Birkaç yazı önce tarihi ve kültürüyle ayakta kalan bir şehir olarak Mardin''in önemine değinmiş ve şehirlerimizi koruyamadığımızdan dem vurmuştum. Sonrasında Kayseri Büyükşehir Belediyesi tarafından yayımlanan “Kayseri Ansiklopedisi” ilk cildi ulaştı elime. Mart 2009''da çıkmış bu cilt, devamı da gelecek. Şehirleri koruma adına atılmış önemli bir adım olarak gördüm bu çalışmayı. Şehirleri korumaktan sözederken elbette sadece mimariden, yapılardan, tarihi dokudan, yani fiziki mirastan sözetmiş olmuyoruz.
Birkaç yazı önce tarihi ve kültürüyle ayakta kalan bir şehir olarak Mardin''in önemine değinmiş ve şehirlerimizi koruyamadığımızdan dem vurmuştum. Sonrasında Kayseri Büyükşehir Belediyesi tarafından yayımlanan “Kayseri Ansiklopedisi” ilk cildi ulaştı elime. Mart 2009''da çıkmış bu cilt, devamı da gelecek. Şehirleri koruma adına atılmış önemli bir adım olarak gördüm bu çalışmayı. Şehirleri korumaktan sözederken elbette sadece mimariden, yapılardan, tarihi dokudan, yani fiziki mirastan sözetmiş olmuyoruz. En az bunun kadar önemli bir başka şey de şehirlerin hafızasını korumak… O şehirde yaşayan, o şehre iz bırakan insanları, o insanların hayatlarını, o şehirlere kattıklarını unutulmaktan korumak… Dahası var; şehrin kültürel, tarihi, mimari envanterini çıkarmak, bugün ayakta olsun olmasın iz bırakan bütün bu yapı ve eserlerin şehir haritası içindeki yerlerini tespit etmek, kayda geçirmek… O şehrin kültürünü, sanatını, folklorunu, yaşayış zenginliklerini satır satır sabitlemek, unutulmaz hale getirmek… Kayseri Ansiklopedisi, böylesine büyük bir yükün altına girme azminde bir girişim… İlk cildinden anlaşılan o ki; bu yükten yüksünmeyen, bu yükün hakkını vermek maharetinde ve liyakatinde olan çok değerli kalem ve fikir erbabınca omuzlanmış bir gönüllü seferberliğin de ürünü… Bu bakımdan çok güzel de bir örnek teşkil ediyor.
Bütün şehirlerimizin böyle bir medeniyet arşivine ihtiyacı var. Neden var? Çünkü bir yeri “şehir” olarak adlandırabilmemiz için o yerin bir kimliğinin olması gerekiyor. O kimliği oluşturan pek çok etken var; büyüklüğünden coğrafi konumuna, tarihinden mimari renklerine, ticari yapısından demografik niteliklerine, kültüründen geleneklerine kadar pek çok şey… O şehrin insanlarını, o insanların birbirleriyle ilişkilerini, o şehrin mekânlarıyla ilişkilerini de unutmamak gerekir. Bütün bunlar bir bütün ve şehrin kimliğini bütün bunların toplamı tamamlıyor. Böyle olduğu için, Mardin deyince, Diyarbakır deyince, İzmir, Sivas, Trabzon, Edirne ya da Isparta deyince belli bir “fotoğraf” oluşuyor zihnimizde. Daha da ötesi Kayserili, Erzurumlu ya da İstanbullu dediğimizde de o şehre nispetle bir insan kimliği, karakteri, görüntüsü, imajıyla bir insan inşa ediyoruz. Şehrin insandan, insanın şehirden bağımsız bir tarifini yapmak imkânsız… En azından bizim ülkemizde böyle bu.
Kayseri Ansiklopedisi bu açıdan çok temel bir kültür hizmeti değeri taşıyor. Bildiğim kadarıyla İstanbul''un da Tarih Vakfı tarafından yayımlanan hacimli bir ansiklopedisi var. Daha mütevazı ölçekte olmakla birlikte Bursa hakkında da bu tür çalışmalar ortaya konmuş. Konya Büyükşehir Belediyesi de böyle bir çalışmaya önayak olmuş durumda. Bu güzel örneklerin diğer şehirlerimizi de harekete geçirmesini, nesilden nesile hayırla yâdedilecek bu eserlerin çoğalmasını umuyorum.
Bu vesileyle Kayseri Büyükşehir Belediyesi''ni ve projenin genel koordinatörlüğünü üstlenen sevgili dostumuz Fatih Gökdağ''ın şahsında Ülke Yayıncılık''ı gönülden kutluyorum.
