Grönland’da güvenliği güçlendirme iddiasıyla sembolik bir askeri adım atan Avrupa ülkeleri, ABD ile yaşanan derin görüş ayrılıkları karşısında ne diplomatik ne de askeri anlamda caydırıcı bir güç ortaya koyabildi. Gönderilen asker sayısı, Avrupa’nın Washington karşısındaki kırılganlığını gözler önüne serdi.
Kuzey Atlantik İttifakı'nı (NATO) son dönemin en büyük krizlerinden birine sokan Grönland'da ABD ile Avrupa arasındaki görüş ayrılığı devam ediyor. Avrupa ülkelerinin Grönland’a asker gönderme kararı, ilk bakışta Atlantik’in doğu yakasının Arktik bölgedeki güvenlik endişelerine yanıtı gibi sunulsa da, tablo Avrupa’nın ABD karşısındaki diplomatik ve askeri çaresizliğini bir kez daha ortaya koydu. Danimarka, Grönland ve ABD arasında yapılan görüşmelerin “temel anlaşmazlık” ile sonuçlanmasının hemen ardından gelen bu adım, daha çok sembolik bir mesaj olmaktan öteye geçemedi. Mevcut durum, NATO içerisindeki güç dengelerini de bir kez daha göz önüne serdi. ABD Başkanı Donald Trump daha önce Danimarka ile "Grönland'ı savunmak için iki kızak gönderdiler" sözleriyle dalga geçmişti.
TOPLAM SAYI 37
Açıklanan verilere göre Fransa, Almanya, Norveç, İsveç ve diğer bazı Avrupa ülkelerinin katılımıyla başlatılan misyon kapsamında Fransa 15, Almanya 13 asker gönderdi. İsveç 3, Norveç ve Finlandiya 2’şer askerle katkı sağlarken, İngiltere ve Hollanda yalnızca birer asker gönderdi. Toplamda birkaç düzineyi dahi bulmayan bu askeri varlık, Avrupa’nın Grönland’daki güvenliği “güçlendirdiği” iddiasını tartışmalı hale getirdi. Fransız Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Fransız dağ piyade birliklerinden askerlerin Nuuk’a ulaştığını ve bunun Avrupa Birliği’nin gerektiğinde hızlı konuşlanma kabiliyetini gösterdiğini savundu. Ancak sahadaki rakamlar, bu açıklamaların daha çok iç kamuoyuna dönük bir siyasi mesaj olduğu değerlendiriliyor.
ABD'NİN 200 ASKERİ VAR
Misyonun “tanıma ve sembolik varlık” amacı taşıdığı açıkça dile getirilirken, gelişme askeri bir caydırıcılıktan çok siyasi bir jest olarak yorumlandı. Oysa ABD’nin Grönland’daki Pituffik Uzay Üssü'nde (Thule Hava Üssü) halihazırda yaklaşık 200 Amerikan askeri bulunuyor. Soğuk Savaş döneminde bu sayının 10 bine yaklaştığı biliniyor. Mevcut rakam dahi Avrupa ülkelerinin gönderdiği toplam asker sayısını katbekat aşarak güç dengesini net biçimde ortaya koyuyor.
STRATEJİK ÇIKMAZ
Avrupa’nın bu hamlesi, Washington’dan gelen baskı karşısında ortak ve güçlü bir duruş sergileyemediğini de gözler önüne serdi. Büyük stratejik söylemlere rağmen sahada “bir avuç askerle” varlık gösterilebilmesi, Avrupa’nın ABD’ye karşı ne diplomatik ne de askeri olarak gerçek bir alternatif oluşturamadığını bir kez daha kanıtladı. Grönland örneği, Avrupa’nın stratejik özerklik iddiaları ile gerçek kapasitesi arasındaki uçurumu somut biçimde ortaya koydu.
Avrupa’ya ek vergi tehdidi
- ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray'da "Kırsal Sağlık Hizmetleri" konulu yuvarlak masa toplantısında Avrupa’yı tehdit etti. ABD Başkanı, "Grönland konusunda bizimle aynı fikirde olmayan ülkelere gümrük vergisi uygulayabilirim." dedi. Bazı Avrupa ülkelerindeki ilaç fiyatlarını karşılaştıran Trump, Fransa'ya ABD tarafından uygulanabilecek bir vergiyle ilgili detaylara yer verdiği sırada, "Bunu Grönland için de yapabilirim." ifadesini kullandı. Grönland ile ilgili ABD çıkarlarıyla uyumsuzluk sergileyen ülkeleri ikna etmek adına gümrük vergilerini bir koz olarak kullanabileceğini ima eden Trump, "Çünkü ulusal güvenlik için Grönland'a ihtiyacımız var" diye ekledi.
