Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Merkezi'nde (KUYAM) yürütülen çalışmalar kapsamında geliştirilen bor içerikli bileşenin kanser hücreleri üzerindeki etkilerine ilişkin hücre kültürü çalışmaları tamamlandı.
Üniversitenin Tıp Fakültesinde faaliyet gösteren KUYAM'da koordinatör Doç. Dr. Fatih Kar öncülüğünde bor madeninin sağlık alanında kullanılmasına yönelik çalışmalar yürütülüyor.
KUYAM Koordinatörü Doç. Dr. Kar, projelerinin Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB) ile Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumunca (TÜBİTAK) desteklendiğini belirterek, kanser hastalıklarının tedavisine yönelik ürün geliştirmek için 10 yıldır yürütülen çalışmalar kapsamında başarılı sonuç aldıklarını söyledi.
Kar, Türkiye'nin en büyük bor madeni yataklarına sahip Kütahya bölgesinde bulunan bor mineralinin sağlık alanında kullanılması için yaptıkları çalışmalarla daha önce bağırsak ve kıkırdak hastalıklarının tedavisi için ürünler geliştirdiklerini hatırlattı.
Son çalışmalarının ise kanser hastalıklarının tedavisine yönelik olduğunu belirten Kar, "Bor ve bor türevlerinin kanser hücreleri üzerindeki çalışmalarını tamamladık. Bor ve bor türevlerini biz kanser hücrelerinde, farklı kanser türlerinde ilk önce hipotezini ortaya koyduk. Dedik ki, 'Acaba bor, kanseri tedavi edebilir mi?' Buradan yola çıktık." dedi.
Kar, çalışmaları kapsamında bor mineralinden sentezlenmiş toz halinde 5 çeşit türev elde ettiklerini aktardı.
Hücre kültürü deney çalışmalarının tamamlandığını ifade eden Kar, şöyle konuştu:
"Geliştirdiğimiz bor türevlerini farklı kanser hücrelerinde denedik. Etkili dozunu bulduk ve bunların antikanser (kanser karşıtı) özelliğini ortaya çıkardık. Bu türevleri klinik aşamalarına doğru hazırlıkları da tamamladık. Çalışmalar ve deneyler tamamlandıktan sonra geliştirdiğimiz bu türevler toz halinde ve kapsül içinde kullanılacak."
Hayvan deneyleriyle ilgili çalışmaların da sonuçlanmak üzere olduğunu dile getiren Kar, elde edilen verilerin bilimsel yayınlarla literatüre kazandırılacağını belirtti.
"Bor karışımlı bu türevlerin kanser hücrelerini yok ettiğini, kanser çoğalmasını engellediğini, aynı zamanda sağlıklı hücrelerde de hücre canlılığını artırdığını bulduk." diyen Kar, şunları kaydetti:
"En önemli özellik aslında bu. Çünkü birçok farklı ajan ortaya çıkıyor. Bunlar kanseri yenebiliyor ama sağlıklı hücreye de zarar veriyor. Bizim sentezlediğimiz bu bor türevi bileşikler sağlıklı hücrelerde hücre canlılığını artırırken, kanser hücrelerinde, farklı kanser hücresi tiplerinde kanser hücrelerini öldürdüğünü tespit ettik."
"Beyin kanseri için de etkili dozlar bulduk"
Fatih Kar, beyin kanseriyle ilgili etkili dozlar bulduklarını belirterek, sözlerini şöyle sürdürdü:
"En çok 'beyin kanseri' dediğimiz 'glioblastoma' (beyin veya omurilikte oluşabilen primer kötü huylu beyin tümörü) denen bir hücre hattımız var. Burada çok etkili dozlar bulduk. Çünkü kanser ilacının ortaya çıkabilmesi için belli bir doz aralığında olması lazım. Hücre kültürü çalışmalarında literatürde referans kabul edilen '10 mikromolar' dediğimiz literatüre geçmiş doz aralığında etkili sonuçlar elde etti. Bundan daha düşük doz miktarında bulduğumuz için bunun kuvvetli bir antikanser özelliği gösterdiğini bulduk. Yine bunun yanında prostat kanseri, akciğer kanseri, pankreas kanserinde de yine etkilerini ortaya koyduk."
"Antikanserbor" adını verdikleri bileşenlerle ilgili patent başvurusunu yaptıklarını belirten Kar, çalışmalarının tamamlanmasının ardından ürünün hizmetine sunulması için gayret göstereceklerini kaydetti.
Doç. Dr. Kar, KUYAM'da yürüttükleri bilimsel çalışmalarda öğrenci ve akademisyenlerden oluşan 10 kişilik bir ekibin emeği olduğunu, bu çalışmalara KSBÜ Rektörü Prof. Dr. Ahmet Tekin'in de destek sağladığını sözlerine ekledi.
