9 Mart''ta bir okuyucunun mektubu ile başlamış olduğumuz İLİTAM meselesini Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dekanı Prof.Dr.H.Mehmet Günay''ın satırları ile noktalıyorum.Kendisi uzun bir mektup gönderdi. Mektubunu ara başlıklara bölerek dikkatinize sunuyorum.Okuması ve algısı kıt olanlar için aşağıda okuyacağınız satırların tamamının hocaya ait olduğuna bir kez daha dikkatinizi çekmek isterim.Bu köşenin daimi okuyucuları için böyle bir uyarı yapmam nezaketsizlik elbette.Lakin bu defa bendenizi
9 Mart''ta bir okuyucunun mektubu ile başlamış olduğumuz İLİTAM meselesini Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dekanı Prof.Dr.H.Mehmet Günay''ın satırları ile noktalıyorum.
Kendisi uzun bir mektup gönderdi. Mektubunu ara başlıklara bölerek dikkatinize sunuyorum.
Okuması ve algısı kıt olanlar için aşağıda okuyacağınız satırların tamamının hocaya ait olduğuna bir kez daha dikkatinizi çekmek isterim.
Bu köşenin daimi okuyucuları için böyle bir uyarı yapmam nezaketsizlik elbette.Lakin bu defa bendenizi bağışlayın.Malum son üç yazı için "okumayan okuyucu"lardan bir hayli tepki aldığım için bu açıklamayı yapmam kaçınılmazdı.
Prof.Dr.H .Mehmet Günay''ın kaleminden ilitam meselesi
-İLİTAM öğrenci profili
Bunların önemli bir kısmı Diyanet bünyesinde veya başka kurumlarda fiilen çalışanlardan oluşuyor. Bu kişilerin çoğu,yaşları ve statüleri itibariyle örgün okuma imkanına da sahip değiller. Başka fakültelerde okumuş, hatta yüksek lisans, doktora yapmış bir hayli öğrenci var.
-Sakarya İlahiyat Fakültesindeki İLİTAM uygulamaları
Sakarya Üniversitesi on yıldan fazla bir süredir çok sayıda uzaktan eğitim programını başarıyla uygulamakta ve bu konuda öncü bir rol oynamakta. Sakarya ilitam programının yıllık öğrenci kontenjanı 500. Halihazırda fakültemizde toplam 1160 kayıtlı ilitam öğrencisi bulunmakta. Bu öğrenciler her dönemde altı ders (eski programda dokuz ders) olmak üzere toplam 24 ders almak zorundalar. Her dersten en az iki kısa sınav, bir vize ve bir ödev hazırlamak ve dönem sonunda olarak final sınavına girmek zorundalar. Kısa sınav ve vize sınavları sistem üzerinden online, final sınavı ise Fakültemiz binalarında yüzyüze yapılmaktadır. Final sınavından önce öğrencilerimiz yine zorunlu olarak bir haftalık yoğunlaştırılmış yüzyüze eğitime tabi tutulmaktadır. Başarıyı belirleyen final sınavıdır.
Dersler nasıl işleniyor?
Fakültemiz özelinde ifade etmek gerekirse hiç kuşkusuz her dersen en az 250-350 sayfa sisteme yüklenmesi gereken PDF''ler bu eğitimin en önemli ders materyalini oluşturmaktadır. Bu metinlerin uzaktan eğitim konseptine uygun hazırlanması ve çıktılar, hedefler, değerlendirme soruları, öneriler, kaynaklar gibi metni anlamayı kolaylaştıran bölümlerle takviye edilmesi büyük önem taşımaktadır. Dersler 14 üniteye ayrılmakta ve her hafta sisteme bir ünite yüklenmektedir. PDF''lerle birlikte yine kolay anlaşılmasına yardımcı materyal mahiyetinde her ünite ile ilgili slaytlar ve en az 25-30 dakikalık video çekimleri her hafta mutlaka sisteme yüklenmiş bulunmaktadır. Uzaktan eğitimin alt yapısı ve platformunu oluşturan sistem ve programlar öğrencilerle hocaların çok kolay bir şekilde ve anında iletişim kurmasına imkan tanıyan son derece gelişmiş programlardır. Bu programlar her konuda kısa bir süre içinde sistem üzerinden sanal sınıfların oluşturulmasına ve canlı derslerin yapılmasına elverişlidir. Sistem, forum bölümleri aracılığıyla hem öğrencilerin kendi aralarında hem de öğrencilerle hocalar arasında kolayca iletişim kurmaya müsaittir.
