Vahyin ideal insan tanımı '114 Kod'da

Özellikle 35 yaşından sonra Mekke'nin şirk, ahlâksızlık, haksızlık ve zulümle dolu havasından sıyrılarak sık sık Hirâ Dağı'ndaki mağaraya gidip uzlete çekilen Rasulullah, Hirâ Mağarası'nda Kâbe'yi izleyerek uzun zamanlar geçirir, tefekkür eder, insanın yaratılış gayesini, kâinatın varlığını, eşyanın dilini anlamaya çalışırdı. Hirâ Mağarası'nda kendisini Allah'ı anlamaya vererek O'nun varlığını, birliğini, kudret ve azametini; insanların aczini ve Allah'a olan ihtiyaçlarını, ama buna karşılık onların isyanını, ahlâksızlık ve sapıklıklarını tefekkür ederek insanın yaratılış gayesini uzun uzun düşünen Rasulullah, hakikatle muhatap oldu. Cenâb-ı Hakk'a ubudiyette bulunan Rasulullah, kendisine verilen risalet göreviyle, ilk vahyin ağırlığını, bu ağırlığı taşıyıp taşıyamayacağının verdiği yükle zaman zaman acizliğini hissetti. Çünkü öyle bir yüktür ki o yük, Kur'an'ın ifadesiyle, “Eğer biz bu Kur'an'ı bir dağa indirseydik, muhakkak ki onu, Allah korkusundan baş eğerek, parça parça olmuş görürdün. Bu misalleri insanlara düşünsünler diye veriyoruz. (Haşr, 21)”

İlk vahiyden sonra vahyin bir müddet kesilmesi, Rasulullah'ın almış olduğu vazifenin büyüklüğü ve duyduğu sorumluluk duygusunun tesiriyle Rasulullah'ın yer yer korkmasına, vahyin inmeyişine üzüntü duymasına ve yeni bir vahye şiddetle özlem duymasına vesile oldu. Daha sonra Müddesir ve Müzzemmil surelerindeki ayetlerin inişiyle birlikte vahiy, farklı bir boyut kazandı. Müzzemmil iç âlemdeki silkinmeye; Müddesir ise dış âlemdeki silkinmeye hitap ediyor, Rasulullah'ın iç âlemini inşa ediyorlardı. Mekke'de inen bu iki surenin sonunda da imana direneceklere, Allah'a inanıyorum deyip de Allah'ı hayatlarından uzaklaştıranlara hazırlanan azabın haberinin verilmesi de bu anlamda manidardır. Müddesir suresinde Rasulullah'a mecazi örtünmeden silkinmeye dair çağrı, Müzzemmil suresinde ise Rasulullah'a gerçek örtüden silkinmeye davet vardır. Birinde yoldan çıkanları yola koymak için ayağa kalkmaya; Rasulullah'ın toplumla ve çevresindekilerle olan ilişkisinin boyutunu inşa ederken, sonraki ayetler ise gece ibadet için uykuyu feda etmeye çağrı; Rasulullah'ın özel hayatını inşa ederek nübüvvete hazırlamıştır.

Yukarda değindiğimiz ilk vahiy ve sonrasında gelen ikinci, üçüncü vahiylerin Rasulullah'da nasıl yankı bulduğuna dair izler, her Müslümanın Kur'an'ın nüzul sırasına göre okumasının, kendisine vahyolunuyormuşçasına göre algılamasının önemine binaendir.

Prof. Dr. Ali Akyüz, Timaş Yayınları'ndan çıkan “114 Kod/ Hz. Peygamber'in Düşünce Davranış Konuşma Atlası” isimli çalışmasında, vahyin, Hz. Peygamper'e doğru olanı gösterdiği emirleri bir araya getiriyor. Vahyin ilk mesajının dildeki etiğe, ikinci mesajınınsa dildeki estetiğe vurgu yaptığını ifade eden Akyüz, ilk mesajın esası, ikinci mesajınsa üslubu belirlediğini söylüyor. Vahyi nüzul sırasına göre inceleyen yazar bunun yanında, Rasulullah'ın vizyonunu, aksiyonunu ve misyonunu Kur'an perspektifinde değerlendiriyor. Rasulullah'ın davranış ve sözlerine mesnet teşkil eden ayetlerin nüzul sırasına göre tertip edilmiş olması, bu konuyla alakalı yazılan diğer kitaplardan özel kılıyor 114 Kod'u. İlk kod hepinizin bildiği gibi “Oku”. Takiben gelen “Uyar”, “Sebat et”, “Boyun eğme”, “Öğüt ver” gibi 114 emir detaylı olarak ele alınıyor kitapta.