Asırlık lezzet tezgâhlarda: Evliya Çelebi'nin bile övdüğü lezzetin hasadı başladı

Evliya Çelebi’nin Seyahatnamesi’nde yer alan ve yüzyıllardır ününü koruyan Ankara’nın Ayaş dutunda hasat başladı. İlçedeki köy ve bağ evlerinde dut yetiştiren üreticiler, her yıl haziran ayında olgunlaşan dutları toplamak için sabahın ilk ışıklarıyla bahçelere giriyor.

Doğal yöntemlerle yetiştirilen ürünler aynı gün sofralara ulaştırılıyor. Aynı zamanda sıcak havalarda toplanması daha da güçleşen dutların sabah güneşin doğmasıyla beraber toplanması da büyük önem taşıyor.

"40 yıldır yapıyoruz bu işi"

Kamu görevlisi olduğunu ve dut bahçesinde üretici olduğunu belirten Ersin Kaya, "Tüccarlar, komşularımız gelip de dut istedikleri zaman birkaç ağacımız vardı. Kendimiz de çoğaltalım bu işi dedik, çoğaltabildiğimiz kadar çoğalttık. Şimdi de devam ediyoruz, 40 yıldır yapıyoruz bu işi. Burası 3 dönüme yakın, 25 ağacımız var" ifadelerini kullandı.

"Rekolte, 9-10 ton civarı olur"

Geçen yıl don vurmasından dolayı bahçesinde hiç dut üretemediğini dile getiren Kaya, "Bu sene rekolte beklentimizden düşük olacak. Çünkü çok meyve vardı. İlk başta meyveler güneşten olunca, çok sıvı olduğu için çok dut boşa gitti. O yüzden de biraz erken bitecek. Normalde 45 günü bulurdu. Herhalde bu sene 1 ay ya olacak ya olmayacak. Rekolte, 9-10 ton civarı olur herhalde" diye konuştu.

"Haziranın ilk haftası dutlarımız olgunlaşır"

Dut hasadına Haziran ayının 15’inde başlandığını, Temmuz’un 15’inde de bitebileceğini ifade eden Kaya, "Bu sene yağışlar olduğu için haziranın ikinci haftası çıktı. Bir hafta gecikmeli başladık. Normalde haziranın ilk haftası dutlarımız olgunlaşır" değerlendirmesinde bulundu.

"Güneş doğmuyor ama tam gözle görülür olduğu için başlıyoruz"

Hasat sürecinde bir günlerini anlatan Kaya, "Sabah erken 05.00’te başlıyoruz. Çünkü 04.30’da uyanıyoruz. 05.00’te tam güneş doğmuyor ama tam gözle görülür olduğu için başlıyoruz. 08.00’de bitiriyoruz. Çünkü pazarcı geliyor, dut almak zorunda. Ankara’ya götürmek, satışa sunmak zorunda" şeklinde konuştu.

Kilosu 50 lira

Ersin Kaya, duyun kilosunu geçen sene 40 liraya sattığını, bu sene ise 50 liraya satıldığını ifade etti. İşin tek zorluğunun sabah erken kalkmak olduğunu dile getiren Kaya, işi çocukları ve eşiyle ailecek yaptığı için işçiye gerek duymadıklarını belirtti.

"Ayaş dutu, Evliya Çelebi’nin Seyahatnamesi’nde de geçer"

Ayaş dutunu diğer dutlardan ayıran özelliklere değinen Ersin Kaya, "Ayaş dutu, Evliya Çelebi’nin Seyahatnamesi’nde de geçer. Orada bahsetmiş Evliya Çelebi. Bir özelliği tabii ki var. Bir de şöyle bir özelliğimiz var. Bizim dut ağacı organik bir ürün. Gübre, ilaç hiçbir zaman istemez. Hiçbir zararlısı yoktur. İlacı atmayız, gübre atmayız. Organik bir ürün olduğu için sadece su. Bir de sulamamızı içilebilir suyla suluyoruz.

Satış için dutların çoğunlukla sofralara gittiğini söyleyen Kaya, satış dışında kendileri için dutu kuruttuklarını ve pekmezini yaptıklarını ifade etti.

Ek gelir tavsiyesi

Ersin Kaya, dut üretiminin aile geleneği olarak sürdürüldüğünü ancak gençlerin tarıma yeterince ilgi göstermediğini söyledi. Dut hasadının sabahın erken saatlerinde kısa sürede tamamlanabildiğini belirten Kaya, düzenli bir işi olan gençlerin de bu üretimi ek gelir amacıyla rahatlıkla yapabileceğini ifade ederek, isteyenlere dut yetiştiriciliğini tavsiye etti.