Yeşil giymezler kız vermezlerdi

Ermeni iddialarının tekrar gündeme taşındığı dönemde piyasaya çıkan bir kitap Osmanlı'da Ermenilerin sosyal ve ticari yaşamına ışık tutuyor. Ermeni halkına göste-rilen şefkati bir kez daha gözler önüne seren kitabı araştırmacı yazar Dr. Cahit Külekçi kaleme aldı. Kayhan Yayınları tarafından okura sunulan “Sosyo- Kültürel Açıdan Ermeniler ve Türkler/ İstanbul Ermeneleri” isimli kitap, Osmanlı arşivlerinden faydalanarak hazırlanmış önemli bir çalışma.

Kitabın başlangıcında Osmanlı'da gayri müslim vatandaşlar için Beyoğlu ve Galata'da domuz çiftliklerinin kurulmasına müsaade edilişi anlatılıyor.

Külekçi'nin verdiği bilgilere göre 1894 yılında İstanbul'da 158 binden fazla Ermeni nüfus yaşıyordu. Çoğunlukla Ermeniler Kumkapı, Balat, Galata, Beyoğlu ve Kadıköy semtlerinde ikamet ediyordu, 1882 yılında yürürlüğe giren 'Ebniye Nizamnameleri' ile birlikte ahşap kullanımı azalmış halk taştan yapılmış evleri benimsemişti. Kentlerdeki Ermeni evlerinin en belirgin özelliğinin temiz görünümlü olduğu kitabın dikkat çektiği önemli bir husus. Kitaba göre Ermeniler her ne kadar giyim konusunda Hristiyan ve Yahudi teba gibi serbest olsa da Türklerin en çok giydiği beyaz, kırmızı, ve özellikle de yeşil renkleri giymezlerdi. Ayrıca başka milletlerden kız alıp vermemeye dikkat ederlerdi.

Kitapta ilginç detaylardan biri hamal Ermeniler konusu. Kaynak verilerek aktarılan bilgilerde Anadolu'nun çeşitli vilayetlerinden gelen İstanbul'da hamallık yapan Ermeniler konu ediliyor. Kaynakta 19. yüzyılın sonlarında hamallık yapmalarının yanında bazı fesat faaliyetlerde bulundukları de yer alıyor. Ermenilerin favori mesleklerinden birinin ise cambazlık olduğunu yine kitaptan öğreniyoruz. Ermenilerin yoğunlukta olduğu meslek grupları ise şöyle sıralanıyor: Terzilik, kürkçülük, saatçılık.