15 Kasım 2026 Pazar günü gerçekleştirilen sempozyum, Prof. Dr. Ubeydullah Sezikli’nin Kur’ân-ı Kerîm tilavetiyle başladı.
Açılış programında Sempozyum Düzenleme Kurulu Başkanı Prof. Dr. Mahmut Ay, İstanbul İl Kültür ve Turizm Müdürü Hüseyin Keskin ve İstanbul Medeniyet Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Gülfettin Çelik katılımcılara hitap etti.
Prof. Dr. Mahmut Ay, açılış konuşmasında Hâlidîliğin Osmanlı Devleti’nin son asrından günümüze uzanan süreçte dinî, ilmî, sosyal, siyasî ve kültürel boyutlarıyla etkili olmuş önemli bir hareket olduğunu vurguladı. Hâlidîliğin farklı coğrafyalarda ve toplum kesimlerinde derin izler bıraktığını belirten Ay, bu geleneğin özellikle Türk-Kürt kardeşliğinin güçlenmesi ve ortak dinî ve kültürel bağların korunması açısından taşıdığı öneme dikkat çekti.
Açılış oturumunda ilim, irfan ve vahdet vurgusu
Prof. Dr. Nurullah Koltaş’ın başkanlığında gerçekleştirilen açılış oturumunda Prof. Dr. İrfan Gündüz, Prof. Dr. Hasan Kâmil Yılmaz ve Prof. Dr. Mahmud Erol Kılıç, Hâlidîliğin tarihî ve fikrî temelleri ile günümüze uzanan etkilerini değerlendirdi.
Prof. Dr. İrfan Gündüz, Mevlânâ Hâlid-i Bağdâdî’nin ilim ve irfanı birleştiren zülcenâheyn anlayışına dikkat çekerek Hâlidîliğin teşkilatlanma yapısını değerlendirdi. Mevlânâ Hâlid’in halifeler arasında ihtilaf yaşanmaması için benimsediği görevlendirme usulüne değinen Gündüz, Sultan II. Abdülhamid’in tekkelere verdiği önemi ve bu kurumları maddî ve manevî otorite arasında bir bağ olarak gördüğünü vurguladı.
Prof. Dr. Hasan Kâmil Yılmaz, Hâlidîliğin İstanbul’un ilmî, sosyal ve siyasî hayatındaki etkilerini ele aldı. Hâlidîliğin yaygınlaşmasında ilim ve irfan birlikteliğinin belirleyici olduğunu ifade eden Yılmaz, rabıtanın tasavvufî eğitimin yanı sıra Arap, Kürt ve Türk Müslümanlar arasında kardeşlik ve birlik anlayışını güçlendiren bir unsur olduğunu belirtti. İstanbul’daki Hâlidî tekkelerinin toplum ve kültür hayatına katkılarına dikkat çekerek bu geleneğin özellikle ilmî hayatla iç içe geliştiğini vurguladı.
Prof. Dr. Mahmud Erol Kılıç ise tasavvufun İslam medeniyetindeki yerine ve zâhir-bâtın dengesinin korunmasındaki önemine değindi. İbnü’l-Arabî ve Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî’nin bu dengenin oluşmasındaki katkılarını hatırlatan Kılıç, günümüzde özellikle gençlerin yaşadığı manevî boşluğun giderilmesinde tasavvufî birikimden yararlanılması gerektiğini ifade etti. Mevlânâ Hâlid-i Bağdâdî’nin Ehl-i kıblenin tekfir edilmemesi yönündeki yaklaşımına dikkat çekerek Müslümanların karşı karşıya bulunduğu ayrışmaların aşılmasında vahdet şuurunun ve tasavvufî kardeşlik anlayışının önemini vurguladı.
Hâlidîliğin tarihî, ilmî ve toplumsal boyutları ele alındı
Açılış oturumunun ardından sempozyum, farklı üniversite ve araştırma kurumlarından akademisyenlerin katılımıyla gerçekleştirilen bilimsel oturumlarla devam etti.
Bilimsel oturumlarda 'Dünya Müslüman Âlimler Birliği Başkanı Prof. Dr. Ali Muhyiddin el-Karadâğî’nin “Mevlânâ Hâlid’de Akîde ve Tezkiye Anlayışı' başlıklı tebliğini İslam Alimleri Vakfı Başkanvekili Abdulvahab Ekinci sundu. Prof. Dr. Ergün Yıldırım “Osmanlı Modernleşmesi ve Hâlidîlik”; Prof. Dr. Mehmet Ali Büyükkara “Modern Türkiye’de Dinî ve Toplumsal Dönüşümün Aktörlerinden Biri Olarak Hâlidî-Nakşîlik ve Sosyo-Politik Etkileri” Prof. Dr. Mahmut Ay “Fıkıh Tasavvufu Nasıl Savunur? İbn Âbidîn’in Mevlânâ Hâlid Müdafaası” Doç. Dr. Muhammed Veysel Akkaya “Mevlânâ Hâlid-i Bağdâdî’nin Divânı’nda Vahdet-i Vücûd başlıklı tebliğlerini sundu.
Sempozyum değerlendirme oturumuyla sona erdi
Bilimsel oturumların ardından gerçekleştirilen kapanış ve değerlendirme programında, sempozyumda ele alınan konular ve Hâlidîlik araştırmalarının mevcut durumu üzerine genel değerlendirmelerde bulunuldu.
Sempozyum boyunca Hâlidîliğin yalnızca tarihî bir tasavvufî hareket olmadığı; ilim, irfan, manevî terbiye ve toplumsal sorumluluk arasında güçlü bağlar kuran bir gelenek olduğu vurgulandı. Özellikle Mevlânâ Hâlid-i Bağdâdî’nin ilmî ve tasavvufî mirasının, farklı coğrafya ve kültürlerden Müslümanlar arasında birlik ve kardeşlik anlayışının gelişmesine sağladığı katkılar öne çıktı.
Akademisyenleri ve araştırmacıları bir araya getiren sempozyum, Hâlidîliğin tarihî mirasının ilmî çalışmalarla yeniden ele alınması ve bu mirasın günümüz dinî, ilmî ve toplumsal meseleleri çerçevesinde değerlendirilmesi bakımından önemli bir bilimsel buluşma olarak tamamlandı.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.