Günümüzde müze olarak kullanılan Ankara’daki Abidinpaşa Talimgâhı, Milli Mücadele yıllarında yokluk içinde subay yetiştiren önemli merkezlerden biriydi. Orada eğitim alan genç subay adaylarının ailelerine yazdığı mektupların bir bölümü müze arşivlerine ulaştı. Tarihçi Erdinç Akgül’ün çabalarıyla ulaşan mektup ve anıların, yapılacak çalışmaların ardından sergilenmesi planlanıyor.
Millî Mücadele yıllarında Ankara Abidinpaşa’da kurulan Sınıf-ı Muhtelife Zâbit Namzetleri Talimgâhı, yokluk içinde subay yetiştiren önemli merkezlerden biriydi. Günümüzde müze olarak kullanılan talimgâhta eğitim alan subay adayları, sonrasında cepheye sevk ediliyordu. Talimgâhta geçirdikleri süre içinde ailelerine yazdığı mektuplardan bazıları bugün müze arşivlerine ulaştı ve ilerleyen günlerde bu mektuplar sergilenecek.
Tarihçi Erdinç Akgül, bugüne kadar yürüttüğü tanıtım ve farkındalık çalışmaları sayesinde, Abidinpaşa Talimgâhı’nda eğitim alan gençlerin ailelerine yazdığı mektupların müzeye ulaşmaya başladığını belirtti. Abidinpaşa Talimgâhı’nın Ankara’nın hafızasında hak ettiği yeri bulamadığını ifade eden Akgül, bu alanın yalnızca bir müze ya da tarihî yapı olarak değil, Cumhuriyet ordusunun yokluk içinde şekillenen subay kadrolarının yetiştiği bir mekân olarak ele alınması gerektiğini vurguladı. Akgül, Abidinpaşa Talimgâhı’nda eğitim alan gençlerin ailelerine yazdığı mektupları ve tuttukları günlükleri incelemek, onların dünyasını daha iyi anlamak ve bu deneyimi kamuoyuyla paylaşmak istediğini belirtti.
İSTANBUL’DAN ANKARA’YA UZANAN YOL
İstanbul’un 1920 yılında işgal edilmesiyle Harbiye Mektebi ve Kuleli Askerî Lisesi’nin kapatılması, askerî eğitim alan çok sayıda öğrencinin Ankara’ya gelmesine neden oldu. Eğitim-lerini yarım bırakmak istemeyen bu gençler, Abidinpaşa Köşkü ve çevresinde kendi imkânlarıyla bir askerî eğitim merkezi kurdu. 1 Kasım 1920’de faaliyete geçen Sınıf-ı Muhtelife Zâbit Namzetleri Talimgâhı, Cumhuriyet ordusunun subay kadrolarının şekillendiği yerlerden biri hâline geldi.
Ankara’ya ulaşan subay adayları önce Cebeci’deki hastane pavyonlarında barındırıldı. Eğitim ihtiyacının ortaya çıkmasıyla birlikte Abidinpaşa Köşkü ve çevresindeki alan talimgâh olarak düzenlendi. Talimgâhta kullanılan imkânlar son derece sınırlıydı. Üniforma, askerî teçhizat, yeterli barınma koşulları yoktu. Şeker çuvalları ve çadır bezlerinden üniformalar dikildi. Ayaklarda postal yerine çarık ve yemenî vardı. Buna rağmen askerî disiplin, eğitim ve talim aralıksız sürdürüldü.
MUSTAFA KEMAL PAŞA’NIN ZİYARETİ
Talimgâhın varlığının öğrenilmesinin ardından Mustafa Kemal Paşa’nın Abidinpaşa’ya gelerek öğrencileri ziyaret ettiği, ilk mezuniyet törenine katıldığı biliniyor. Bu ziyaret, talimgâhın görünürlüğünü artırdı ve ihtiyaçlarının karşılanması için adımlar atılmasını sağladı. Bu süreçte askerî kıyafet üretimi hız kazandı, Ankara’daki Dikimevi’nin askerî üretim kapasitesi bu ihtiyaçlar doğrultusunda gelişti.
Abidinpaşa Talimgâhı’nda yetişen subay adayları, Millî Mücadele’nin tamamında cephe görevleri üstlendi. Özellikle Sakarya Meydan Muharebesi’nde subay kadrolarının ağır kayıplar vermesi, bu talimgâhın önemini daha da artırdı. Buradan mezun olan genç subaylar cephede sorumluluk aldı, şehit düşenler, yaralananlar ve esir edilenler oldu.
OSMANLI MİRASINDAN MİLLÎ MÜCADELE MÜZESİ'NE
- Talimgâhın kurulduğu köşkün banisi olan Abidin Paşa, 19. yüzyılda Ankara Valiliği yaptığı dönemde kentin imarına yön veren isimlerden biri oldu. Elmadağ’dan şebeke suyunun getirilmesi, demiryolu çalışmaları ve kent düzenlemeleri, Ankara’ya bırakılan kalıcı miraslar arasında yer aldı. İnşa ettirdiği köşk ise yıllar sonra Millî Mücadele’nin askerî ve sembolik merkezlerinden biri hâline geldi. Köşk şu anda Abidin Paşa Köşkü Milli Mücadele Müzesi adı altında ziyaretçilerini ağırlıyor.
