Tarımsal üretimde yeni sayfa açılıyor!

Uzun yıllardır kangren hale dönmüş sorunların başında tarımsal üretimdeki plansızlık bulunmaktadır.

Halkın bildiği haliyle bir yıl soğan bolluğu ile diğer yıl soğan kıtlığı şeklinde oluşan arz, halkın cebini yakarken köylüyü de sefil etmektedir. Bu sürecin getirdiği fırsatçılık ve yanına enflasyon ise hepimizin derdidir.

Oysa nüfusumuza ek olarak turizm eklenecek olursa senelik soğan, patates, patlıcan, domates vs. ihtiyacımız net bellidir. Tek mesele oturup hesap kitap yapmak ve irade koyup toprak desenine göre tüm üretim sahasını planlamaktır.

Genel seçimlerden hemen evvel Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde 23 Mart 2023 tarihinde kabul edilen ve 5 Nisan 2023 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren “Orman Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair 422 Sayılı Kanun”a dayanarak hazırlanan tarımsal üretimde planlama hakkında yönetmelik taslağı sektör paydaşlarına gönderildi. Taslak yönetmelik hakkında geri dönüş yapılması bekleniyor.

Taslağı sizin için özetleyecek olursak; tarımsal üretimin öngörülebilir ve yönetilebilir olmasını temin etmek amacıyla Tarım ve Orman Bakanı tarafından belirlenecek 1 bakan yardımcısı başkanlığında, bakanlık bünyesindeki 12 genel müdür ve 3 başkanın katılımı ile 16 üyeli “Tarımsal Üretimin Planlanması Kurulu” oluşturulacak. Kurul; Bakan tarafından görevlendirilecek Bakan Yardımcısı başkanlığında; Bitkisel Üretim, Balıkçılık ve Su Ürünleri, Bilgi Teknolojileri, Devlet Su, Et ve Süt Kurumu, Gıda ve Kontrol, Hayvancılık, Tarım İşletmeleri, Tarım Reformu, Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar, Su Yönetimi, Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürü ile Strateji Geliştirme, Şeker Dairesi, Tütün ve Alkol Dairesi Başkanı’ndan oluşacak. Kurul, başkanın çağrısı üzerine yılda en az iki kez toplanacak.

İhtiyaç duyulması halinde kurul toplantılarına katılmasında yarar görülen kurum ve kuruluşlar, üniversiteler, ürün konseyleri, sivil toplum kuruluşları ve özel sektörden kurula temsilci davet edilebilecek.

Kurulun görevleri ise; üretimden sorumlu bakanlık birimlerinin teklif etmesi halinde üretim planlamasına konu ürün veya ürün gruplarını belirleyerek değerlendirmek ve planlama esas olmak üzere üretim dönemleri itibarıyla ürün veya ürün grupları ile asgari ve azami üretim miktarlarını belirlemek.

Mevcut sosyo-ekonomik koşulları, üretim maliyetlerini ve gelir düzeyini, uluslararası gelişmeleri, iç ve dış ticareti, tarım ve gıda sektörünün mevcut durumunu ve gelişme trendi ile çevre faktörlerini dikkate alarak bütüncül yaklaşımla tarım, sanayi ve kırsal kalkınmada entegrasyonu sağlayacak yönlendirmeleri yapmak.

Taslağa göre; bitkisel üretimin planlanması; kalkınma planları, orta vadeli programları, bakanlık stratejik planları ve kuraklık yönetim planlarını dikkate alarak, sulama durumu, arz ve talep dengesi, yeterlilik oranı, ekim veya dikim alanı, üretim, fiyat, ihracat, ithalat ve tüketim değişkenleri için geçmiş dönemleri kapsayan istatistiki verilerin değerlendirilmesi suretiyle yapılacak.

İzin ile ilgili kriterler ise şu şekilde; Cumhurbaşkanı Kararı ile ilan edilen tarım havzaları ve bu havzalarda ki ürün deseni dikkate alınarak, tarım havzası veya işletme bazında üretim izinleri verilir. Üretimine izin verilen ürün ve ürün gruplarının azami ve asgari ürün miktarları Tarımsal Üretimin Planlanması Kurulu tarafından belirlenir ve üretim yılı öncesinde Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü tarafından Tarım ve Orman İl Müdürlüklerine bildirilir. Ayrıca kurumsal internet siteleri ve mahalli iletişim araçlarını kullanmak sureti ile il müdürlükleri tarafından ilan edilir.

Ülke ekonomimizin sorunlarına sistematik çözümler getirilmesi stratejik kararlar neticesinde oluşur. Sistemsiz verilen destek ve teşvikler boşa akan su, havaya saçılan kaynaktır. Verilen desteklerin boşa gitmesi bir yana daha önemlisi ise ekonomide oluşan verimsizliktir. Umarım bu son olur ve tarımsal üretimde arz ve talep dengesizliği son bulur.