Reel sektör enflasyon konusunda ne düşünüyor?

Devam eden ekonomi programının dezenflasyon kısmındaki en önemli kavşak noktalarından birisine yavaş yavaş yaklaşıyoruz. Artık “teknik olarak” bu yılın son çeyreğinde faiz indirimlerini konuşmaya başladığımız bir dönemdeyiz. “Teknik olarak” diyorum zira enflasyon beklentileri tarafında tablo biraz daha netleşiyor. Özellikle piyasa katılımcılarının beklentilerine baktığımızda kademeli ancak temkinli faiz indirimi patikasının başlangıcına yaklaşmış olduğumuzu değerlendirebiliriz.

Enflasyon beklentilerinden bahsetmişken son verileri de sizinle paylaşayım. Merkez Bankası ve TÜİK’in ilgili anketlerinden derlediği Sektörel Enflasyon Beklentileri sonuçlarına göre; Ağustos ayında 12 ay sonrası yıllık enflasyon beklentileri, piyasa katılımcıları için 1,3 puan azalarak %28,7 seviyesine, reel sektör için 1,2 puan azalarak %53,8 seviyesine gerilerken, hanehalkı için 1,1 puan artarak %73,1 seviyesine yükselmiş durumda.

Piyasa katılımcılarının beklentileri 2023 yılı Ekim ayından bu yana istikrarlı bir şekilde geriliyor. Bu veri aslında devam eden para politikası için de son derece önemli göstergelerden bir tanesi. Zira hali hazırda devam eden para politikası, beklenen enflasyona göre reel faiz vermek üzerine kurulu. Bu bakımdan enflasyon beklentileri düştükçe faiz indirimleri için de alan açılıyor.

Dezenflasyon programının başarıya ulaşması için ikna olması gereken bir diğer kesim de reel sektör. Çünkü bozulduğunu ifade ettiğimiz “fiyatlama davranışlarını” reel sektör gerçekleştiriyor. Yani onların enflasyonun düşeceğine ikna olması son derece önemli. Son verilere göre; bir süreden bu yana yatay seyreden reel sektörün enflasyon beklentisi geçtiğimiz 2 aydır yeniden düşüşe geçmiş görünüyor.

Gelelim hanehalkının yani tüketicilerin enflasyon beklentisine. Burada işler biraz karışık zira son 2 aydır tüketiciler önceki aya göre daha yüksek bir enflasyon beklentisi içine girmişler. Elbette bunun nedenleri var. Bu konuda kısa süre önce bir yazı yazmış ve Enflasyon Raporu içerisindeki tespitlere yer vermiştim. Kısaca hatırlatayım; tüketiciler ağırlıklı olarak gıda fiyatları, akaryakıt fiyatları ve döviz kuruna bakarak enflasyon beklentilerini şekillendiriyor. Hâl böyle olunca da Temmuz ayında yönetilen ve yönlendirilen fiyatlarda otomatik yapılan düzenlemeler tüketicilerin beklentilerini biraz daha bozmuş görünüyor.

Ancak bu dönemde piyasa katılımcıları ile beraber esas önemli olan reel sektörün beklentilerindeki çıpalanmanın başlaması. Çünkü fiyatları belirleyen reel sektörün enflasyonun düşeceğine ilişkin beklentisinin güçlenmesi fiyatlama davranışları açısından kritik öneme sahip. Önümüzdeki dönemde aylık enflasyonun ana eğilimdeki düşüş belirginleşirse ve yıl sonu enflasyonu da Merkez Bankası’nın Enflasyon Raporu’ndaki tahmininin üst bandını yakınsarsa önümüzdeki dönemde reel sektörün ve hanehalkının enflasyon beklentilerindeki düşüş çok daha belirgin hale gelecektir.