Burak Toraman - İletişim Uzmanı
Venezuela’da petrol kaynaklı devlet geliri sadece kendisini bağlayan bir şey değil aynı zamanda bölgedeki Latin ülkeleri için de önemli bir durum. Hatta bu bağlamın ötesinde Çin’in enerji kaynağı için de sıkı ilişkiler olduğu bir ülke ya da ülkeydi. Venezuela’nın durumu tarih boyunca çalkantılı olsa da Hugo Chavez sonrası Nicolas Maduro’nun yükselişi başka deyişle Chavez’in başkanlık için el vermesi, işleri yoluna koyacak gibi göründüyse de bir müddet sonra sıkıntılar ön plana çıkmaya başladı. İlk seçimden sonraki iktidarında ekonomik kriz yükselişe geçmişti. İkinci seçime giderken de kriz artık ciddi anlamda hissedilmeye başlanmıştı. Bütün bunlara rağmen ikinci seçimi de kazanan Maduro’nun belki de bu başarısının en büyük sebeplerinden biri Amerikan emperyalizmine karşı duruşu olabilir. İkinci seçimi kazanması ABD tarafından tabiri caizse “onaylanmadı”. Bunu bugünden bakarak söyleiyoruz aslında çünkü, seçimden sonra Maduro’ya birkaç kez suikast girişimi oldu. Birinde dronela saldırılmıştı ve suikastın gerçekleşmesine en yakın saldırı da buydu.
GUADIO’NUN GLADYOCU KALKIŞMASI
2019’da muhalefette bulunan Guadio, açık bir şekilde meydanlarda seçimi kabul etmediğini söyledi ve orduyu yönetime el koymaya çağırdı. Süreç birkaç gün çok gergin ilerledi fakat en nihayetinde herhangi bir kalkışma olmadı. Bu kalkışma Türkiye’de sıkça gündem olan “Gladio” isimlendirmesi adıyla yani Amerikan çıkarlarına göre ülke içerisinde hareket eden yapı ile benzer özellikler taşımaktadır. Legal görünümlü ama içerisindeki illegal bağlantılarıyla devlet ve halk aleyhinde işler yapan çıkar grupları diyebiliriz. Bu gruplar aleyhte iş yaparken kişisel çıkarlarını da gözetebilir veya oluşturdukları grupları da gözetebilirler. Klasik bir terör örgütünden daha farklı işlediğini söyleyebiliriz. Yumuşak güç kullanımında özenle hareket ederler ve bilindik terör örgütleri gibi açıktan kaba kuvveti son çare olarak görebilirler.
Venezuela’daki 2019 Guadio olayı tıpkı Türkiye’deki FETÖ gibi işledi ve en sonunda kaba kuvvete başvurdular. Guadio kaba kuvveti kendine yanaşabilecek askeri güçler üzerinden yapmak isterken FETÖ yıllardır işlediği ajanlık ve sistematik çöreklenme hareketiyle yaptı. En sonunda Guadio Amerika’ya kaçarken Türkiye’deki FETÖ’cüler de aynı şekilde başta ABD olmak üzere çeşitli ülkelere kaçtı. Hepsinin toplamına baktığımızda ABD’nin işleyişini net bir şekilde anlayabiliriz. Başlangıç noktası hep yumuşak güç ile müdahale…
Örneğin; en başta seçimlerde çeşitli yollarla bazı kişilere destek verilmesi. (Guadio) Akabinde istenilen sonuç alınmadığında halkın kararı umursanmadan askeri müdahale için düğmeye basılması. (Guadio’nun, orduya el koyması için çağrıda bulunması) Bütün işleyiş 15 Temmuz ile benzerlik gösteriyor. Peki Türkiye’de neden başaramadılar? Çünkü, büyük bir kırılma oldu: “15 Temmuz darbe kalkışmasına karşı halkın direnişi.” Bunun hesabını yapamayan “Gladio”, başarısız olduğu için yeni bir rota çizmeye başladı. Öte yandan bu kırılmanın Venezuela’da olmadığı açık bir şekilde görülüyor.
OPERASYONUN HER DETAYI KURGULANMIŞ
Yaklaşık bir ay önce Venezuela deniz sınırları içerisinde, Amerikan askeri güçleri hedef belirledikleri gemileri vurdular. O gün bunun, devletin haklarının ihlali olduğu sıkça tartışıldı fakat hiçbir şey olmamış gibi herkes hayatına devam etti. Yerel kaynaklar deniz üzerinden gelen bir grup Amerikan istihbaratçısının olduğunu söylemişti. Görünen o ki; bu istihbaratçı grup çalışmalarını yürütmüş ve olayın zeminini hazırlamış: Kritik hedefler vuruldu ve ardından yerel kaynakların ve Venezuela devletinin haberi olmadan Maduro ve eşi yatağından alındı.
Maduro’nun kaçırılmasının yarattığı etkinin yanı sıra ABD’nin bunu nasıl pazarladığı da çok önemliydi. İlk fotoğrafta uçakta Maduro’nun gözleri bağlanmış, elinde su şişesi ve üzerinde Amerikan markası Nike bulunurken ikinci fotoğrafta üzerinde mavi bir eşofman üstü vardı. Maduro’nun üzerindekinin Origin isimli markaya ait olduğunu markanın yaptığı Maduro fotoğraflı paylaşımdan anladık: “Amerika’ya hoş geldiniz”, “vatansever mavisi bahara kadar yok ama ön sipariş verebilirsiniz” Terörist bir eylemin bile tüketimini pazarlayan Amerikan anlayışının her alanda ve her konuda tüketim gösterisini ihmal etmediği görülüyor. Olayın işleyişine baktığımızda tüm bulgular aynı zamanda bu gösterinin de kurgulandığını işaret ediyor. Artık Amerika’nın “demokrasi getirme” söyleminden “yanlış kullanılan kaynakların halk için verimli kullanılması” söylemine geçtiği görülüyor. Şimdi sırada Venezuala’nın yanı sıra diğer Latin Amerika ülkelerinin kaderinin ne olacağı var…
