Heyecanlandıran keşif: Dökülen sıvanın altından 700 yıllık tarih çıktı

Muratpaşa ilçesinde yer alan ve Antalya’nın en eski yerleşim yerlerinden olan Haşim İşcan Mahallesi’nde, günümüzde kültürevi olarak kullanılan bir yapının üst köşesindeki sıva bir süre önce kendiliğinden düştü. Ortaya ise kuş ve hayat ağacı figürleri çıktı. 

Durum Antalya Valiliği Koruma ve Restorasyon Uzmanı Kültür Varlıkları Birim Yetkilisi Cemil Karabayram’a bildirildi. Ekibiyle bölgeye gelen Karabayram, yaklaşık yarım saat süren çalışmasının ardından figürlerin Anadolu Selçuklu Sultanı Alaaddin Keykubad dönemine ait olduğu değerlendirdi. Plan ve proje çalışmaları çerçevesinde yapının korunması sağlanacak. Öte yandan, sıvanın yumuşak olması nedeniyle figürlere herhangi bir zarar vermediği kaydedildi. Karabayram, Antalya’nın en eski mahallelerinden Haşim İşcan’da 16-19. yüzyıllar arasına ait sivil mimari izlerinin bulunduğunu söyledi.

Kuş ve hayat ağacı figürleri

Ağırlıklı yerleşkenin 1800’lü yıllarda oluştuğunu aktaran Karabayram, “Kaleiçi dışında da bazen bu tür mimari yapıları yani han şeklinde tasarlanmış mimari yapıları da görebiliyoruz. Şu an tabii yapıda tamamen raspa işlemi yapılmamış. Muhtarlığın ihbarı üzerine alana geldik. Kültür Varlıkları Birimi olarak buradaki figürün Alaaddin Keykubat döneminin kuş figürleri olarak görebiliriz. Antalya için önemli bir veridir. Çünkü tarihimiz ve değerlerimiz için bu tür yapıların korunması gerekiyor. Ama burayı kullananda kullanıcılarda buna zarar vermemişler. Mahalle sakinleri de bu figürü korumuşlar, aslında bu figür hem Selçuklu'dan Osmanlı'ya bugünkü Türkiye devletine baktığımızda ülkemize bir medeniyetin yeni bir medeniyete bakışı olarak önümüzde” dedi.

"Sıva zarar vermemiş"

Selçuklu’dan günümüze gelen figürlerin Alahaddin Keykubat dönemine ait olduğunu gördüklerini dile getiren Karabayram, “Zaten figürle şekille, simetri, işleme, bütünlük olarak kompozisyon olarak bakıldığı zaman o döneme ait. Şuna seviniyoruz bir sıvanın altından çıkmış ancak iyi de olmuş sıva buna zarar vermemiş. Bundan sonra Haşim İşcan’ın bu tür değerlerini de ortaya çıkarmamız gerektiğine inanıyorum. Bu figürün de gelecek nesillere aktarılması için gerek muhtarlık gerek ilgili mülk sahibi gerek şu an işletmecisi olan bir STK’ya gerekli bildirimi yapacağız. Üzerimize düşen bir görev varsa onu yapacağız” ifadelerine yer verdi.

"Arşivlere bakacağız"

Bundan sonra yürütülecek süreç hakkında bilgiler veren Karabayram, “Bu mahalle zaten koruma altında. Burayla ilgili Koruma Kurulu arşivlerine bakacağız, değerlendirmeleri yapacağız. Yapının gelecek nesillere aktarılmasını sağlayacağız. Çoğunluğu beton küplerin altında görülüyor, sıva katmanı buranın temizlemesi için el birliği ile çalışmaların başlaması için öncülük edeceğiz” diye konuştu.

Turizm Bakanı Ersoy’a övgü

Antalya’da şu anda bir kültür şöleni yaşandığını ifade eden Karabayram, “Kültür ve Turizm Bakanımız Mehmet Nuri Ersoy, bu bölge için çok büyük projelere imza attı. Antalya için büyük değerleri ortaya çıkarıyor. Biz de Valimiz Hulusi Şahin öncülüğünde kültür yapılarına ayrı bir önem veriyoruz” şeklinde konuştu.

"Korunmasını istiyoruz"

Haşim İşcan Mahalle Muhtarı Halil Ay, “Önceden burada bir yaşlımız oturuyordu. Bu eser görüldü incelendi, önemliymiş. Bu evlerin korunmasını istiyoruz. 10 seneden beri bir sürü yangınla karşılaştık, 100 yıla dayanan yapıları kaybettik. Alaaddin Keykubat’ın döneminin kuşlarıymış bunlar, yetkililer söyledi. Yapıdaki sıva kendiliğinden dökülmüş. Biz bunları taş olarak normal orijinal olmayan bir şey olarak biliyorduk, çok şaşırdık. Daha sonra Valilikten geldiler, Antalya’da tek olduğunu ve neredeyse birkaç yüzyıla dayandığını söylediler. Eski valimizin ismini aldığı Haşim İşcan Mahallesi’nde bu tarz yapıların korunmasını istiyoruz” dedi.