"Sen sadece şiir yaz"

İsmet Özel''le ilgili kapsamlı bir kitabın editörlüğünü yaptığım vakit, ''Türk şiir ve düşünce hayatının önemli isimlerinden İsmet Özel'' diye başlayan bir cümle kurmuştum. İsmet Bey o cümleyi okuyunca, haklı olarak itiraz etmiş ve şunu demişti: ''Her iyi şair, aynı zamanda iyi bir düşünürdür.'' Bu kısa ve etkili cümlenin özeti, bundan daha uzundur, şudur: Sadece zekâ ve ahlak değil, şiir ve düşünce de bir bütündür, bölünemezler. Meziyet ve şahsiyet, edebiyat ve fikriyat.

Yıllardır duyuyor, hatta okuyoruz. Bazıları, ''İsmet Özel sadece şiir yazsın'' diyorlar. Bu ''isteğin'' tek muhatabı, elbette İsmet Özel değil. ''Listede'', Sezai Karakoç''a kadar birçok şair var.

Hemen soralım: Namık Kemal, Ziya Gökalp, Mehmet Akif, Necip Fazıl, Sezai Karakoç, İsmet Özel ''sadece şiir yazsaydı'', bugün, kimlerin cümleleriyle konuşuyor, yazıyor, hatta düşünüyor olacaktık? Bu isimler, sadece şiirden mi ibarettir?

Siyasetçiler de böyledir. Konuşmalarını şairlerimizin dizeleriyle, cümleleriyle süslerler, buna karşılık, bu isimlerin neden parti yahut dernek kurduğunu düşünmezler. Yine, kültür meseleleri dahil, hiçbir konuda onlara danışmazlar.

Oysa şairler, milletlerin kıymetli varlıklarıdır; özüdür, sözüdür. Devamını İhsan Fazlıoğlu''na bırakalım: Öz''ü olmayanın s-özü, sözü olmayanın hakikati, hakikati olmayanın siyaseti olmaz. Çünkü siyaset, bir milletin varlık duyuşu''dur.

Bir de bu var: ''Şiirleri iyi de…''

Hayır, tekrar başa dönmek istemiyorum.

***

Bütün bunları hatırlama ve yazma nedenimize gelince...

Mısır''daki askeri darbenin ertesi gününde, sosyal medyada şunu yazdım: Kudüs''ün kurtuluşunu göreceğime inanıyordum. Mısır''daki silahlı adamlar, Mursi''ye değil, işte bu inanca darbe indirdiler.

Mütedeyyin camiaya mensup birkaç kimseden, hem de hemen, ''sen sadece şiir yaz'' diye ''karşılık'' geldi. Elbette üzücü. Çünkü bir şaire yapılabilecek en büyük haksızlık, hatta saygısızlık, ona, ''sen sadece şiir yaz'' demektir.

Bu, ''ya ben öleyim mi söylemeyince''nin ötesinde bir durumdur.

Devam edelim: Darbeden üç-dört gün sonra yaşanan gelişmeler, açıklamalar, icraatlar, sevinçler ve üzüntüler; aklıselim sahibi herkesi aynı yere getirdi: Bu darbe, Filistin için iyi olmadı, İsrail için iyi oldu.

Yılların şahitliği sonucunda, şunun da farkına varmış bulunuyorum: Bir şaire ''sen sadece şiir yaz'' çıkışında bulunanlar, genellikle, maddi durumu iyi kimseler. Evet, bunun da bir anlamı olmalı.

Söylemeden geçmeyelim: Amacımız, kendimizi kıyaslamak değil, yanlış bir yaklaşımı ve kaba bir zihniyeti ortaya koymaktır. Adını andığımız şairlerin iyi bir okuyucusu olmak, bizim için yeterlidir.

***

Diyorum ki, hak ve hakikati söylemedikten, söyleyemedikten sonra, yazmanın ne anlamı var? Elbette hata yaptık, yapıyoruz, yapacağız. Çünkü ölü değil, ölümlüyüz.

Şiirin kaynağı, merak ve cesarettir. Bunu anlar, fakat anlatamazsınız. Dünyadan geçinmek ile dünyayla geçinememek arasındaki fark, bana kalırsa, iyi şairlerin, şiirlerin çıkış noktasıdır.

Yukarıda şikâyetçi olduğumuz zihniyet, zorda kaldığı vakit hep aynı şeyi söyler: ''Şairler duygusal insanlardır.'' Doğrusu şudur: Şairler duygusuz insanlar değildir.

Denilir ki, ''tevazu yüceltir, kibir düşürür, gurur aldatır, haset bitirir.'' Böyle olduğunu herkes bilir, fakat sonuç başkadır. İşte şiir de böyledir. ''Bilenler'', yazanlardan binlerce kez fazladır.

Çok sevdiğim bir söz var. Kardeşim Muzaffer Serkan Aydın''a ait. Kayıtlara geçsin diye buraya alıyorum: ''Karşınızdaki insanın ahlakını görmek isterseniz, zekânızı küçümsemesine izin verin.''

İstemeden de olsa, toparlayalım. Sühreverdi, Nur Heykelleri''nde (Devlet Kitapları, 1986) ''az yemek, uykuyu azaltmak ve uyanıklığı arttırmak, size fazilet kapısını açar'' diyor. (Sayfa 32) Dikkat edelim: Uyuyamamak değil, uyumamak. Bir de, aklımda, sahibini hatırlayamadığım şu söz var: ''Şairlerin göz kapakları yoktur.'' Tane tane özetlersek; uyuyanlar, uyumayanları, uyumakla suçluyor.

Konuşacak çok şey olduğu vakit, en iyisi, susmaktır. Yanlış bir şey söylememek, yapmamak adına.