Kuranı kerim eğitimi
Bu konuda belki de en fazla merak edilen mesele özellikle Kur''an-ı Kerim derslerinin uzaktan eğitim yoluyla nasıl verilebildiğidir. Tecvid vb. teorik konuların sistem üzerinden verilmesinde en ufak bir problem yoktur. Yine gerekli ezberlerin de bu yolla kazandırılması sorun teşkil etmemektedir. İşin beceri ve sanat yönü ise büyük ölçüde öğrenciye kalmaktadır. Kur''an-ı Kerim hocalarımız örgün öğrenci için öngördükleri aynı performans ve başarı ölçütlerini ilitam öğrencileri için de uygulamakta bu konudan kesinlikle taviz vermemektedirler. Benzer durum özellikle Arapça ve Osmanlıca gibi daha fazla hocaya bağımlılık arz eden dersler için de geçerlidir. Öğrenciler her dersle ilgili asgari yeterlilik düzeyini gerekirse özel kurslarla sağlamakla yükümlüdür.
Nitekim ilitam programlarının başlaması ve yaygınlık kazanmasıyla birlikte ülkemizin her köşesinde takviye ilitam kurslarının açılmış bulunmasını memnuniyetle müşahede etmekteyiz. Bu durum bile ilitamın ilmin yaygınlaştırılması adına ne denli müsbet bir rol ve işleve sahip olduğunu göstermektedir. Yüksek öğretimle ilgili yapılan son düzenlemelerde "önceden kazanılmış yeterliliklerin sayılması" şeklinde bir kavram vardır. Bu kavram öğrencinin nerede nasıl ve ne şekilde olursa olsun edindiği bilgi ve tecrübelerin gerekirse sınavlarla test edilmesi ve ilgili dersin yerine sayılmasını öngörmektedir. Dünyadaki genel temayül de daha esnek eğitim modellerinin geliştirilmesi ve cesaretlendirilmesi yönündedir.
Başarı oranı
Şunu kesin ve rahatlıkla söyleyebiliriz ki, ilitam okumak sanıldığı kadar kolay değildir ve en azından kendi Fakültemiz açısından ilitam öğrencilerinin başarı oranı örgündekilere göre oldukça düşüktür. Bir dersi iki, üç kez alıp hala başarılı olamayan ilitam öğrencilerimiz mevcuttur. Bu konuda eğitimin örgün veya uzaktan verilmesinden daha çok her alanda olması gereken norm ve standartların oluşturulması ve uygulanması önem kazanmaktadır. Örgünde de beş on sayfa ders notuyla dönemin tamamlandığı derslere rastlanmaktadır. Fakültemizde öğrenim gören ilitam öğrencileriyle sürekli iletişim halindeyiz. Her programda olduğu gibi bu programda da sadece diploma için okula kayıt yaptıran ilgisiz, idealsiz öğrenciler mevcuttur.
Örgün eğitime göre öğrencilerin öğrenme motivasyonları nasıl?
Aralarında son derece ilginç ve her türlü takdiri hak eden başarı öykülerine sahip öğrenciler bulunmakta. Birçok öğrencimiz doğuda veya batıda çeşitli özel medreselerde Arapça ağırlıklı özel tedrisat görmüşlerdir.
Dezavantajları
Ancak eğitim kalitesi ne olursa olsun uzaktan eğitimin örgün eğitime göre birçok yetersiz ve eksik yönlerinin bulunduğu da bir gerçektir. Dahası din eğitiminin kendine özgü niteliği, ilitam programı için ayrı bir risk ihtiva etmektedir. Bilgi aktarımı bakımından uzaktan eğitimle örgün eğitim arasında pek bir fark olmayabilir. Hatta zorunlu ve standart ders materyalleri bakımından uzaktan eğitimin bu konuda daha avantajlı olduğu bile söylenebilir. Yapılan sınavlarda bu konuda belirli bir başarının sergilendiği de müşahede edilmektedir. Fakat ilitam öğrencilerinin üniversiteli olmanın gerektirdiği kültür ve davranış biçimini kazanıp kazanmadıkları bakımından aynı başarıdan söz etmek için daha fazla tecrübeye ihtiyaç bulunmaktadır. Öte yandan gerek ön lisansta gerekse ilitamda sistemin büyük ölçüde test merkezli yürütülüyor olması, bir üniversite mezunundan beklenen analiz, sentez, yorumlama ve değerlendirme yeterliliklerinin sağlanması bakımından ciddi riskler barındırmaktadır. Sistemin yavaş yavaş ucu açık ve klasik sınavlara doğru evrilmesinin yararlı olacağını düşünüyorum.
