency)' nın 'vernik kullanılmasın çağrısı üzerine gözlerin üzerine çevrildiği vernik, kanserojen içeriği ile başta solunum yetmezliği ve göz rahatsızlıkları olmak üzere birçok hastalığa sebebiyet veriyor. EPA'nın yayımladığı rapora göre ahşabı korumada vernik ve türü malzemelerin acilen terk edilmesi, daha çok çevreci, su bazlı koruyucuların kullanılması gerekiyor. Bu önemli problemin çözümü Türkiye'den bir gençten geldi. Fatih Koleji Fen ve Anadolu Lisesi öğrencisi 17 yaşındaki Yunus İbrahim Alaylı, ahşap malzemeleri korumada kullanılan kanserojen vernik yerine susam ve jojoba yağlarından geliştirdiği daha sağlıklı ve daha ekonomik özel koruyucu yağla Amerikan Patent ve Telif Hakkı Birliği'nin hem özel ödülünü kazandı hem de bu ürünün patent ve telif hakkının sahibi oldu.
Amerika'da düzenlenen 'Intel Isef Uluslararası Proje Olimpiyatı'nda Türkiye'yi temsil eden Alaylı, 'Vernik, ahşabı UV ışınlarına ve neme karşı korumak için kullanılan sentetik bir malzemedir. Kullanımı oldukça yaygındır fakat insan sağlığı açısından tehlikelidir. Bu tür kimyasallardan çıkan gazlar zamanla diğer maddelerle tepkimeye girerek ikincil zararlı maddeleri oluşturur." diyor. Projesi ile verniğin yerini alacak insan sağlığına ve çevreye zararı olmayan doğal bir koruyucu materyal geliştirmek istediğini belirten Lise 11. Sınıf öğrencisi Alaylı, şunları söylüyor: "Yaptığım araştırmalar sonucunda Susam yağının doğal antioksidan barındırması özelliğinden, Jojoba yağının ise çok dayanıklı olan ve kolay kolay bozulmayan yapısından yararlanabileceğimi gördüm ve bu yağları kullanarak ürünümü geliştirdim. Geliştirdiğim doğal ahşap koruyucunun özellikle çocuk oyun alanlarında, mobilya kaplamalarında, tarihi eserlerin korunmasında kullanılmasının insan ve ahşap sağlığı açısından büyük yararı olacağını düşünüyorum. '
Alaylı Malzeme Mühendisliği ile ilgili hazırlamış olduğu 'Ahşap Malzemenin Çevre Dostu Susam ve Jojoba Yağları ile UV Radyasyonuna Karşı Korunması' projesinin detaylarını ise şöyle anlatıyor; "Susam yağının özelliği doğal antioksidan barındırmasıdır. Antioksidan, ayrılma reaksiyonlarını engelleyici madde demektir. UV ışını da ayrılma reaksiyonuna sebep olduğundan susam yağının bunu engelleyeceğini düşündüm. Jojoba yağı da çok dayanıklı olan, kolay kolay bozulmayan, yapısı diğer yağlardan farklı olan, kozmetik ürünlerde kullanılan bitkisel bir yağdır. UV ışınları tahta materyale en hızlı etki eden ve en büyük faktör olduğu için onu ele aldım. Projemde bu 2 yağa ek olarak koruyucu etkiyi artırıp artırmadığını görmek için ayrı bir gruba titanyum oksit ve çinko oksit (güneş kremlerinde kullanılıyor) ekledim." Altaylı, yaptığı testler sonucunda geliştirdiği bitkisel koruyucu yağın verniğin sağladığı renk korumayı aynen sağladığını, ahşabın ömrünü verniğe göre daha fazla uzattığını ifade ediyor. Altaylı, maliyet analizleri sonucunda da doğal yağların daha ucuza mal edilebildiğini gördüklerini kaydediyor.
