Gazeteci-yazar Sibel Eraslan, hukuk eğitiminden gazeteciliğe, öyküden romana uzanan yazı hayatında bugüne kadar 19 kitaba imza attı. Romanlarında ümmete önderlik eden kadınların hikâyelerine odaklanan Eraslan; Hz. Hatice, Hz. Meryem, Hz. Fatıma ve Hz. Asiye gibi isimleri edebiyatın imkânlarıyla yeniden anlatıyor. Çocuk yaşlarda başlayan yazı serüvenini Mustafa Kutlu ve Dergâh çevresinin etkisiyle edebî bir çizgiye taşıyan Eraslan, 2026 Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü’ne edebiyat alanında layık görüldü. Ustalarla Söyleşi serimizin konuğu Eraslan ile yazarlık yolculuğunu, kadınların tarihteki izlerini, edebiyatın sorumluluğunu ve insan ruhunun görünmeyen yanlarını konuştuk.
Bu ödüle bizleri layık gördüğü için öncelikle Sayın Cumhurbaşkanımıza teşekkürlerimi arz ederim. Edebiyat çok sessiz bir güçtür, yani ne resim ne de musiki... Renkleri, sesleri, biçimleri olmayan, bir içten geçirişin başka bir iç ile etkileşimi... İçten içe ilerleyen bir şey. Bu alçak gönüllü sanatı devletin liyakat skalasında görüp değerlendirmesi fevkalade önemli. Bu yüzden edebiyat adına da şükranlarımı sunuyorum.
Edebiyat içinde yol alışım neredeyse çocukluk çağlarıma denk gelir. Ortaokuldayken yazdığım öykü ve şiirler Çocuk Radyosu’nda okunurdu. Lisedeyken öğretmenim Ayla Ağabegüm yazılarımı Türk Edebiyatı Dergisi’nde yayımlardı. Üniversitedeyken artık yazıyordum. Sefa Kaplan Bey’in asistanlığını yaptığım sıralarda sinema ve kitap değerlendirmeleri yapıyordum. Hukuk Fakültesi’nde Teklif Dergisi’ni çıkarmaya başladık. Orada siyaset ve hukuk metinleri yazdım, tek kadın yazar bendim.. Sonra Mektup Dergisi, Akit ve Star gazetelerinde devam ettim. Evet ciddi emek verilmiş bir hukuk mücadelesinin içinde oldum hep. Mustafa Kutlu ve Dergah hayatımın dönüm noktasıdır. Ve tabii içini dökmeyi biz edebiyat olarak görmeyiz. Bununla birlikte evet edebiyat içeride 'iç’te başlar.
Hayat çok kısa ve hepimiz aslen çok da dayanıklı varlıklar değiliz. Ölümün olduğu her yerde bir af payı olabilmelidir. Çok ağır hastalıklar geçirdim ve çok hasta baktım.. İnsanın ne kadar muhteşem ve ne kadar kırılgan olduğunu görebilecek kadar çok yaşadım…
Elbette kadın olarak yazarlık geçtiğimiz iki yüzyıla göre daha kolay. Ama mesela Fatma Aliye Hanım’ın "Udi" adlı eserine bir bakın veya Ref’et adlı romanına... Geçtiğimiz yüzyılda çok daha zordu aşılması gereken dağlar.
Daha temkinliyim diyebilirim kendi adıma. Bunun biraz toplumsal bir sorumluluk olduğunu da görüyorum. Kendimizden ibaret değiliz. Bir de yaş ilerledikçe sözün daha çok azaldığı içte hissedişin ise çok çok arttığı bir yola giriyorsunuz. Arkadaşlarımız öldü bizim… Onları toprağa verdik. Elbette bu ağırlık veriyor sarf edeceğiniz sözlerin öz kütlesine. Belkıs İbrahimhakkıoğlu’nun “Cümle sorumluluktur, kelimeyse nasip” cümlesini anladığım bir yaştayım…
Her ikisi de vardır hepimizin heybesinde ama edebiyata adım atan herkes bir yalnızlık sözleşmesi imzalamış gibidir. Yazmamızın pek çok sebebi vardır, James Joyce Ulyses’i yazarken, onun babasının bir Macar Yahudi'si olduğunu ve Katolik İrlanda ve sonrasında yaşadığı sürgün hislerini bilmeniz gerekiyor mesela. Halide Edip Hanım'ın incinmişliği hemen her eserinden dökülür, gibi... Kırgınlıklarımızla ve sevinçlerimizle birlikte yürüyoruz. En büyük hikâye kendi hayatımızda gizli…
Babil’de eskiden herkesin bilip konuştuğu bir dil varmış. Meleklerin diliymiş bu. Fakat insanlar o kadar çok kibre kapılıp o kadar çok dünyaya tamah etmeye başlamışlar ki, koca Babil yıkılmış. O büyük kentten kaçabilenler dünyanın dört bir yanına giderlerken bu dili unutmuşlar. Ve herkes farklı bir dilde konuşmaya başlayınca kimse birbirini anlamaz olmuş…
Öykü ya da bizim muhitin ifadesiyle hikâye, romandan zordur bence. Şiire yakındır. Kısa ve küçük bir zeminde dünyadan bahsedersiniz ve dünyalardan. Başkalarının hayatını merak etmek değil bu, ufacık bir görüntüden içinizin taşması gibi bir şey. Veya bir kelime, bir ses, bir koku sizi taşıyıverir bir anlatının içine. Romanda inşaat ne kadar önemliyse hikâyede bir şeyin size gelmesidir bence söz konusu olan. Bir şey size gelir, çarpar ve siz titreyip taşarsınız.
Tarih, hüzündür. Hele ana karakter değilseniz. Ben hep gölgede kalanların tarihini merak ettim. Yani sultan veya kral olmadığı halde ülke tarihini etkileyen kişiler veya peygamber olmadığı halde peygamberin hayatını aydınlatan ışıklar… Kadının tarihidir bu aslında. Osmanlı'da kadın, zamanın içindeki kadın, kutsal ve kadın gibi örüntüleri var altında… Merkezde olmayanların tarihinden yola çıkarak bunu roman tekniği ile çok sesli bir hale taşıdım.
Sitemizde çerezlerle kişisel verileriniz işlenir. Zorunlu çerezler dışındaki analitik ve pazarlama çerezleri yalnızca açık rızanızla kullanılır. Ayrıntılar: Çerez Aydınlatma Metni.
TR
EN
AR
FR
RU
UR
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.