Yazarlar Rusyanın enerji oyunu

Rusya’nın enerji oyunu

Erdal Tanas Karagöl
Erdal Tanas Karagöl Gazete Yazarı
Abone Ol Google News

Avrupa ve ABD tarafından Rusya’ya uygulanan ekonomik yaptırımlara karşı, Rusya devlet başkanı Putin, Rusya’dan doğalgaz ithal eden ülkelere 1 Nisan’dan itibaren Rus bankalarında ruble hesabı açıp doğalgaz ödemelerini ruble ile ödeme zorunluluğu getirmişti.

Avrupa ve ABD tarafından uygulanan ekonomik yaptırımları etkisiz hale getireceği endişesiyle Rusya’nın bu talebi, başta tüm ülkeler tarafından ret edilmişti. Ancak, Rusya’ya olan mevcut yüksek bağımlılığın neden olabileceği enerji arz güvenliği sorunları nedeniyle Avrupa ülkeleri arasında farklı seslerin yani anlaşmazlıkların çıkmasına neden oldu.

Bu anlaşmazlık, Rus bankalarında ruble hesabı açıp doğalgaz ödemelerini ruble ile ödemede olduğu gibi Rusya’dan petrol alımını tamamen durdurmada da kendini göstermektedir.

Diğer yandan, Rus bankalarında ruble hesabı açıp doğalgaz ödemelerini ruble ile ödeme zorunluluğunu ret eden ülkeler de var. Rusya ise, bu talebi ret eden Polonya’nın ve Bulgaristan’ın doğalgazını kesmişti.

Geçen hafta ise, doğalgaz ödemelerini ruble ile ödeme talebini karşılamaması nedeniyle Rusya, Finlandiya’nın da doğalgazını kesti. Rusya’nın komşusu olan Finlandiya hem Rusya’nın doğalgaz ödemelerini ruble ile ödeme zorunluluğuna uymaması hem de geçen hafta NATO’ya başvurması nedeniyle Rusya’nın hedefine giren bir ülke olmuştu.

Rusya’nın doğalgazını kestiği ülkelerin kullandığı doğalgaz miktarına bakıldığında ve Rusya’ya bağımlılıkları açısından çok rahatlıkla alternatif kaynaklar ile doğalgazda arz güvenliği sağlayabilen ülkeler olması da bu ülkeler için şimdilik sorun gözükmemektedir.

Ancak, Rusya zamanı geldiğinde enerji silahını kullanmakta da tereddüt etmediğini açık bir şekilde gösteriyor.

PEKİ, DİĞER AVRUPA ÜLKELERİ NE DURUMDA?

2021 yılında doğalgaz tüketiminin yüzde 40’ndan fazlasını Rusya’dan ithal eden Avrupa ülkelerin Rus doğalgazına bağımlılığı ülkeden ülkeye değişkenlik gösteriyor.

Almanya’nın doğalgaz ithalatındaki Rusya’nın payı yüzde 54, Litvanya’nın yüzde 69 ve İtalya’nın yüzde 33 seviyelerinde. Diğer yandan, Rusya tarafından doğalgazı kesilen Polonya doğalgazın yüzde 81’ini ve Rusya’dan enerji kesintilerine en çok itiraz eden Macaristan ise doğalgazın yüzde 78’ini Rusya’dan sağlıyor.

Bu ülkelerin nasıl hareket edeceği belirsizliğini korusa da, Rusya’nın nisan ayı içinde yaptığı doğalgaz teslimatlarının ödemesinin Mayıs ayında yapılması zorunluluğu nedeniyle, bu ay içerisinde Rusya’dan doğalgaz alan ülkeler açısından da karar verme zamanı.

RUSYA AÇISINDAN ENERJİ TALEP GÜVENLİĞİNDE SORUN YOK

Avrupa ülkelerinin enerji arz güvenliğinde karşılaşacakları sıkıntıları kısa sürede telafi etmede yaşayacakları zorluklar nedeniyle, Rusya’ya olan yüksek oranda bağımlılıklarını kısa sürede azaltmaları zor gözüküyor.

Bu durum, Rusya ekonomisinin bel kemiği olan doğalgaz ve petrol gelirlerinde aksama olmamasına ve Rusya’nın Ukrayna’yı işgali nedeniyle Avrupa ülkeleri ve ABD tarafından uygulanan ekonomik yaptırımların adeta etkisiz hale gelmesine neden oluyor.

Gazprom tarafından yapılan açıklamaya bakıldığında da, Rusya doğalgaz enerji şirketi Gazprom ile anlaşması olan, küçük, orta ve büyük ölçekli yaklaşık 54 şirketin yarısı Rusya’dan doğalgaz alabilmek için ruble hesabı açmış durumda.

Bu da, Rusya’nın enerji kozunu kullanmaya devam edeceğini gösteriyor.

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunundaki amaçlar ile sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerezler kullanılmaktadır. Detaylı bilgi için çerez politikamızı inceleyebilirsiniz.