ABD’nin askeri baskıyı artırdığı, İran’ın sert uyarılar yaptığı bir atmosferde taraflardan gelen karşılıklı mesajlar, savaş senaryolarının gölgesinde diplomasi kapısının hâlâ aralık olduğunu gösteriyor. Açıklamalar müzakere umudunu yeşertirken iki ülkenin Ankara'da buluşması da ihtimal dahilinde.
ABD ile İran arasında son dönemde tırmanan askeri ve siyasi gerilimde, taraflardan gelen açıklamalar müzakere ihtimalinin yeniden güç kazandığına işaret ediyor. ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın Washington ile temas halinde olduğunu belirterek, olası bir askeri müdahale yerine anlaşma seçeneğinin masada olduğunu söyledi. Fox News’e konuşan Trump, İranlı yetkililerin ABD ile “ciddi şekilde” görüştüğünü vurgulayarak, “Bir şeyler yapabilir miyiz göreceğiz, aksi halde ne olacağını da görürüz. Bölgeye doğru büyük bir filomuz ilerliyor” ifadelerini kullandı. Trump, olası askeri planlara ilişkin bölgedeki müttefiklerin dahi bilgilendirilmediğini, bunun güvenlik gerekçesiyle yapıldığını dile getirdi.
OLUMLU YAKLAŞIM
Washington yönetimi, USS Abraham Lincoln uçak gemisinin öncülük ettiği bir deniz gücünü İran açıklarına konuşlandırmıştı. Bu hamle, bölgede doğrudan bir çatışma ihtimaline dair endişeleri artırırken, İran cephesinden sert uyarılar gelmişti. Tahran yönetimi, olası bir saldırıya ABD üsleri, gemileri ve müttefiklerinin hedef alınacağı bir karşılık verileceğini açıklamıştı. Buna karşın Trump, İran’ın askeri bir çatışma yerine nükleer ve füze programları konusunda bir anlaşmayı tercih edeceğine inandığını söyledi. İran ise nükleer müzakerelere açık olduğunu, ancak savunma ve füze kapasitesinin pazarlık konusu yapılamayacağını vurguluyor.
MASA TÜRKİYE'DE Mİ KURULACAK?
İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Ali Laricani de sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, “Medyada yapay olarak oluşturulan savaş algısının aksine, müzakereler için bir yapı oluşturulması süreci ilerliyor” ifadelerini kullandı. Laricani’nin açıklaması, Moskova’da Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile yapılan temasların ardından geldi. Bölgesel diplomasi de hız kazanmış durumda. Katar Başbakanı Şeyh Muhammed bin Abdurrahman Al Sani’nin Tahran ziyareti ve İranlı yetkililerle yaptığı görüşmelerin, gerilimi düşürmeye yönelik çabaların bir parçası olduğu belirtildi. ABD basınında yer alan haberlerde, Mısır, Katar ve Türkiye’nin girişimleri sonucu İran ve ABD heyetlerinin bu hafta Türkiye’de bir araya gelebileceği öne sürüldü.
HAMANEY'DEN BÖLGESEL SAVAŞ UYARISI
İran lideri Ayetullah Ali Hamaney ise dün yayınlanan açıklamasında ABD’nin saldırı başlatması halinde savaşın bölgesel boyuta taşınacağını söyleyerek, ülkesinin saldırgan taraf olmak istemediğini, ancak herhangi bir saldırıya “çok sert” karşılık vereceklerini dile getirdi. Tahran yönetiminin, savaş başlatan taraf olmak istemediğini ve hiçbir ülkeye saldırmak istemediğini dile getiren Hamaney, "İran halkı, kendisine saldıran ve zarar veren olursa, ona çok sert bir karşılık verir" şeklinde konuştu. Öte yandan Hamaney, Ocak ayında yaşanan sokak olaylarını "darbe girişimi" diye nitelendirdi.
TUZAK MI KURUYOR
Öte yandan İsrail medyasına göre ABD Başkanı Donald Trump, İran’a yönelik sert söylemini artırırken aynı zamanda müzakere çağrılarını sürdürerek Tahran’ı bir “tuzağa” çekmeye çalışıyor olabilir. Yedioth Aharonot, bu yaklaşımın geçen yılki 12 günlük İsrail-İran savaşından önce atılan adımlara benzediğini savundu.
Haziran 2025'teki saldırılardan hemen önce de Umman'da Tahran ile Washington arasında müzakereler yürütüldüğü belirtiliyordu.
Üçlü tatbikat yapılacak
- İran şubat ortalarında Çin ve Rusya ile askeri tatbikat gerçekleştirecek. Tesnim Haber Ajansına göre, 2019'dan bu yana her yıl düzenlenen İran, Rusya ve Çin arasındaki "Deniz Güvenlik Kuşağı" adlı tatbikat şubat ortalarında Umman Denizi ve Hint Okyanusu'nun kuzeyinde icra edilecek. Tatbikat, Devrim Muhafızları Ordusu Donanması ile Çin ve Rus deniz kuvvetlerinin katılımıyla gerçekleştirilecek.
