Türkiye’de işletmelerin yüzde 99,6’sını oluşturan KOBİ’ler, üretimden istihdama kadar sanayi ekonomisinin ana taşıyıcılarından biri olmayı sürdürüyor. İmalat sanayiinde güçlü bir paya sahip olan küçük ve orta ölçekli işletmeler, tedarik zincirindeki rolleri ve ihracat katkılarıyla üretim çarklarını döndürüyor.
Türkiye ekonomisinin üretim omurgasını oluşturan küçük ve orta büyüklükteki işletmeler (KOBİ), sanayi üretimindeki ağırlığını koruyor. İmalat sanayinden otomotiv yan sanayiine, makineden gıdaya kadar birçok alanda faaliyet gösteren KOBİ’ler hem üretim hacmini hem de istihdam kapasitesini artırarak sanayinin büyümesine katkı sunuyor. Türkiye’de faaliyet gösteren yaklaşık 3 milyon 928 bin işletmenin büyük bölümünü KOBİ’ler oluştururken bu işletmeler toplam girişimlerin yüzde 99,6’sını temsil ediyor. Sanayi ve hizmet sektörlerinde faaliyet gösteren KOBİ’ler yalnızca işletme sayısıyla değil ekonomik katkılarıyla da dikkat çekiyor. Türkiye genelinde toplam istihdamın yüzde 68,5’i KOBİ’lerde gerçekleşirken toplam cironun yüzde 44,1’i ve katma değerin yüzde 41,2’si bu işletmeler tarafından üretiliyor.
EKONOMİNİN BELKEMİĞİ OLDULAR
KOBİ’ler özellikle imalat sanayisinde kritik bir rol üstleniyor. Türkiye’de KOBİ istihdamının önemli bölümü üretim sektöründe yoğunlaşırken, imalat sanayisinde faaliyet gösteren KOBİ’ler toplam KOBİ istihdamının yüzde 25,4’ünü oluşturuyor. Bu işletmeler aynı zamanda üretim değerinin yüzde 41,2’sini ve katma değerin yaklaşık yüzde 34,9’unu yaratıyor. Makine, metal işleme, tekstil, gıda ve otomotiv yan sanayi gibi alanlarda faaliyet gösteren küçük ölçekli üreticiler, büyük sanayi kuruluşlarının tedarik zincirlerinde de önemli bir yer tutuyor. Uzmanlara göre özellikle esnek üretim kabiliyeti ve hızlı adaptasyon kapasitesi, KOBİ’leri sanayi ekosisteminin vazgeçilmez unsuru haline getiriyor.
ANADOLU GİRİŞİMLERİ DÜNYAYA AÇILDI
Sanayideki üretim gücü dış ticarete de yansıyor. Türkiye’de 2024 yılında gerçekleştirilen ihracatın yüzde 29,6’sı KOBİ’ler tarafından yapılırken ithalattaki payları yüzde 15,9 seviyesinde gerçekleşti. KOBİ’lerin ihracattaki payı özellikle makine ekipmanları, otomotiv yan sanayi, hazır giyim, gıda ürünleri ve plastik sektörlerinde yoğunlaşıyor. Son yıllarda e-ticaret kanalları ve mikro ihracat uygulamalarının yaygınlaşmasıyla küçük üreticilerin uluslararası pazarlara erişimi de hızlandı. Bu durum, Anadolu’daki birçok sanayi kentinde KOBİ üretiminin artmasına katkı sağlıyor.
%12’Sİ İMALAT SANAYİİNDE
Türkiye’de KOBİ’lerin faaliyet dağılımına bakıldığında işletmelerin yüzde 12,1’inin imalat sanayiinde yer aldığı görülüyor. Ticaret ve lojistik sektörleri daha yüksek paya sahip olsa da üretim yapan KOBİ’ler sanayinin sürdürülebilirliği açısından kritik önem taşıyor. Sanayi bölgelerinde faaliyet gösteren küçük ve orta ölçekli işletmeler, büyük üreticilere ara malı ve parça sağlayarak tedarik zincirinin sürekliliğini sağlıyor. Bu yapı özellikle otomotiv, beyaz eşya, savunma sanayii ve makine üretiminde yerli üretim kapasitesini güçlendiriyor.
