Yazarlar Trumpçılar ve Ukrayna savaşı

‘Trump’çılar ve Ukrayna savaşı

Abdullah Muradoğlu
Abdullah Muradoğlu Gazete Yazarı
Abone Ol Google News

Amerika’daki “Liberal Şahinler” ve “Neocon’lar” Rusya’nın askerî ve ekonomik olarak zayıflatılması konusunda ittifak halindeler. ABD Başkanı Joe Biden Ukrayna’ya 40 milyar dolarlık yardım içeren yasayı imzaladı. Az sayıda Cumhuriyetçinin itiraz ettiği yardım tasarısının hızla yasalaşması dış politika şahinlerinin Rusya’ya karşı kutsal ittifakının başarısı olarak niteleniyor. Biden’ın dış politika ekibi, bu iki şahin çevrenin bileşimi olarak görülüyor.

Çin’in yükselişinin durdurulması konusunda dış politika elitleri arasında bir fikir birliği var. ‘ABD’nin Yeni Soğuk Savaşı’nda baş “düşman”, Çin. Kısmen” Özgürlükçü Sağ Tecritçiler “ olarak nitelenen “CATO Enstitüsü”yle bağlantılı entelektüeller de, Çin ile “Büyük Güç Rekabeti”nde ABD’nin avantajlı olabilmesi için Rusya ile yumuşamayı savunan “Realistler” de etkilerini yitirmiş görünüyorlar. Ana akım medyaysa “Şahinler”in megafonu gibi çalışıyor.

Elliott Abrams ve John Bolton gibi kaşarlanmış Neoconlar’ı Trump önemli görevlere getirmiş idi. Ancak Neoconlar Trump’a her istediklerini de yaptıramadılar. Trump, Ulusal Güvenlik Danışmanlığı’ndan kovduğu Bolton için, “Bu aptalı dinleseydim, şu anda 5. dünya savaşında olurduk” demişti. 2020 seçimlerindeyse çok sayıda Neocon, Trump’ın kaybetmesi için çalıştı.

Öte yandan Rusya’nın Trump’ın Başkanlığından mutlu olduğu bir gerçek. Trump’ın Putin’e karşı “tavizkâr siyaset” yürütmekle itham edildiğini hatırlamak gerekiyor. 2019’da Trump’ın Biden’ın oğlu Hunter Biden’ın Ukrayna ile iş ilişkilerinin soruşturulması için Kiev Yönetimi’ne baskı yaptığı iddiaları da bir ara medyanın gündemindeydi. Hatta Trump’ın Ukrayna için ayrılan Kongre onaylı yaklaşık 400 milyon dolarlık yardımı bekletmesi çokça tartışılmıştı.

Yine 2019’da yayınlanan bir video görüntüsünde Trump, Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski’ye “Umarım Putin ile bir araya gelir ve sorunlarınızı çözersiniz. Bu muazzam bir başarı olur. Ve ben sizin bunu yapmaya çabaladığınızı biliyorum” diyordu. Zelenski’ninse Trump’ın bu sözleri karşısında bir hayli şaşırdığı ve cevap vermek istemediği görülüyordu. Bugünkü şartlardaysa Zelenski’yi Putin ile anlaşmaya çağırmak aforoz edilmek için yeterli.

Trump ve Trumpçılar hâlâ Rusya için önemli. “Sıkı Trumpçılar” Biden Yönetimi’nin Ukrayna politikasına şiddetle karşılar. “Sıkı Trumpçılar” ile “Ana Akım Cumhuriyetçiler” de Ukrayna ve Rusya konusunda ihtilaf halindeler. Trump döneminde ABD Başkan Yardımcısı olan Mike Pence Mart ayı başlarında gerçekleşen bir bağış toplama etkinliğinde yaptığı konuşmada “Bu partide Putin’e övgü yağdıranlara değil, sadece özgürlük şampiyonlarına yer var” demişti. Pence’in- isim zikretmemiş olsa bile-, Putin’den övgüyle söz eden Trump’ı kastettiği aşikâr idi.

Trump, Putin hakkında eleştirel konuşmaya başladıysa da birçok Trumpçı figür, Biden Yönetimi’nin Ukrayna politikasına muhalefet etmeyi sürdürüyor. Ancak Temsilciler Meclisi’ndeki 208 Cumhuriyetçi’den sadece 57’si, Senato’daysa 50 Cumhuriyetçi’den 11’i Ukrayna’ya yardım tasarısına “hayır” oyu verdi. Meclis ve Senato’daki Cumhuriyetçiler üzerindeki gücü sınırlı olan Trump, giderek daha Sağ’a kayan Cumhuriyetçi seçmen tabanı nezdindeki nüfuzunu koruyor. Trump, Kasım 2022’deki ara seçimlerde Temsilciler Meclisi ve Senato’ya daha fazla “Trumpçı” seçtirmek için çalışıyor. Cumhuriyetçiler’in ön seçimlerinde “sıkı Trumpçılar” ile “Ana akım Cumhuriyetçiler” arasında kıyasıya bir mücadele yaşanıyor.

Diğer yandan Trumpçı Hıristiyan Sağ, Amerika’daki “kültür savaşları”nda Rus Hıristiyan Sağ’ını aynı değerler için savaşan ‘müttefikler’ olarak görüyor. Temsilciler Meclisi ve Senato’da Cumhuriyetçiler’in çoğunluğu elde etmesi, yanı sıra bu çoğunluk üzerinde Trump’ın kontrol gücünü elde etmesi Biden Yönetimi’nin Rusya politikasını etkileyecektir. Ukrayna’nın kilidi ABD’nin elinde. Bu yüzden Kremlin Sarayı’nın gözü 2022 seçimlerinde. Dolayısıyla Rusya ve Ukrayna arasında bir barış anlaşması kısa vadede zor gözüküyor.

2024’teki seçimleri Trump veya Trumpçı bir adayın kazanmasıysa Ukrayna’da oyun değiştirici rol oynayabileceği gibi “Atlantik İttifakı”nın kimyasını da bozabilir. Rusya’yı rahatlatabilecek böyle bir ihtimal Avrupa’daki “Atlantikçi-Küreselci” çevreleriyse ziyadesiyle kaygılandırıyor.

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunundaki amaçlar ile sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerezler kullanılmaktadır. Detaylı bilgi için çerez politikamızı inceleyebilirsiniz.