'Fırat Kalkanı' ABD'nin YPG ile ilişkisini etkileyecek

Siyaset Ekonomi ve Toplum Araştırmaları (SETA) Washington Araştırma Direktörü Kılıç Buğra Kanat ABD Başkan Yardımcısı Joe Biden'ın Türkiye ziyaretinde ilişkileri düzeltmeye yönelik sıcak mesajlar vermeye çalıştığını ve bu sebeple Ankara gezisinin etkisini artırmak için çabaladığını ancak çok da başarılı olmadığını söyledi.

Aljezeera Türk'e konuşan Kanat, Biden'ın ziyaretinin en önemli sonucunun YPG'ye verilen mesajın açıklığı olduğunu belirtiyor. Kanat'a göre mesaj yalnızca bir uyarı değil, tehdit tonu da taşıyor.

Biden, Ankara ziyaretinde Başbakan Binali Yıldırım ile yaptığı ortak açıklamada "YPG, nehrin doğusuna geri dönmelidir, aksi takdirde ABD tarafından desteklenmeyecektir" demişti.

Kanat'a göre "YPG'ye verilen mesajın açıklığı oldukça önemliydi. Bu sadece bir uyarı değil, aynı zamanda tehdit tonu da taşıyordu. Bu pozisyon sürdürüldüğü takdirde ikili ilişkilerdeki en önemli sorunlarından biri olan YPG probleminin kuşatılması ya da kontrol altına alınması önemli bir gelişme olacak."

Kanat ABD ile Türkiye ilişkilerinde tansiyonun yükselmesinde ABD'nin rolünün olduğunu da belirtiyor. Kanat, "ABD yönetimi “Bize niye tepkililer?" yerine, “Biz nerede hata yaptık?" sorusunu da sormalı sanırım kendine." diyor. 'Sizin en iyi dostunuz biziz' mesajının önemli olduğunu ancak ABD'den beklentinin retorikten fazlası olduğunu söyleyen Kanat, "Kobani krizinden bu yana ikili ilişkilerde Türkiye YPG'ye askeri anlamda olan yardımı kesmesi için sürekli çağrıda bulundu ancak bu konuda bir ilerleme sağlanamadı. Keza, darbe girişimi sırasında yapılan ilk açıklamada istikrar ve süreklilik vurgusu yapılması ve demokrasiden bahsedilmemesi ve ikinci açıklama da darbe girişimine darbe girişimi denilmemesi karşılıklı güven ilişkisini oldukça ciddi bir şekilde etkiledi." diyor.

ABD'nin DAEŞ terör örgütüne karşı PYD'yi kullanmasının garip bir denklem oluşturduğunu vurgulayan Kanat, "IŞID'e karşı mücadelede Suriye'deki bir azınlığın içindeki militan ve terörist bir grubun kullanılması oldukça garip bir denklem ortaya çıkardı. Diğer muhalif gruplara hiçbir zaman gösterilmeyen ilgi ve verilmeyen destek YPG'ye verildi. Sebep sorulduğunda her seferinde sahadaki tek savaşmak isteyen aktör olarak sunuldu. IŞİD ile başka bölgelerde mücadele eden muhaliflerden bu destek esirgendi. Bu durumun yarattığı demografik ve coğrafi sorunlar sümen altı edildi. Dahası, YPG'nin burada uyguladığı insan hakları ihlalleri ve Uluslararası Af Örgütü'ne göre savaş suçu sayılabilecek faaliyetleri görmezden gelindi. Bu durum elbette, bölgedeki YPG ve PKK yanlılarında bir özgüven patlaması ve gittikçe daha radikal bir havanın oluşmasına sebep oldu. YPG'nin IŞİD ile mücadelesinin devlet kurmaya çalışan iki silahlı terör örgütünün toprak kazanma mücadelesi yerine neredeyse “YPG terörle mücadelenin yıldızı" olarak sunulmaya çalışıldı. Elbette bu durumun bir yerde sona ermesi gerekiyordu. Zira, Amerika'da bu durumun sürdürülür bir durum olmadığını biliyor." dedi.

Biden'ın Türkiye ziyareti sonrası ABD'nin PYD'yi terk etmese de yaklaşımının değişebileceğini söyleyen Kanat, "Burada PYD ile YPG'nin bir hayal kırıklığı yaşayacağı açık. Özellikle Biden'ın açıklamasından sonra bir nevi karizma krizi yaşayabilirler. PKK'ya yakın gruplar Kobani krizinden bu yana bu fırsatın kaçırılmaması gereken bir fırsat olduğu fikrindeydi. Bölgesel aktörler ve beraber yaşayacakları gruplarla tüm ilişkilerini bir kenara bırakıp fırsatçılık yaptılar. Bölgede Türkiye'nin kendilerine açtığı krediyi oldukça kötü harcarken aynı zamanda diğer bölgesel aktör ve gruplarla da ilişkisini zedeledi. Bu noktada bundan sonra ABD'nin YPG'yi tamamen terk edeceğini düşünmüyorum ancak, Türkiye'nin içinde bulunduğu son operasyon sonrası alanlarında belirli bir daralma olacaktır. Bu daralma bu kadar mobilize olan silahlı bir terör örgütü için oldukça ciddi bir krizi de beraberinde getirebilir. Toprak genişlemenin tek strateji olduğu bir durumdan bahsediyoruz. Bu noktada daralmanın yaratacağı sıkıntı, iç çekişme ve sorunlar illa ki PYD ile Amerikan ilişkilerinde gerilimi beraberinde getirebilir." dedi.