Petrol savaşı başlayabilir

ABD Başkanı Donald Trump’ın ikinci döneminde devreye soktuğu enerji stratejisi, ülkeyi küresel bir petrol imparatorluğuna dönüştürme gayesi güdüyor. Günümüzde Donroe Doktrini olarak anılan yaklaşım, Batı Yarımküre'deki kaynakları ABD merkezli bir yönetim mekanizması altında birleştirmeyi esas alıyor. 19. yüzyılda James Monroe ile başlayan doktrin; John F. Kennedy’den Reagan’a ve şimdi de Trump’a uzanan süreçte Latin Amerika’daki müdahaleleri meşrulaştıran bir araç olarak öne çıkarken dünyayı da yeni krizlere gebe bırakıyor. Çünkü stratejinin temel dayanağı, Kanada’dan Venezuela’ya kadar uzanan coğrafyadaki arz kanallarını ve fiyat mekanizmalarını kontrol ederek dünya petrol pazarının yaklaşık yüzde 40’ına yön veren bir güç haline gelmek.

VENEZUELA REZERVLERİNDE ABD DENETİMİ

Güneyde Venezuela odaklı yürütülen operasyonlar doktrinin en sert ve tartışmalı parçasını teşkil ediyor. Nicolas Maduro’nun askeri müdahale sonucu alıkonulmasıyla yapılandırılan yeni sistem, Venezuela petrol rezervlerinin yönetimini adım adım Amerikan enerji şirketlerine ve finansal mekanizmalarına devretmeyi planlıyor. Donald Trump, Venezuela’da kurulan geçici yönetimin ABD’ye 30 ila 50 milyon varil petrol teslim edeceğini belirtmiş, elde edilecek gelirin de kendi kontrolünde olacağını ilan etmişti.

OPEC+ GRUBUNA KARŞI 303 MİLYAR VARİLLİK KOZ

Yaklaşık 303 milyar varillik kanıtlanmış rezerviyle dünyanın zirvesinde yer alan Venezuela’nın Amerikan sistemine entegre edilecek olması, Trump yönetiminin küresel piyasalarda OPEC+ grubunun etkisini kırmasına zemin hazırlayacak. Karakas’ın üretim kapasitesinin Washington tarafından yönlendirilmesi, Suudi Arabistan ve Rusya liderliğindeki kartelin fiyat belirleme gücünü zayıflatmayı amaçlıyor. Hamleler sonucunda Amerika Birleşik Devletleri, hem kendi iç üretimi hem de komşu ülkelerdeki kontrolü sayesinde küresel enerji fiyatlarını tek başına belirleme kapasitesine erişmeyi arzuluyor.

LOJİSTİK OMURGA VE KANADA ORTAKLIĞI

Kuzeyde Kanada ile kurulan enerji ortaklığı ise boru hatlarının tam kapasite çalıştırılması ve gümrük vergisi muafiyetleri üzerinden şekilleniyor. ABD ile Kanada arasındaki 70’ten fazla sınır ötesi boru hattı ve 35'i aşkın büyük elektrik iletim noktası, Donroe Doktrini’nin sarsılmaz lojistik omurgasını meydana getiriyor. Kanada'nın sahip olduğu devasa petrol kumu rezervleri, ABD rafinerileri için istikrarlı bir hammadde kaynağı işlevi görüyor. Trump yönetimi, Kanada üzerindeki ekonomik nüfuzu artırarak kuzeydeki arz güvenliğini Washington’ın önceliklerine göre yeniden dizayn ediyor.

ENERJİDE JEOPOLİTİK HAKİMİYET DÖNEMİ

ABD'de Chris Wright gibi fosil yakıt savunucularının enerji yönetiminin başına getirilmesi, çevresel kaygıların yerini tamamen ekonomik ve jeopolitik hakimiyete bıraktığını kanıtlıyor. "Dünyanın en güçlü ordusuna sahibiz, kimsede olmayan silahlar bizde ve artık üretimde çok daha hızlıyız" diyen Trump’ın "Ben kralım" çıkışı, petrol imparatorluğu stratejisinin askeri ve siyasi özgüvenle mühürlendiğini gösteriyor. Sadece petrol değil, "kritik mineraller" (lityum, kobalt vb.) hamlesi de ABD'nin Çin'e karşı yürüttüğü enerji savaşının diğer ayağını simgeliyor. Petrol imparatorluğu vizyonu, Rusya ve Çin gibi güçlerin Latin Amerika’daki varlığını sona erdirmeyi hedeflerken, Washington’ı dünyanın rakipsiz enerji süper gücü konumuna yükseltmeyi vadediyor.

FİYAT SAVAŞLARI KAPIDA MI?

Washington’ın sergilediği agresif genişleme hamlesi, küresel piyasalarda dirençsiz bir kabullenişle karşılaşmayabilir. Suudi Arabistan ve Rusya liderliğindeki OPEC+ blokunun, pazar paylarını korumak adına fiyat savaşlarını tetiklemesi ve ABD’nin üretim maliyetlerini hedef alması en güçlü senaryolar arasında yer alıyor. Diğer yandan Çin’in, Latin Amerika’daki devasa yatırımlarını korumak için devreye sokacağı alternatif finansal koridorlar ve yerel direniş hatları, Donroe Doktrini’nin sahadaki uygulanabilirliğini zorlayabilir.

Ekonomi

ABD'nin ticari ham petrol stokları azaldı

Dünya

Trump’tan Venezuela çıkışı: Petrol parası yine ABD’ye dönecek

Dünya

Trump: Venezuela petrol anlaşmasından elde edeceği gelirle yalnızca ABD yapımı ürünleri satın alacak